Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι τα βρέφη των γυναικών που πίνουν γάλα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ψηλότερα και αναπτύσσονται πιο γρήγορα από τα βρέφη γυναικών που δεν καταναλώνουν γάλα κατά την κύηση. Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα οφέλη της κατανάλωσης γάλατος κατά τη διάρκεια της κύησης μπορεί να διαρκέσουν ως την ενηλικίωση των παιδιών.

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότερες από 800 γυναίκες από τη Δανία, που ήταν έγκυες κατά το χρονικό διάστημα 1988-1989. Η κατανάλωση γάλατος (περισσότερο ή λιγότερο από 150 ml την ημέρα) υπολογίσθηκε με ειδικό ερωτηματολόγιο. Το βάρος και το ύψος των παιδιών μετρήθηκε κατά τον τοκετό, ενώ 20 χρόνια αργότερα μετρήθηκε το ύψος τους και τα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα τους.

Η καθημερινή κατανάλωση περισσότερο από 150 ml γάλατος από τις έγκυες γυναίκες σχετιζόταν με ψηλότερα και πιο μεγάλα βρέφη κατά τον τοκετό. Μετά από 20 χρόνια, οι έφηβοι των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν περισσότερο από 150 ml γάλατος την ημέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, έτειναν να είναι ψηλότεροι και να έχουν υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα τους σε σύγκριση με τους εφήβους των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν καθημερινά λιγότερο από 150 ml γάλατος. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα μπορεί να υποδηλώνουν ότι οι έφηβοι αυτοί έχουν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Οκτωβρίου του European Journal of Clinical Nutrition.

Maternal milk consumption, birth size and adult height of offspring: a prospective cohort study with 20 years of follow-up.

Hrolfsdottir L, Rytter D, Hammer Bech B, Brink Henriksen T, Danielsen I, Steingrimsdottir L, Olsen SF, Halldorsson TI.

European Journal of Clinical Nutrition. 2013 Oct;67(10):1036-1041. doi: 10.1038/ejcn.2013.151. Epub 2013 Sep 4.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η μεσογειακού τύπου και η χαμηλή σε υδατάνθρακες διατροφή μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Η μεσογειακή διατροφή αποτελείται κυρίως από ελαιόλαδο, ψάρια, φρούτα, λαχανικά, όσπρια και πλούσια σε φυτικές ίνες μη επεξεργασμένα δημητριακά.

Για τη μελέτη οι ερευνητές παρακολούθησαν για περίπου 11 χρόνια περισσότερα από 22.200 άτομα στην Ελλάδα. Κατά την περίοδο παρακολούθησης περίπου 2.300 συμμετέχοντες εμφάνισαν σακχαρώδη διαβήτη. Οι διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων εκτιμήθηκαν με ειδικό ερωτηματολόγιο και οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα σκορ μεσογειακής διατροφής με κλίμακα από 0 (χαμηλή συμμόρφωση με τη μεσογειακή δίαιτα) ως 10 (υψηλή συμμόρφωση με τη μεσογειακή δίαιτα).

Οι συμμετέχοντες με σκορ μεγαλύτερο από 6 είχαν 12% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους με σκορ μεσογειακής διατροφής χαμηλότερο ή ίσο του 3. Οι συμμετέχοντες που προσλάμβαναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υδατανθράκων στη διατροφή τους είχαν 21% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους με τη χαμηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων στη διατροφή τους. Οι συμμετέχοντες με υψηλό σκορ μεσογειακής διατροφής και μικρή πρόσληψη υδατανθράκων είχαν 20% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη σε σύγκριση με τα άτομα με χαμηλό σκορ μεσογειακής διατροφής και υψηλή πρόσληψη υδατανθράκων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές η μελέτη δείχνει σαφή συσχέτιση μεταξύ μεσογειακής διατροφής και μείωσης του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά προς το παρόν δεν μπορεί να αποδειχθεί σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Η μελέτη θα εμφανιστεί στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetologia.

Mediterranean diet and glycaemic load in relation to incidence of type 2 diabetes: results from the Greek cohort of the population-based European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC).

Rossi M, Turati F, Lagiou P, Trichopoulos D, Augustin LS, La Vecchia C, Trichopoulou A.

Diabetologia. 2013 Nov;56(11):2405-2413. Epub 2013 Aug 22.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η υγιεινή διατροφή και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας νεφρικής νόσου ή να επιβραδύνει την εξέλιξή της, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 6.200 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς νεφρική νόσο κατά την έναρξη της μελέτης. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των ασθενών ήταν 5.5 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της μελέτης το 32% των συμμετεχόντων ανέπτυξε χρόνια νεφρική νόσο και περίπου το 8% απεβίωσε. Οι διατροφικές συνήθειες εκτιμήθηκαν με ειδικό ερωτηματολόγιο.

Ηλικιωμένοι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, όχι όμως τόσο υψηλά ώστε να διαγνωσθούν με σακχαρώδη διαβήτη,  φαίνεται να αντιμετωπίζουν ένα ελαφρώς μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine.  

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 2000 ηλικιωμένοι εθελοντές μέσης ηλικίας τα 76 έτη, με ή χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Μετά από σχεδόν 7 χρόνια παρακολούθησης, το 32% των διαβητικών συμμετεχόντων και το 25% των μη διαβητικών είχε αναπτύξει κάποια μορφή άνοιας .

Τιμές γλυκόζης αίματος μεγαλύτερες από 126 mg/dl χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του διαβήτη. Οι μη διαβητικοί συμμετέχοντες με μέση τιμή γλυκόζης τα 115 mg/dl κατά τη διάρκεια των τελευταίων 5 ετών της μελέτης, είχαν 18% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με τους εθελοντές των οποίων η μέση τιμή γλυκόζης ήταν 100 mg/dl. Όσον αφορά τους συμμετέχοντες με σακχαρώδη διαβήτη, αυτοί με μέση τιμή γλυκόζης τα 190 mg/dl είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με αυτούς με μέση τιμή γλυκόζης τα 160 mg/dl.

Η έρευνα, όπως τονίζουν οι ερευνητές, δεν αποδεικνύει ότι τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης προκαλούν άμεσα άνοια. Υποστηρίζουν όμως ότι τα υψηλά επίπεδα σακχάρου μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη γήρανση του εγκεφάλου.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Αυγούστου του New England Journal of Medicine.

Glucose levels and risk of dementia.

Crane PK, Walker R, Hubbard RA, Li G, Nathan DM, Zheng H, Haneuse S, Craft S, Montine TJ, Kahn SE, McCormick W, McCurry SM, Bowen JD, Larson EB.

N Engl J Med. 2013 Aug 8;369(6):540-8. doi: 10.1056/NEJMoa1215740.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Οι γυναίκες που εμφάνισαν διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν υπερδραστήρια ουροδόχο κύστη πριν από την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με μελέτη από το Πανεπιστήμιο Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη.

Association between gestational diabetes mellitus and subsequent overactive bladder among premenopausal female twins.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από το Τμήμα Ενδοκρινολογίας και Διαβήτη της Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Φιλαδέλφεια, λίγο περισσότερη σωματική δραστηριότητα και λίγο καλύτερη διατροφή  μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε παχύσαρκους εφήβους.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 113 παχύσαρκους εφήβους (μέσο βάρος 90 κιλά, ηλικία 13-17 έτη), οι οποίοι ακολούθησαν πρόγραμμα απώλειας βάρους για 4 μήνες. Στην αρχή και στο τέλος της μελέτης μετρήθηκαν το βάρος των συμμετεχόντων και η ινσουλίνη νηστείας, και υπολογίσθηκαν ο δείκτης μάζας σώματος (σωματικό βάρος / ύψος²), η αντίσταση στην ινσουλίνη και ο δείκτης ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Η απώλεια βάρους φάνηκε να μειώνει σημαντικά την αντίσταση και να αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Συγκεκριμένα, μείωση μόλις 8% του δείκτη μάζας σώματος βελτίωσε σημαντικά το δείκτη ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι ακόμα και μικρή απώλεια σωματικού βάρους της τάξης του 8% του δείκτη μάζας σώματος, που είναι εφικτός και λογικός στόχος σε προγράμματα διατροφής, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές βελτιώσεις σε μεταβολικούς και καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου στους εφήβους.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαΐου του Journal of Pediatrics.

Threshold for Improvement in Insulin Sensitivity with Adolescent Weight Loss.

Abrams P, Levitt Katz LE, Moore RH, Xanthopoulos MS, Bishop-Gilyard CT, Wadden TA, Berkowitz RI.

Journal of Pediatrics. 2013 May 22. pii: S0022-3476(13)00420-4. doi: 10.1016/j.jpeds.2013.04.003. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Η διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε δημητριακά ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες μπορεί να προστατεύσει από την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη ανασκόπηση.

Το παθητικό κάπνισμα στην παιδική ηλικία ή στην ενηλικίωση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 στις γυναίκες, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Ερευνητές από το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας στο Μεξικό θέλησαν να συσχετίσουν το παθητικό κάπνισμα στην παιδική και στην ενήλικη ζωή με την εμφάνιση του διαβήτη. Ανέλυσαν στοιχεία από 37.343 Γαλλίδες που δεν είχαν καπνίσει ποτέ και δεν είχαν διαβήτη τύπου 2, καρκίνο ή καρδιαγγειακή νόσο στην αρχή της μελέτης. Ως παθητικό κάπνισμα στην παιδική ηλικία χαρακτηρίστηκε η έκθεση στον καπνό τουλάχιστον από έναν γονέα καπνιστή. Στην ενήλικη ζωή το παθητικό κάπνισμα ορίστηκε ως περισσότερες από 4 ώρες την ημέρα έκθεση στον καπνό του τσιγάρου.    

Από το 1992 έως το 2007, περίπου 800 γυναίκες εμφάνισαν διαβήτη τύπου 2. Οι γυναίκες με τουλάχιστον ένα γονέα καπνιστή είχαν 18% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε σύγκριση με τις γυναίκες των οποίων οι γονείς δεν κάπνιζαν. Το παθητικό κάπνισμα στην ενήλικη ζωή, μετά από προσαρμογή για το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, την εκπαίδευση, το παθητικό κάπνισμα στην παιδική ηλικία, το δείκτη μάζας σώματος, τη φυσική δραστηριότητα και άλλους συγχυτικούς παράγοντες, σχετίστηκε επίσης με σημαντικά αυξημένο ποσοστό εμφάνισης του διαβήτη σε σύγκριση με την μη έκθεση στον καπνό του τσιγάρου. 

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι ένα περιβάλλον χωρίς καπνό και η συμμόρφωση στην απαγόρευση του καπνίσματος μπορεί να είναι μια σημαντική στρατηγική που θα οδηγούσε στην επιβράδυνση της εξάπλωσης της επιδημίας του διαβήτη τύπου 2. 

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιουνίου του Diabetes Care.

Childhood and Adult Secondhand Smoke and Type 2 Diabetes in Women.

Lajous M, Tondeur L, Fagherazzi G, de Lauzon-Guillain B, Boutron-Ruaualt MC, Clavel-Chapelon F.

Diabetes Care. 2013 Jun 11. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον, 15 λεπτά περπάτημα τρεις φορές την ημέρα μετά τα γεύματα είχε σαν αποτέλεσμα μεγαλύτερη μείωση στα επίπεδα σακχάρου αίματος σε σύγκριση με έναν περίπατο διάρκειας 45 λεπτών το πρωί ή το απόγευμα. 

Στη μελέτη συμμετείχαν 10 παχύσαρκοι ενήλικες μεγαλύτεροι των 60 ετών, που είχαν τιμές γλυκόζης νηστείας μεταξύ 105-125 mg/dl (φυσιολογικές θεωρούνται οι τιμές μικρότερες των 100 mg/dl, ενώ τιμές μεγαλύτερες των 126 mg/dl θεωρούνται ενδεικτικές σακχαρώδους διαβήτη).

Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν 3 διαφορετικά προγράμματα άσκησης με μεσοδιαστήματα 4 εβδομάδων. Το κάθε πρόγραμμα απαιτούσε οι συμμετέχοντες να διαμείνουν για 2 ημέρες στις εγκαταστάσεις έρευνας. Την πρώτη ημέρα, οι συμμετέχοντες δεν ασκούνταν, ενώ τη δεύτερη ημέρα περπατούσαν σε διάδρομο με ταχύτητα περίπου τρία μίλια την ώρα. Στο πρώτο πρόγραμμα άσκησης περπατούσαν για 15 λεπτά μισή ώρα μετά από κάθε γεύμα, στο δεύτερο πρόγραμμα περπατούσαν 45 λεπτά το πρωί και στο τρίτο πρόγραμμα 45 λεπτά το απόγευμα. Τα επίπεδα γλυκόζης αίματος των συμμετεχόντων παρακολουθούνταν με συνεχή καταγραφή για το σύνολο των 48 ωρών και για προκύψουν τα συμπεράσματα, τα επίπεδα σακχάρου της ημέρας άσκησης συγκρίθηκαν με αυτά της πρώτης ημέρας.

Τόσο το πρωινό όσο και το απογευματινό 45λεπτο περπάτημα μείωσαν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος σε σύγκριση με την πρώτη ημέρα. Το 15λεπτο περπάτημα όμως μετά από κάθε γεύμα ήταν το πιο αποτελεσματικό από τα 3 προγράμματα άσκησης στο να μειώσει τη μεταγευματική γλυκόζη αίματος σε σύγκριση με την πρώτη ημέρα.

Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το περπάτημα μετά τα γεύματα είναι πιο αποτελεσματικό στη μείωση των επιπέδων της γλυκόζης αίματος σε σύγκριση με το περπάτημα το πρωί ή το απόγευμα, γιατί μισή ώρα μετά το φαγητό, όταν τα επίπεδα γλυκόζης αρχίζουν να ανεβαίνουν, οι μύες που ασκούνται όταν περπατάμε καταναλώνουν γλυκόζη και καταφέρνουν να μειώσουν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος. Επίσης, η σύντομη άσκηση σύμφωνα με τους συγγραφείς, μπορεί να ακούγεται πιο εφικτή σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν συνηθίσει στην καθιστική ζωή. 

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιουνίου του Diabetes Care.

Three 15-min Bouts of Moderate Postmeal Walking Significantly Improves 24-h Glycemic Control in Older People at Risk for Impaired Glucose Tolerance.

Dipietro L, Gribok A, Stevens MS, Hamm LF, Rumpler W.

Diabetes Care. 2013 Jun 11. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Ενώ προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους και να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι η υπερβολική κατανάλωση καφέ μπορεί να εμποδίσει την απώλεια βάρους.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας και το Πανεπιστήμιο Ιατρικής  και Φαρμακολογίας της Δυτικής Αυστραλίας ανακάλυψαν ότι η υπερβολική κατανάλωση ορισμένων πολυφαινολών που βρίσκονται στον καφέ, όπως το χλωρογενικό οξύ, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στην υγεία. Συγκεκριμένα, μελέτησαν τις επιδράσεις του χλωρογενικού οξέος σε αρσενικά παχύσαρκα ποντίκια για 12 εβδομάδες. Τα ποντίκια χωρίστηκαν σε 3 ομάδες ανάλογα με τη διατροφική παρέμβαση που ακολουθήθηκε. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε μια συνήθη δίαιτα, η δεύτερη μια δίαιτα με υψηλά λιπαρά και η τρίτη ομάδα μια δίαιτα με υψηλά λιπαρά μαζί με χλωρογενικό οξύ, σε ποσότητα που αντιστοιχεί στην κατανάλωση 5-6 φλιτζανιών καφέ την ημέρα.

Η χορήγηση χλωρογενικού οξέος στη δίαιτα με υψηλά λιπαρά στην τρίτη ομάδα δε μείωσε το σωματικό βάρος σε σύγκριση με τη δεύτερη ομάδα που έλαβε μόνο δίαιτα με υψηλά λιπαρά. Η χορήγηση χλωρογενικού οξέος μάλιστα φάνηκε να αυξάνει την αντίσταση στην ινσουλίνη σε σύγκριση μόνο με τη χορήγηση δίαιτας με υψηλά λιπαρά.  

Οι ερευνητές υποστηρίζουν οι επιπτώσεις της κατανάλωσης καφέ στην υγεία είναι δοσοεξαρτώμενες και ότι η κατανάλωση 3-4 φλιτζανιών καφέ την ημέρα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και διαβήτη τύπου 2, ενώ η κατανάλωση 6 φλιτζανιών καφέ μπορεί να οδηγήσει σε προδιαβητικές καταστάσεις.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαΐου του Journal of Agricultural and Food Chemistry.

Supplementation of a high-fat diet with chlorogenic Acid is associated with insulin resistance and hepatic lipid accumulation in mice.

Mubarak A, Hodgson JM, Considine MJ, Croft KD, Matthews VB.

Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2013 May 8;61(18):4371-8. doi: 10.1021/jf400920x. Epub 2013 Apr 26.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου