Ο κακός γλυκαιμικός έλεγχος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερους από 10.800 άνδρες και 19.000 γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των συμμετεχόντων ήταν 6.7 έτη και μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα περίπου 3.000 άτομα υπέστησαν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη είχαν, ανάλογα με τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους, 19-42% περισσότερες πιθανότητες να υποστούν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου μεταξύ των γυναικών με διαβήτη ήταν πολύ υψηλότερος για εκείνες που ήταν μεγαλύτερες των 55 ετών σε σύγκριση με τις νεότερες γυναίκες. Στους άνδρες δε βρέθηκε παρόμοια συσχέτιση μεταξύ του διαβήτη και του κινδύνου εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου.

Οι συγγραφείς συνιστούν πιο επιθετικό έλεγχο των επιπέδων σακχάρου αίματος και των υπολοίπων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου στις γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη, ειδικά στις γυναίκες μεγαλύτερες των 55 ετών. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι πιθανό να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου σε αυτή την ομάδα ασθενών με διαβήτη.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetologia.

Sex differences in the risk of stroke and HbA1c among diabetic patients.

Zhao W, Katzmarzyk PT, Horswell R, Wang Y, Johnson J, Hu G.

Diabetologia. 2014 Feb 28. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η υπνική άπνοια μπορεί να επιδεινώσει τον γλυκαιμικό έλεγχο σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 διαταράσσοντας ένα από τα στάδια του ύπνου, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Η υπνική άπνοια είναι μια διαταραχή στη λειτουργία της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου και χαρακτηρίζεται από επεισόδια αναπνευστικών παύσεων, που έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του ποσού του οξυγόνου στο αίμα των ασθενών. Είναι γνωστό ότι η υπνική άπνοια σχετίζεται με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ενώ οι πιο σοβαρές περιπτώσεις υπνικής άπνοιας σχετίζονται με χειρότερο έλεγχο του σακχάρου αίματος σε ασθενείς με διαβήτη. Η βασική θεραπεία της υπνικής άπνοιας είναι η μάσκα συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών CPAP (continuous positive airway pressure) κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Στη μελέτη συμμετείχαν 115 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μέσης ηλικίας 55 ετών, οι οποίοι υπεβλήθησαν σε μελέτη ύπνου και υπολογίσθηκε ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας (ΑΗΙ, apnea-hypopnea index). Τιμές δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας 5-14 θεωρήθηκαν ενδεικτικές ήπιας βαρύτητας υπνικής άπνοιας, τιμές 15-29 μέτριας βαρύτητας και ≥30 σοβαρής υπνικής άπνοιας. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου REM (rapid eye movement), δηλαδή του σταδίου του ύπνου που χαρακτηρίζεται από γρήγορες κινήσεις των οφθαλμών και κυριαρχεί τις πρωινές ώρες του ύπνου, σχετίστηκε με αυξημένα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, δηλαδή χειρότερο γλυκαιμικό έλεγχο. Αντίθετα, ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου non-REM, που κυριαρχεί τις πρώτες ώρες του ύπνου, δε φάνηκε να σχετίζεται με τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι πολλοί ασθενείς αφαιρούν τη μάσκα CPAP στη μέση της νύχτας μετά από 4 ώρες χορήγησης οξυγόνου, συνήθως επειδή αισθάνονται άβολα. Τα αποτελέσματα της μελέτης τονίζουν τη σημασία της τοποθέτησης της μάσκας CPAP για περισσότερες ώρες και βασικά κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το μακροχρόνιο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetes Care.

Association of obstructive sleep apnea in rapid eye movement sleep with reduced glycemic control in type 2 diabetes: therapeutic implications.

Grimaldi D, Beccuti G, Touma C, Van Cauter E, Mokhlesi B.

Diabetes Care. 2014 Feb;37(2):355-63. doi: 10.2337/dc13-0933. Epub 2013 Oct 7.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα στον Καναδά οι ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη είναι πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις από τον ιό της γρίπης σε σύγκριση με μη διαβητικά άτομα.

Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από περισσότερα από 166.000 άτομα, εκ των οποίων περισσότεροι από 56.000 είχαν σακχαρώδη διαβήτη, μέσης ηλικίας 50-51 ετών. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τη βάση δεδομένων του Καναδά μεταξύ των ετών 2000-2008. Τα άτομα με διαβήτη ήταν πιο πιθανό να είχαν εμβολιασθεί με το εμβόλιο της γρίπης σε σύγκριση με τους μη διαβητικούς συμμετέχοντες. Οι ασθενείς με διαβήτη είχαν 6% μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο για λόγο που σχετίζονταν με τη λοίμωξη από τον ιό της γρίπης συγκριτικά με τα μη διαβητικά άτομα.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι ενήλικες με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε πιο σοβαρές εκδηλώσεις της γρίπης που απαιτούν νοσηλεία και επισημαίνουν ότι οι εμβολιασμοί με αντιγριπικό εμβόλιο είναι ιδιαίτερα ευεργετικοί για τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, όχι μόνο για τα ηλικιωμένα άτομα αλλά και για τους ενήλικους ασθενείς μικρότερους των 65 ετών.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetologia.

Working-age adults with diabetes experience greater susceptibility to seasonal influenza: a population-based cohort study.

Lau D, Eurich DT, Majumdar SR, Katz A, Johnson JA.

Diabetologia. 2014 Feb 6. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη. 

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περίπου 11.100 άτομα χωρίς σακχαρώδη διαβήτη στην αρχή της μελέτης. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν 9 χρόνια και κατά την περίοδο αυτή περίπου 1.300 συμμετέχοντες εμφάνισαν διαβήτη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, κάθε 1 mg/dL αύξηση των επιπέδων του ουρικού οξέος σχετίστηκε με 18% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη μετά από προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, όπως η γλυκόζη νηστείας και τα επίπεδα ινσουλίνης. Επιπλέον, οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περίπου 1.500 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και βρήκαν ότι κάθε 5 επιπλέον χρόνια διάρκειας του διαβήτη σχετίζονται με 0.10 mg/dL χαμηλότερα επίπεδα ουρικού οξέος, μετά από προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες.

Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, ενώ μετά τη διάγνωση του διαβήτη φαίνεται να μειώνονται σταδιακά με την πάροδο των ετών. Περαιτέρω μελέτες χρειάζονται για να ξεκαθαρίσουν αν τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος έχουν αιτιώδη ρόλο στην εμφάνιση του διαβήτη και αν η μείωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της εμφάνισης του διαβήτη.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του American Journal of Epidemiology.

Temporal Relationship Between Uric Acid Concentration and Risk of Diabetes in a Community-based Study Population.

Juraschek SP, McAdams-Demarco M, Miller ER, Gelber AC, Maynard JW, Pankow JS, Young H, Coresh J, Selvin E.

Am J Epidemiol. 2014 Jan 12. [Epub ahead of print]

Σύμφωνα με τις τελευταίες οδηγίες της USPSTF (U.S. Preventive Services Task Force) όλες οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να ελέγχονται για διαβήτη μετά την 24η εβδομάδα κύησης.

Ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης είναι μια διαταραχή τους μεταβολισμού της γλυκόζης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και η συχνότητά του στις ΗΠΑ κυμαίνεται μεταξύ 1-25%. Ο διαβήτης κύησης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προεκλαμψίας, μακροσωμίας του εμβρύου και νεογνικής υπογλυκαιμίας. Οι γυναίκες με διαβήτη κύησης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον και συγκεκριμένα ένα ποσοστό της τάξης του 15-60% των γυναικών θα εμφανίσει διαβήτη 5-15 χρόνια μετά τον τοκετό.

