Category: Πληροφορίες για το κοινό

¹Καβαλιώτη Χριστίνα, ¹Πυλιώτη Αναστασία.
Επιμέλεια κειμένου: ¹Παξιμαδάς Χρήστος
¹ Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ ΝΙΜΤΣ

---

Η κανέλα αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή μπαχαρικά παγκοσμίως και χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες τόσο στη μαγειρική όσο και στην παραδοσιακή ιατρική. Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον έχει στραφεί στο κατά πόσο η κανέλα μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση του σακχάρου σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2 (ΣΔΤ2). Αν και τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν πιθανό όφελος, η επιστημονική κοινότητα παραμένει προσεκτική ως προς τα συμπεράσματα.

Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2;

Ο ΣΔΤ2 είναι μια χρόνια μεταβολική διαταραχή, με επιπολασμό που συνεχώς αυξάνεται, που χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Βασικός μηχανισμός της νόσου είναι η ινσουλινοαντίσταση, δηλαδή η μειωμένη ικανότητα των κυττάρων να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην ινσουλίνη. Με την πάροδο του χρόνου, το πάγκρεας δυσκολεύεται να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του οργανισμού, οδηγώντας σε διαταραχή της γλυκαιμικής ρύθμισης.

Η αντιμετώπιση του ΣΔΤ2 βασίζεται κυρίως στη σωστή διατροφή, στη σωματική δραστηριότητα, στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και όταν αυτό απαιτείται στη φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα, πολλοί ασθενείς αναζητούν φυσικές ή συμπληρωματικές επιλογές που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη θεραπεία τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η κανέλα έχει προσελκύσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Γιατί η κανέλα τράβηξε το ενδιαφέρον;

Η κανέλα περιέχει βιοδραστικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες και κινναμαλδεΰδη (cinnamaldehyde), οι οποίες φαίνεται να διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που μπορεί να επηρεάζουν θετικά τον μεταβολισμό της γλυκόζης και την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Πιθανοί μηχανισμοί δράσης περιλαμβάνουν την ενίσχυση της δράσης της ινσουλίνης, τη βελτίωση της πρόσληψης γλυκόζης από τα κύτταρα, τη μείωση του οξειδωτικού στρες και πιθανή επίδραση στη γαστρική κένωση, η οποία μπορεί να συμβάλλει σε ηπιότερες μεταγευματικές αυξήσεις του σακχάρου. Παρότι οι μηχανισμοί αυτοί θεωρούνται υποσχόμενοι, η επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό συνεχίζει να μελετάται.

Τι δείχνουν οι έρευνες;

Τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιευθεί αρκετές συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις που αξιολογούν την επίδραση της κανέλας σε άτομα με ΣΔΤ2. Αρκετές μελέτες αναφέρουν ότι η κατανάλωση κανέλας μπορεί να σχετίζεται με μικρή μείωση της γλυκόζης νηστείας, βελτίωση της  γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) και πιθανή βελτίωση της ινσουλινοαντίστασης. Τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται να είναι πιο εμφανή όταν η κατανάλωση πραγματοποιείται για αρκετές εβδομάδες ή μήνες. Ωστόσο, η βελτίωση που παρατηρείται συνήθως χαρακτηρίζεται από ήπια έως μέτρια και όχι αρκετή ώστε να αντικαταστήσει τη συμβατική θεραπεία.

Ορισμένες έρευνες δείχνουν επίσης πιθανή θετική επίδραση στα τριγλυκερίδια, στη LDL χοληστερόλη και γενικότερα στο μεταβολικό προφίλ. Παράλληλα, έχουν αναφερθεί αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, οι οποίες ενδέχεται να παίζουν ρόλο στη συνολική μεταβολική υγεία.

Ωστόσο, παρά τις θετικές ενδείξεις που έχουν καταγραφεί, η επιστημονική βιβλιογραφία εξακολουθεί να παρουσιάζει αντικρουόμενα αποτελέσματα. Σε αρκετές περιπτώσεις, άλλες μελέτες βρίσκουν σημαντικό όφελος, ενώ άλλες παρουσιάζουν περιορισμένα ή μη στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.

Γιατί υπάρχουν διαφορετικά αποτελέσματα στις μελέτες;

Η διαφοροποίηση των αποτελεσμάτων πιθανόν οφείλεται σε αρκετούς παράγοντες, όπως το διαφορετικό είδος κανέλας που χρησιμοποιείται, οι διαφορετικές δόσεις, η διάρκεια της παρέμβασης και τα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων. Επιπλέον, άλλες μελέτες χρησιμοποιούν σκόνη κανέλας, ενώ άλλες χρησιμοποιούν συμπυκνωμένα εκχυλίσματα ή συμπληρώματα, γεγονός που δυσκολεύει τη σύγκριση των αποτελεσμάτων.

Σε αρκετές περιπτώσεις, το μέγεθος του δείγματος είναι μικρό, ενώ η διάρκεια των μελετών δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να αξιολογηθούν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με προσοχή τα μέχρι σήμερα δεδομένα.

Υπάρχουν κίνδυνοι από την κατανάλωση κανέλας;

Παρότι η κανέλα θεωρείται γενικά ασφαλής όταν καταναλώνεται σε φυσιολογικές ποσότητες μέσω της διατροφής, η υπερβολική κατανάλωση (ιδιαίτερα μέσω συμπληρωμάτων) χρειάζεται προσοχή. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη ποικιλία, η Cassia κανέλα, περιέχει υψηλότερες ποσότητες κουμαρίνης (coumarin), μιας ουσίας που σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το ήπαρ.  Αντιθέτως, η κανέλα Κεϋλάνης (Ceylon cinnamon) θεωρείται γενικά ασφαλέστερη επιλογή για συχνότερη κατανάλωση, καθώς περιέχει μικρότερες ποσότητες κουμαρίνης. Επιπλέον, άτομα που λαμβάνουν αντιδιαβητικά ή αντιπηκτικά φάρμακα θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό ή τον διαιτολόγο τους πριν προχωρήσουν σε συστηματική χρήση συμπληρωμάτων κανέλας.

Τελικά, αξίζει να καταναλώνει κάποιος κανέλα;

Με βάση τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα, η κανέλα φαίνεται να μπορεί να λειτουργήσει ως ένα συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση του ΣΔΤ2, ιδιαίτερα όταν εντάσσεται σε ένα συνολικά υγιεινό πρότυπο διατροφής. Ωστόσο, είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι δεν αποτελεί θεραπεία για τον διαβήτη και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη φαρμακευτική αγωγή ή τις βασικές αρχές αντιμετώπισης της νόσου.

Η αποτελεσματική διαχείριση του ΣΔΤ2 εξακολουθεί να βασίζεται στη σωστή διατροφή, στη φυσική δραστηριότητα, στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και στην εξατομικευμένη ιατρική παρακολούθηση. Η κανέλα μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, όμως οι προσδοκίες γύρω από τη δράση της θα πρέπει να παραμένουν ρεαλιστικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες.

 

Βιβλιογραφία

del Bosque-Plata L, Gragnoli C. Cinnamon treatment shows promise for glycemic control but may cause adverse effects in some people. Clin Nutr Open Sci. 2025;59:184‐188. doi:10.1016/j.nutos.2025.01.003.

de Moura SL, Rocha Gomes BG, Guilarducci MJ, et al. Effects of cinnamon supplementation on metabolic biomarkers in individuals with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Nutr Rev. 2025;83(2):249‐279. doi:10.1093/nutrit/nuae058.

Gou H, Zhong L, Wei Q, et al. The effects of cinnamon on patients with metabolic diseases: an umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials. Front Nutr. 2025;12:1683477. doi:10.3389/fnut.2025.1683477.

Hasanzade F, Toliat M, Emami SA, et al. The effect of cinnamon on glucose of type II diabetes patients. J Tradit Complement Med. 2013;3(3):171‐174. doi:10.4103/2225-4110.114900.

Silva ML, Bernardo MA, Singh J, et al. Cinnamon as a complementary therapeutic approach for dysglycemia and dyslipidemia control in type 2 diabetes mellitus and its molecular mechanism of action: a review. Nutrients. 2022;14(13):2773. doi:10.3390/nu14132773.

Tjandrawinata RR, Rosari BP, Syahputra RA, et al. Cinnamon-derived phytonutrients as modulators of ion channels and G protein-coupled receptor signaling in metabolic diseases. Nutrients. 2026;18(3):547. doi:10.3390/nu18030547.

Wang R, Yang K, Liu X, et al. The antidiabetic mechanisms of cinnamon extract: insights from network pharmacology, gut microbiota, and metabolites. Curr Issues Mol Biol. 2025;47(7):543. doi:10.3390/cimb47070543.

Zarezadeh M, Musazadeh V, Foroumandi E, et al. The effect of cinnamon supplementation on glycemic control in patients with type 2 diabetes or with polycystic ovary syndrome: an umbrella meta-analysis on interventional meta-analyses. Diabetol Metab Syndr. 2023;15(1):127. doi:10.1186/s13098-023-01057-2.

¹Γραμματικού Μαρία, ¹Ζάχας Δημήτρης, ¹Τσάνα Μαρινέλα, ¹Χαρίση Λυδία
Επιμέλεια κειμένου: ¹Δημοσθενόπουλος Χαρίλαος
¹ Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

---

Ο όρος «ανθεκτικό άμυλο» ακούγεται όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια σχετικά με τον ρόλο του στη διατροφή για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ). Πρόκειται για έναν τύπο υδατάνθρακα που φαίνεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τόσο για τον γλυκαιμικό έλεγχο όσο και για την υγεία του εντέρου. Το άμυλο γενικά αποτελεί βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό, ωστόσο δεν συμπεριφέρεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Η δομή του και ο τρόπος επεξεργασίας των τροφίμων επηρεάζουν σημαντικά το πόσο γρήγορα πέπτεται και απορροφάται, άρα και το πόσο αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Πού βρίσκουμε ανθεκτικό άμυλο;

Τρόφιμα όπως τα ζυμαρικά, το ρύζι, οι πατάτες και τα δημητριακά είναι πλούσια σε άμυλο. Σε αντίθεση όμως με το «κοινό» άμυλο, το ανθεκτικό άμυλο δεν διασπάται στο λεπτό έντερο. Αντίθετα, φτάνει στο παχύ έντερο, όπου υφίσταται ζύμωση από τα βακτήρια του μικροβιώματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία παράγονται λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, όπως το βουτυρικό οξύ, τα οποία φαίνεται να έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία του εντέρου και όχι μόνο.

Το ανθεκτικό άμυλο μπορεί να βρεθεί φυσικά σε ορισμένα τρόφιμα, όπως τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, καθώς και στις άγουρες (πράσινες) μπανάνες. Επιπλέον, μπορεί να σχηματιστεί και κατά την επεξεργασία των τροφίμων. Όταν, για παράδειγμα, μαγειρεύουμε αμυλούχα τρόφιμα όπως πατάτες, ρύζι ή ζυμαρικά και τα αφήνουμε να κρυώσουν, ένα μέρος του αμύλου μετατρέπεται σε ανθεκτικό άμυλο. Αυτό σημαίνει ότι ένα πιάτο μακαρόνια ή ρύζι που έχει μαγειρευτεί και καταναλώνεται την επόμενη ημέρα – ακόμη και αν ξαναζεσταθεί – μπορεί να έχει διαφορετική επίδραση στο σάκχαρο σε σχέση με το φρέσκο.

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη;

Τα τελευταία χρόνια, αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει τις πιθανές ευεργετικές δράσεις του ανθεκτικού αμύλου. Φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλλει σε πιο ήπια αύξηση της γλυκόζης στο αίμα μετά το γεύμα, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για άτομα με ΣΔ ή προδιαβήτη. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, βοηθώντας τον οργανισμό να διαχειρίζεται πιο αποτελεσματικά τη γλυκόζη. Μέσω της δράσης του στο έντερο, αυξάνει την παραγωγή βουτυρικού οξέος, το οποίο συνδέεται με καλύτερη λειτουργία του εντερικού φραγμού, μείωση της φλεγμονής και υποστήριξη ενός υγιούς μικροβιώματος. Επιπλέον, φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει θετικά ορμόνες που σχετίζονται με το αίσθημα κορεσμού, όπως οι GLP-1 και PYY.

Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα διαθέσιμα δεδομένα, αν και ενθαρρυντικά, δεν είναι ακόμη οριστικά. Τα οφέλη φαίνεται να είναι πιο έντονα σε άτομα με ήδη υπάρχουσες μεταβολικές διαταραχές και εξαρτώνται από την ποσότητα που καταναλώνεται. Επομένως, το ανθεκτικό άμυλο δεν αποτελεί «μαγική λύση», αλλά μπορεί να ενταχθεί ως μέρος μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής. Μικρές πρακτικές αλλαγές, όπως η συχνή κατανάλωση οσπρίων, η επιλογή προϊόντων ολικής άλεσης και η κατανάλωση ορισμένων αμυλούχων τροφίμων αφού πρώτα κρυώσουν, μπορούν να αυξήσουν την πρόσληψή του και ενδεχομένως να συμβάλουν θετικά στη διαχείριση του σακχάρου και στην υγεία του εντέρου.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1. Chen, R., Zhang, C., Xu, F., Yu, L., Tian, F., Chen, W. and Zhai, Q. (2023). Meta-analysis reveals gut microbiome and functional pathway alterations in response to resistant starch. Food & function, [online] 14(11), pp.5251–5263.
2. Xiong, K., Wang, J., Kang, T., Xu, F. and Ma, A. (2020). Effects of resistant starch on glycemic control: a systematic review and meta-analysis. British Journal of Nutrition, [online] pp.1–29.

¹Γραμματικού Μαρία, ¹Ζάχας Δημήτρης, ¹Τσάνα Μαρινέλα, ¹Χαρίση Λυδία
Επιμέλεια κειμένου: ¹Δημοσθενόπουλος Χαρίλαος
¹Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

 

Το καλοκαίρι είναι περίοδος ευχαρίστησης και ξεκούρασης για όλους. Είναι διατροφικός κίνδυνος ή μπορούμε να το απολαύσουμε με ευχαρίστηση και χωρίς «απρόοπτα»;

Φρούτα

Τα φρούτα αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινής διατροφής, αλλά στον διαβήτη χρειάζεται έλεγχος της ποσότητας και του τρόπου κατανάλωσης, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυσικά σάκχαρα. Συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο και ο συνδυασμός τους με πηγές πρωτεΐνης ή λιπαρών, όπως ξηροί καρποί ή τυρί, ώστε να περιορίζονται οι απότομες αυξήσεις της γλυκόζης στο αίμα. Φρούτα με χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, όπως οι φράουλες και τα κεράσια, αποτελούν καλύτερες επιλογές, ενώ τα φρούτα του δάσους φαίνεται να έχουν ευνοϊκή επίδραση στα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης. Το πεπόνι, λόγω μέτριου γλυκαιμικού δείκτη, καλό είναι να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες, ενώ το καρπούζι, αν και έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, εμφανίζει χαμηλότερο γλυκαιμικό φορτίο λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό. Τα σύκα και τα σταφύλια είναι πλούσια σε σάκχαρα και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Επιπλέον, η κατανάλωση λιγότερο ώριμων φρούτων μπορεί να συμβάλει σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο.

Ενυδάτωση

Η επαρκής ενυδάτωση πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα άτομα με διαβήτη κατά τους θερινούς μήνες, καθώς η νόσος επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία. Η μειωμένη εφίδρωση και η πιθανή κακή γλυκαιμική ρύθμιση αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και θερμικής καταπόνησης. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αποφεύγονται τα ζαχαρούχα αναψυκτικά και οι χυμοί, ακόμη και οι φυσικοί, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σάκχαρα. Προτιμώνται το νερό, το νερό με φυσικά αρώματα (όπως αγγούρι, λεμόνι ή μέντα), η σπιτική λεμονάδα χωρίς ζάχαρη και το κρύο τσάι χωρίς προσθήκη ζάχαρης.

Ώρες γευμάτων

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού παρατηρείται συχνά μετατόπιση των γευμάτων προς τις βραδινές ώρες, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο χρονισμός των γευμάτων επηρεάζει σημαντικά τον μεταβολισμό. Η κατανάλωση τροφής νωρίτερα μέσα στην ημέρα σχετίζεται με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, χαμηλότερα επίπεδα μεταγευματικής γλυκόζης και ινσουλίνης, καθώς και με ευνοϊκότερη ρύθμιση του σωματικού βάρους και μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της απώλειας βάρους μακροπρόθεσμα. Για τον λόγο αυτό καλό είναι να αποφεύγουμε τα μεγάλα γεύματα το βράδυ, όσο και όταν αυτό είναι εφικτό.

Αλκοόλ

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι πιο συχνή κατά τους θερινούς μήνες, συνήθεια που μπορεί να  επηρεάσει άμεσα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Ποτά όπως η μπύρα, τα κοκτέιλ και τα ποτά που περιέχουν ζαχαρούχα αναψυκτικά ή σιρόπια μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διακυμάνσεις της γλυκόζης. Αν και ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, όπως το κρασί, ενδέχεται να έχει ευνοϊκή επίδραση στο μεταβολικό προφίλ, τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν αντικρουόμενα και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως ο τρόπος ζωής αλλά και το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Οι γενικές συστάσεις περιορίζουν την κατανάλωση σε έως ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, η αποφυγή του αλκοόλ αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή, ιδιαίτερα για άτομα με διαταραγμένο γλυκαιμικό έλεγχο.

Παγωτό και καλοκαιρινά γλυκά

Τα καλοκαιρινά γλυκά, και ιδιαίτερα το παγωτό, καταναλώνονται συχνότερα αυτή την περίοδο και απαιτούν μέτρο. Μια μικρή μερίδα, περίπου μισό φλιτζάνι, θεωρείται πιο κατάλληλη επιλογή. Προτιμώνται προϊόντα με απλά συστατικά ή σπιτικό παγωτό, ενώ ο συνδυασμός με ξηρούς καρπούς μπορεί να συμβάλει σε πιο σταδιακή αύξηση της γλυκόζης. Προϊόντα με ενδείξεις όπως «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» ή «υψηλής πρωτεΐνης» περιέχουν συχνά υποκατάστατα ζάχαρης. Αν και φαίνεται να είναι ασφαλή βραχυπρόθεσμα όσον αφορά τον γλυκαιμικό έλεγχο, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, επομένως συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Kenny, G.P., Sigal, R.J. and McGinn, R. (2016). Body temperature regulation in diabetes. Temperature, [online] 3(1), pp.119–145.
2. Chen, Y.-E., Tsai, H.-L., Tu, Y.-K. and Chen, L.-W. (2026). Effects of timing and eating duration of time restricted eating on metabolic outcomes: systematic review and network meta-analysis. BMJ Medicine, [online] 5(1), pp.e001071–e001071.
3. Li, X.-H., Yu, F., Zhou, Y.-H. and He, J. (2016). Association between alcohol consumption and the risk of incident type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition, [online] 103(3), pp.818–829.
4. Wiebe, N., Padwal, R., Field, C., Marks, S., Jacobs, R. and Tonelli, M. (2011). A systematic review on the effect of sweeteners on glycemic response and clinically relevant outcomes. BMC Medicine, 9(1).

Έβδομη κατασκηνωτική εβδομάδα για παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη, που διοργανώνει το ΔΙΑΝΑ, Διαβητολογικό Ιατρείο Α΄ Παιδιατρική Νέων Α.Π.Θ. του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης.

Οι πρακτικές πληροφορίες για την 7η κατασκηνωτική εβδομάδα είναι οι ακόλουθες:

Ημερομηνία: 31/7/2026 – 7/8/2026
Χώρος: κατασκήνωση: «Ελαιώνες», Γομάτι (Πυργαδίκια) Χαλκιδικής
Ηλικίες κατασκηνωτών: 6 ετών – 17 ετών.
Εκδήλωση ενδιαφέροντος και από μεγαλύτερα παιδιά με Σακχαρώδη Διαβήτη σαν ομαδάρχες.

Περισσότερες πληροφορίες στον ακόλουθο σύνδεσμο:

http://dianadiabetes.gr/node/113

 

Διαβάστε το ρεπορταζ στο ΒΗΜΑ: ΕΔΩ

Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) υλοποιεί καμπάνια Φαρμακοεπαγρύπνησης με τίτλο «Μαζί για την ασφάλεια – Εσύ το ανέφερες;»,  υπό την αιγίδα του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ).

Η καμπάνια έχει αμιγώς ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην ανάδειξη της σημασίας της αναφοράς ανεπιθύμητων ενεργειών από επαγγελματίες υγείας και ασθενείς μέσω της «Κίτρινης Κάρτας», συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ενίσχυση της ασφάλειας των φαρμάκων και της προστασίας της δημόσιας υγείας.

Περισσότερες πληροφορίες στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://www.sfee.gr/kabania-farmakoepagrypnisis-me-titlo-mazi-gia-tin-asfalia-esy-to-aneferes/

Ιωάννα Καρούζου¹, Χάρης Δημοσθενόπουλος¹

¹ Τμήμα Κλινικής Διατροφής, ΓΝΑ Λαϊκό

Η σωστή διατροφή αποτελεί βασικό πυλώνα στη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη και προδιαβήτη. Για πολλά χρόνια, οι διατροφικές οδηγίες βασίζονταν σε γενικούς κανόνες, με την προσέγγιση «μία δίαιτα για όλους». Ωστόσο, σήμερα γνωρίζουμε ότι ο κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στα τρόφιμα και ότι μια ενιαία προσέγγιση δεν είναι πάντα η πιο αποτελεσματική. Η εξατομικευμένη ή προσωποποιημένη διατροφή αναδεικνύεται ως μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και της συνολικής υγείας των ατόμων με διαβήτη.

Στο πλαίσιο της εξατομικευμένης διατροφής, υπάρχουν πολλά διαφορετικά διατροφικά μοντέλα, όπως η Μεσογειακή διατροφή, η χορτοφαγική ή άλλες εναλλακτικές προσεγγίσεις. Κανένα από αυτά δεν είναι κατάλληλο για όλους, καθώς διαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες, προτιμήσεις και μεταβολικές αποκρίσεις. Ακόμα και στον σακχαρώδη διαβήτη, η επιλογή του κατάλληλου διατροφικού μοντέλου γίνεται με βάση το άτομο και όχι με βάση έναν γενικό κανόνα.

Άτομα με διαβήτη έχουν διαφορετικές μεταβολικές ανάγκες, διαφορετική ανταπόκριση στους υδατάνθρακες και διαφορετικούς θεραπευτικούς στόχους. Για τον λόγο αυτό, η σύγχρονη διατροφική προσέγγιση απομακρύνεται από τα αυστηρά, προκαθορισμένα ποσοστά μακροθρεπτικών συστατικών (όπως υδατάνθρακες 50%, πρωτεΐνη 20% και λίπος 30%) και εστιάζει στην προσαρμογή της σύστασης της διατροφής στο κάθε άτομο ξεχωριστά, με στόχο τον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και τη συνολική μεταβολική υγεία.

Η εξατομίκευση αφορά και την κατανομή των γευμάτων μέσα στην ημέρα. Το χρονικό μοτίβο της διατροφής μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την καθημερινότητα, την εργασία, τη φυσική δραστηριότητα, τον ύπνο και τη φαρμακευτική αγωγή του ατόμου με διαβήτη. Δεν υπάρχει ένας «χρυσός κανόνας» για τον αριθμό ή τις ώρες των γευμάτων· αντίθετα, τα γεύματα προσαρμόζονται έτσι ώστε να εξυπηρετούν τον ασθενή και να συμβάλλουν στη σταθερότερη ρύθμιση της γλυκόζης. Έτσι, γίνεται πιο εύκολο να τηρηθεί μακροπρόθεσμα και να ενσωματωθεί στην καθημερινότητα.

Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην προσαρμογή των διατροφικών επιλογών στις ανάγκες κάθε ατόμου. Παράγοντες όπως η γενετική, το μικροβίωμα, και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν τη γλυκαιμική απόκριση, με αποτέλεσμα το ίδιο τρόφιμο να δρα διαφορετικά σε κάθε άτομο.

Τα γονίδια επηρεάζουν τον μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπαρών, ενώ η σύνθεση των εντερικών βακτηρίων διαφέρει ανά άτομο και επηρεάζεται από τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αγωγή του ατόμου. Ορισμένα τρόφιμα ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων που βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου και στη μείωση της φλεγμονής, ενώ άλλα μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Έτσι, ένα τρόφιμο που θεωρείται «υγιεινό» γενικά, μπορεί σε κάποιο άτομο να προκαλεί μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου ή δυσπεπτικά συμπτώματα, ακριβώς επειδή το μικροβίωμά του το επεξεργάζεται διαφορετικά. Συνεπώς, δύο άνθρωποι που τρώνε το ίδιο γεύμα μπορεί να έχουν διαφορετικά επίπεδα σακχάρου μετά. Η εξατομικευμένη διατροφή βοηθά στην επιλογή τροφών που ταιριάζουν καλύτερα στο μικροβίωμα και στις ανάγκες του κάθε ατόμου, ενισχύοντας τη μεταβολική ισορροπία και τη λειτουργία του εντέρου.

Συμπερασματικά, η εξατομικευμένη ή προσωποποιημένη διατροφή αποτελεί μια σύγχρονη και ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα του διαβήτη. Με σωστή ενημέρωση και υποστήριξη, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής των ατόμων με διαβήτη.

 

Βιβλιογραφία

1. Gkouskou K, Lazou E, Skoufas E, Eliopoulos AG. Genetically Guided Mediterranean Diet for the Personalized Nutritional Management of Type 2 Diabetes Mellitus. Nutrients. 2021 Jan 25;13(2):355.
2. Munawaroh EF, Herawati DMD, Megawati G, Wijayakesuma A, Apriani L, Sofiatin Y, Dani D. Effectiveness of Personalized Nutrition on Management Diabetes Mellitus Type 2 and Prediabetes in Adults: A Systematic Review. Diabetes Metab Syndr Obes. 2025 Aug 9;18:2783-2796.

Ιωάννης Βυτιάδης¹, Ιωάννα Καρούζου¹

Επιμέλεια: Χάρης Δημοσθενόπουλος¹

¹ Τμήμα Κλινικής Διατροφής, ΓΝΑ Λαϊκό

 

Οι γιορτές των Χριστουγέννων φέρνουν περισσότερα γεύματα, κοινωνικές συναντήσεις και γλυκούς πειρασμούς. Για άτομα με διαβήτη, αυτές οι αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τον γλυκαιμικό έλεγχο, γι’ αυτό η προσεκτική διατροφή είναι απαραίτητη.

Τα συνεχόμενα γλυκά των γιορτών

Τα γιορτινά γλυκά εμφανίζονται σε κάθε σπίτι ή κοινωνική επίσκεψη, γεγονός που διευκολύνει την υπερκατανάλωση. Μελομακάρονα, κουραμπιέδες και βασιλόπιτα είναι πλούσια σε υδατάνθρακες και ανεβάζουν γρήγορα τη γλυκόζη. Η λύση δεν είναι η πλήρης αποφυγή, αλλά οι μικρές μερίδες, κατά προτίμηση σε συνδυασμό με γεύμα ώστε να μειώνεται ο ρυθμός απορρόφησης των υδατανθράκων.

Το “λίγο απ’ όλα” στα γιορτινά τραπέζια

Τα εορταστικά τραπέζια περιλαμβάνουν συχνά πολλά διαφορετικά αμυλούχα τρόφιμα πατάτες, πίτες, ψωμί. Ένας πρακτικός κανόνας είναι: μισό πιάτο σαλάτα, ένα τέταρτο άπαχη πρωτεΐνη και ένα τέταρτο ένα αμυλούχο τρόφιμο της επιλογής σας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αποφεύγετε να κάθεστε στο γιορτινό τραπέζι τελείως νηστικοί.

Τα “κρυμμένα” σάκχαρα σε ποτά και ροφήματα

Γιορτινά ποτά όπως λικέρ, ζεστό κρασί και αρωματικοί καφέδες περιέχουν συχνά πολύ ζάχαρη. Καλύτερες επιλογές είναι τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη ή το απλό ή ανθρακούχο νερό. Στην κατανάλωση αλκοόλ βοηθά η μέτρια ποσότητα και πάντα μαζί με φαγητό. Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία συνιστά τον περιορισμό της πρόσληψης αλκοόλ στο ένα ποτό για τις γυναίκες και στα δύο ποτά για τους άνδρες.

Η καθιστική ζωή των ημερών

Κατά τις γιορτές μειώνεται η κίνηση και αυτό επηρεάζει την ινσουλινοευαισθησία και τον γλυκαιμικό έλεγχο. Μικρές βόλτες μετά τα γεύματα, περπάτημα στη γειτονιά ή λίγη ήπια άσκηση στο σπίτι μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

Η παράλειψη μετρήσεων και αγωγής

Η παράλειψη δόσεων ή η μειωμένη παρακολούθηση της γλυκόζης κατά τη διάρκεια των γιορτών συχνά οδηγεί σε απρόβλεπτες τιμές. Η διατήρηση όσο το δυνατόν πιο σταθερού προγράμματος και η προετοιμασία πριν από εξόδους ή ταξίδια αποτελούν σημαντικούς συμμάχους.

Η συναισθηματική κατανάλωση τροφής

Τα έντονα συναισθήματα των γιορτών οδηγούν συχνά σε υπερφαγία. Η αναγνώριση των συναισθημάτων και η επιλογή άλλων τρόπων χαλάρωσης όπως μια βόλτα, μια ευχάριστη δραστηριότητα ή η επαφή με αγαπημένα πρόσωπα βοηθούν στη διατήρηση ισορροπίας.

Το “θα το διορθώσω μετά”

Η νοοτροπία της υπερβολής με την προσδοκία ότι μια «διόρθωση» αργότερα θα λύσει το πρόβλημα συχνά οδηγεί σε ασταθείς τιμές γλυκόζης. Οι μικρές, σταθερές, ισορροπημένες επιλογές είναι πιο αποτελεσματικές από τις απότομες διορθωτικές κινήσεις.

Η ενημέρωση και η αυτοφροντίδα αποτελούν το καλύτερο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας.

Καλές γιορτές με υγεία, ευτυχία και ενσυνείδητη κατανάλωση!

 

ΠΗΓΕΣ:

1. Sebastian-Valles, F., Arranz Martin, J. A., et al (2024). Effect of Christmas Holidays on Type 1 Diabetes Mellitus in Users of Glucose Flash Systems. Endocrine practice : official journal of the American College of Endocrinology and the American Association of Clinical Endocrinologists, 30(4), 372–379.
2. Belsare, P., Lu, B., Bartolome, A., & Prioleau, T. (2022). Investigating Temporal Patterns of Glycemic Control around Holidays. Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society. IEEE Engineering in Medicine and Biology Society. Annual International Conference, 2022, 1074–1077.
3. Davies, M. J., D’Alessio, D. A., Fradkin, J., et al (2018). Management of Hyperglycemia in Type 2 Diabetes, 2018. A Consensus Report by the American Diabetes Association (ADA) and the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Diabetes care, 41(12), 2669–2701.

 

Γεωργία Δόσχορη¹, Ιωάννης Ψυχογυιός¹

Επιμέλεια: Χάρης Δημοσθενόπουλος¹

¹ Τμήμα Κλινικής Διατροφής, ΓΝΑ Λαϊκό

Τις περιόδους που μας ταλαιπωρεί μία ίωση, είναι καλή ιδέα να δίνουμε στο σώμα μας λίγη επιπλέον φροντίδα. Για τα άτομα με διαβήτη, οι μέρες της ασθένειας μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολες, επειδή οι αλλαγές που προκαλεί η ίωση στον οργανισμό μπορούν εύκολα να επηρεάσουν τα επίπεδα σακχάρου. Γι’ αυτό, ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής αυτές τις μέρες είναι από τους πιο σημαντικούς τρόπους για να περάσει η ίωση χωρίς επιπλέον άγχος.

Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη κι όταν νιώθουμε αδιάθετοι, η κατανάλωση μικρότερων γευμάτων πιο συχνά μέσα στην ημέρα βοηθά να αποφεύγονται οι μεγάλες διακυμάνσεις στο σάκχαρο. Παράλληλα, εκτός από τα συχνά μικρά γεύματα, είναι ζωτικής σημασίας να παραμένουμε καλά ενυδατωμένοι. Κατά τη διάρκεια πυρετού, καταρροής ή διάρροιας, το σώμα χάνει υγρά πολύ γρήγορα και η απώλεια υγρών μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα σακχάρου. Για σωστή ενυδάτωση μπορούμε να επιλέξουμε νερό, αφεψήματα χωρίς ζάχαρη ή ζεστούς ζωμούς και σούπες με βάση λαχανικά και άπαχες πρωτεΐνες.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ίωσης, η επιλογή μαλακών, εύπεπτων τροφών (όπως βραστή πατάτα, ρύζι, μπανάνες, γιαούρτι χωρίς ζάχαρη ή μια σούπα λαχανικών) είναι η πιο κατάλληλη. Καλό είναι να αποφεύγουμε τα γλυκά, τα ζαχαρούχα ροφήματα, τους χυμούς και τα έτοιμα σνακ, που μπορούν να προκαλέσουν απότομη άνοδο του σακχάρου. Η προσθήκη κάποιας πηγής πρωτεΐνης, όπως κοτόπουλο, ψάρι ή αυγό, βοηθά στη στήριξη του ανοσοποιητικού και στη διατήρηση της ενέργειας.

Είναι συνηθισμένο το σάκχαρο να παρουσιάζει απρόβλεπτη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια μιας ίωσης. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να το παρακολουθούμε συχνότερα από το συνηθισμένο, ώστε να διαπιστώσουμε εγκαίρως αν ανεβαίνει πολύ ή αν πέφτει υπερβολικά. Με λίγη προσοχή, υπομονή και τις σωστές επιλογές, η ανάρρωση μπορεί να γίνει πιο ομαλή και ήρεμη.

Κάποια συμπληρώματα, επίσης, μπορούν να βοηθήσουν, όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος, που προσφέρουν μια μικρή επιπλέον στήριξη στο ανοσοποιητικό όσο αναρρώνει ο οργανισμός, ενισχύουν την άμυνά του, μειώνουν την κόπωση και υποστηρίζουν τη γρηγορότερη ανάρρωση στις ημέρες της ίωσης. Φυσικά, τα συμπληρώματα δεν αντικαθιστούν τη σωστή διατροφή, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο.

Φροντίζοντας τη διατροφή και την ενυδάτωσή μας, βοηθούμε τον οργανισμό μας να ανακτήσει τις δυνάμεις του πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ασφάλεια.

 

ΠΗΓΕΣ:

1. American Diabetes Association (ADA) – Sick Day Guidelines for People with Diabetes.
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Managing Illness in People with Diabetes.
3. NHS UK – Diabetes: How to Manage When You Are Unwell.

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Τη Δευτέρα 8/9/2025 στις 16:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ: 
Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Σχολικών Νοσηλευτών – “Διαχείριση Σακχαρώδους Διαβήτη”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ / ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

• Κ. Μακρυλάκης, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό».
• Κ. Καραβανάκη, Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Β’ Παιδιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνη της Μονάδας Διαβήτη και Μεταβολισμού, Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού».

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ:

(Δείτε το Πρόγραμμα εδώ σε PDF)

• 16.00-16.15 Εισαγωγή στον Σακχαρώδη Διαβήτη
  Σταύρος Λιάτης
  • Ορισμός Σακχαρώδους Διαβήτη (ΣΔ)
  • Τύποι Διαβήτη (τύπου 1, τύπου 2, άλλοι)
  • Συμπτώματα και ενδείξεις
  • Διαγνωστικά κριτήρια
• 16.15-16.45 Αυτοέλεγχος και Παρακολούθηση Γλυκόζης
  Αθανασία Παπαζαφειροπούλου, Αναστάσιος Καϊσίδης
  • Μετρητές σακχάρου: Χρήση, συχνότητα, αξιολόγηση αποτελεσμάτων
  • Συνεχής καταγραφή γλυκόζης (CGM): Πλεονεκτήματα, τρόπος
  λειτουργίας
  • Εκπαίδευση στην ανάγνωση και κατανόηση τάσεων
• 16.45-17.25 Ινσουλινοθεραπεία
  Αθανασία Χατζόγλου, Μαρία Χατζηψάλτη
  • Τεχνική Ινσουλινοθεραπείας και τοποθέτησης αντλιών
  • Πολλαπλές ενέσεις (MDI) και smart pens
  • Αντλία ινσουλίνης (CSII): Βασικές αρχές και πρακτική
  • Δόσεις γευματικής ινσουλίνης και σνακ
  • Διορθωτικές δόσεις και διαχείριση αυξομειώσεων
  • Διαχείριση δερματικών προβλημάτων
• 17.25-17.45 Διαχείριση Εκτάκτων Υπεργλυκαιμικών Καταστάσεων
  Αθανάσιος Χριστοφορίδης
  • Υπεργλυκαιμία: Συμπτώματα, αίτια, διαχείριση
  • Διαβητική Κετοξέωση (ΔΚΟ): Αναγνώριση, πρόληψη, επείγοντα βήματα
• 17.45-18.05 Υπογλυκαιμία: Αναγνώριση & Αντιμετώπιση
  Πέτρος Θωμάκος
  • Συμπτώματα και διαφορική διάγνωση
  • Κύρια αίτια
  • Άμεση αντιμετώπιση στο σχολείο
  • Χρήση γλυκαγόνης: Ενέσιμη και ρινική μορφή
• 18.05-18.20 Ευαισθητοποίηση & Εκπαίδευση Σχολικού Προσωπικού
  Σμαραγδή Μπουλαζέρη-Τσέλα
  • Ενημέρωση προσωπικού: Εκπαιδευτικοί
  • Πρακτικές οδηγίες συμπεριφοράς και υποστήριξης
  • Ολοήμερη Φύλαξη
• 18.20-18.50 Διατροφή στο Σχολείο
  Κωνσταντίνα Λοΐζου
  • Ανάλυση ετικετών τροφίμων
  • Επιλογές από κυλικείο
  • Σχολικές εορτές
  • Προτάσεις για ισορροπημένα γεύματα
• 18.50-19.05 Άσκηση και Σχολικές Δραστηριότητες
  Ανδριανή Βαζαίου
  • Σωματική άσκηση: Προετοιμασία και πρόληψη υπογλυκαιμίας
  • Εκδρομές: ασφαλής συμμετοχή, προγραμματισμός
• 19.05-19.25 Ψυχοκοινωνικές Προσεγγίσεις & Στίγμα
  Ιωάννα Γιαννοπούλου
  • Αντιμετώπιση ψυχοσυναισθηματικών προκλήσεων
  • Μειωμένη συμμόρφωση – αίτια & υποστήριξη
  • Στίγμα διαβήτη: Πρόληψη και διαχείριση σε σχολικό πλαίσιο
• 19.25-19.40 Ειδικές Καταστάσεις & Ιδιαιτερότητες Διαχείρισης
  Ιωάννης Βασιλάκης
  • Προσαρμογές σε εξετάσεις, αξιολογήσεις
  • Διαχείριση ασυνήθιστων συνθηκών (καύσωνες, διακοπές ρεύματος κ.λπ.)
• 19.40-20.00 Σχολικό Φαρμακείο, Κιτ Μαθητή και κείμενη νομοθεσία (20’)
  Σοφία Πολίτη
  • Περιεχόμενο σχολικού κιτ πρώτων βοηθειών
  • Εξοπλισμός για παιδιά με ΣΔ
  • Διαδικασίες αποθήκευσης και εύκολης πρόσβασης
  • Κείμενη νομοθεσία για τους σχολικούς νοσηλευτές

Σύνδεσμος on-demand βιντεοσκοπημένου στο webinar: https://youtu.be/py_ZhoI-5dc

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Σ. Λιάτης