Ο έλεγχος για διαβήτη μετά τις 24 εβδομάδες κύησης βοηθά στην πρώιμη διάγνωση της νόσου και στην αντιμετώπισή της με διατροφικές αλλαγές, παρακολούθηση του σακχάρου αίματος και χορήγηση ινσουλίνης όπου χρειάζεται, μειώνοντας σε σημαντικό βαθμό τις επιπλοκές και τους κινδύνους για τη μητέρα και το έμβρυο.
Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του Annals of Internal Medicine.

Screening for Gestational Diabetes Mellitus: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement.

Moyer VA.

Ann Intern Med. 2014 Jan 14. doi: 10.7326/M13-2905. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερους από 1400 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ηλικίας 40 έως 70 ετών, χωρίς ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου στην αρχή της μελέτης. Η κατανάλωση φυτικών ινών υπολογίσθηκε με ειδικό ερωτηματολόγιο διατροφής. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης  ήταν περίπου 8 χρόνια, κατά τη διάρκεια της οποίας 68 συμμετέχοντες υπέστησαν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η υψηλότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών σχετίστηκε με περίπου 60% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου σε σύγκριση με την χαμηλότερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Η κατανάλωση φυτικών ινών δε φάνηκε να σχετίζεται με την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η συχνότητα εμφάνισης εγκεφαλικών επεισοδίων ήταν πολύ χαμηλή στους συμμετέχοντες που κατανάλωναν περισσότερο από 25 gr φυτικών ινών την ημέρα και ότι η διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικών επεισοδίων σε ασθενείς με διαβήτη, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζει την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Diabetes Care.

Intakes of dietary fiber, vegetables, and fruits and incidence of cardiovascular disease in Japanese patients with type 2 diabetes.

Tanaka S, Yoshimura Y, Kamada C, Tanaka S, Horikawa C, Okumura R, Ito H, Ohashi Y, Akanuma Y, Yamada N, Sone H; Japan Diabetes Complications Study Group.

Diabetes Care. 2013 Dec;36(12):3916-22. doi: 10.2337/dc13-0654. Epub 2013 Oct 29.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Τα άτομα με προδιαβήτη θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων με μόνο 20 λεπτά περπάτημα την ημέρα για ένα χρόνο, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Ο προδιαβήτης είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα σακχάρου αίματος είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό αλλά όχι αρκετά υψηλά ώστε να διαγνωσθεί ο σακχαρώδης διαβήτης.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερους από 9.300 ενήλικες, οι οποίοι είχαν παθολογική ανοχή στη γλυκόζη, μια μορφή προδιαβήτη, και καρδιαγγειακή νόσο ή τουλάχιστον έναν παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Στους συμμετέχοντες δόθηκε ένα πρόγραμμα αλλαγής του τρόπου ζωής με σκοπό την απώλεια βάρους και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Στην αρχή και στο τέλος του πρώτου χρόνου της μελέτης καταγράφηκε η φυσική δραστηριότητα των συμμετεχόντων με τη χρήση ενός βηματόμετρου. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των ατόμων ήταν 6 χρόνια, κατά τη διάρκεια της οποίας καταγράφηκαν τα καρδιαγγειακά επεισόδια (οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και εγκεφαλικά επεισόδια) και η καρδιαγγειακή θνητότητα.

Μετά την προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του δείκτη μάζας σώματος, του καπνίσματος, της διατροφής και της χρήσης φαρμάκων, οι ερευνητές βρήκαν ότι η φυσική δραστηριότητα στην αρχή της μελέτης, και συγκεκριμένα κάθε 2000 βήματα την ημέρα, σχετιζόταν με 10% μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων κατά τη διάρκεια παρακολούθησης. Η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας στο τέλος του πρώτου χρόνου της μελέτης μείωσε επιπλέον κατά 8% τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, αυξάνοντας απλά τον αριθμό των βημάτων, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου, ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος ενός ατόμου.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Lancet.

Association between change in daily ambulatory activity and cardiovascular events in people with impaired glucose tolerance (NAVIGATOR trial): a cohort analysis.

Yates T¹, Haffner SM², Schulte PJ³, Thomas L³, Huffman KM³, Bales CW⁴, Califf RM³, Holman RR⁵, McMurray JJ⁶, Bethel MA⁵, Tuomilehto J⁷, Davies MJ⁸, Kraus WE³.

Lancet. 2013 Dec 19. pii: S0140-6736(13)62061-9. doi: 10.1016/S0140-6736(13)62061-9. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η μικρή ηλικία κατά τον πρώτο τοκετό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερες από 4.900 μετεμμηνοπαυσικές γυναίκες μέσης ηλικίας 63 ετών. Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν ειδικά ερωτηματολόγια για την ηλικία τους κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού και χωρίστηκαν βάσει αυτού σε 4 ομάδες: πρώτος τοκετός σε ηλικία μικρότερη των 19 ετών, 20-24 ετών, 25-29 ετών και σε ηλικία μεγαλύτερη των 30 ετών. Η συχνότητα εμφάνισης διαβήτη διέφερε σημαντικά μεταξύ των 4 ομάδων. Οι γυναίκες που γέννησαν το πρώτο τους παιδί σε ηλικία μικρότερη των 19 ετών εμφάνισαν διαβήτη σε ποσοστό 23.8%, ενώ αυτές που γέννησαν το πρώτο τους παιδί μετά την ηλικία των 30 ετών εμφάνισαν διαβήτη σε ποσοστό 10.9%. Η μικρή ηλικία κατά τον πρώτο τοκετό σχετίστηκε σημαντικά με τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη μετά από προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες.

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η ηλικία των γυναικών κατά τον πρώτο τους τοκετό σχετίζεται με την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη στην μετεμμηνοπαυσική ηλικία και ότι η εφηβική εγκυμοσύνη σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetes Care.

Impact of Age at First Childbirth on Glucose Tolerance Status in Postmenopausal Women: The 2008-2011 Korean National Health and Nutrition Examination Survey.

Kim JH, Jung Y, Kim SY, Bae HY.

Diabetes Care. 2013 Nov 15. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή με ταυτόχρονη ωοθηκεκτομή έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη, ανεξάρτητα από παράγοντες που σχετίζονται με το γήρας ή με τον τρόπο ζωής, σε σύγκριση με τις γυναίκες με φυσική εμμηνόπαυση ή με υστερεκτομή χωρίς αφαίρεση των ωοθηκών.  

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότερες από 2500 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μέσης ηλικίας 60 ετών χωρίς σακχαρώδη διαβήτη στην αρχή της μελέτης. Το 40% των γυναικών είχαν υποβληθεί σε υστερεκτομή, ενώ το 47% αυτών των γυναικών είχε υποβληθεί ταυτόχρονα και σε ωοθηκεκτομή. Η μέση διάρκεια της μελέτης ήταν 8.7 έτη. Στο τέλος της μελέτης 7% των γυναικών είχαν εμφανίσει σακχαρώδη διαβήτη. Μετά από προσαρμογή για όλους τους πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες φάνηκε ότι γυναίκες με υστερεκτομή και ταυτόχρονη αφαίρεση των ωοθηκών είχαν 57% αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη σε σύγκριση με τις γυναίκες με φυσική εμμηνόπαυση. Οι γυναίκες μόνο με υστερεκτομή χωρίς ωοθηκεκτομή δεν είχαν αυξημένο κίνδυνο σε σύγκριση με τις γυναίκες με φυσική εμμηνόπαυση.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι στη λήψη της απόφασης για την αφαίρεση ή όχι των ωοθηκών κατά τη διάρκεια μιας υστερεκτομής θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο κίνδυνος εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη.
Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetes Care.

Bilateral Oophorectomy and the Risk of Incident Diabetes in Postmenopausal Women.

Appiah D, Winters SJ, Hornung CA.

Diabetes Care. 2013 Nov 5. [Epub ahead of print]

 Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου