Blog

Επιμέλεια: Αναστάσιος Τεντολούρης

 

Hauge JW, Borgeraas H, Birkeland KI, Johnson LK, Hertel JK, Hagen M, Gulseth HL, Lindberg M, Lorentzen J, Seip B, Kolotkin RL, Svanevik M, Valderhaug TG, Sandbu R, Hjelmesæth J, Hofsø D. Effect of gastric bypass versus sleeve gastrectomy on the remission of type 2 diabetes, weight loss, and cardiovascular risk factors at 5 years (Oseberg): secondary outcomes of a single-centre, triple-blind, randomised controlled trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025 Apr 1:S2213-8587(24)00396-6. doi: 10.1016/S2213-8587(24)00396-6.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΣΚΟΠΟΣ

Σε άτομα με παχυσαρκία και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2), η απώλεια βάρους συμβάλλει στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και της λειτουργίας των β-κυττάρων, ενώ ενδέχεται να επιφέρει ύφεση της νόσου. Παρότι και η γαστρική παράκαμψη και η επιμήκης γαστρεκτομή αποτελούν καθιερωμένες βαριατρικές τεχνικές, η μακροπρόθεσμη συγκριτική τους αποτελεσματικότητα ως προς την ύφεση του ΣΔΤ2 παραμένει ασαφής.

Η παρούσα μελέτη αποσκοπούσε στη σύγκριση των επιδράσεων της γαστρικής παράκαμψης και της επιμήκους γαστρεκτομής στην ύφεση του ΣΔΤ2, στην απώλεια σωματικού βάρους και στους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, πέντε έτη μετά τη χειρουργική επέμβαση.

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Παρουσιάζεται μια δευτερογενής ανάλυση μιας μονοκεντρικής, τριπλά τυφλής, τυχαιοποιημένης ελεγχόμενης μελέτης, η οποία διεξήχθη σε δημόσιο τριτοβάθμιο κέντρο παχυσαρκίας στη Νορβηγία. Ενήλικες (≥18 ετών) με ΣΔΤ2 και παχυσαρκία τυχαιοποιήθηκαν με αναλογία 1:1, είτε σε λαπαροσκοπική γαστρική παράκαμψη είτε σε επιμήκη γαστρεκτομή. Το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, οι συμμετέχοντες και ο αξιολογητής του πρωτεύοντος καταληκτικού σημείου δεν γνώριζαν την κατανομή έως και ένα έτος μετά τη χειρουργική επέμβαση. Στη συνέχεια, η περαιτέρω παρακολούθηση έγινε ανοιχτά (open label). Οι μεταβολές στα βασικά δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία  – συμπεριλαμβανομένης της ύφεσης του ΣΔΤ2, της απώλειας βάρους και των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου – αξιολογήθηκαν πέντε έτη μετά τη χειρουργική επέμβαση.

 

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Μεταξύ 15 Οκτωβρίου 2012 και 1 Σεπτεμβρίου 2017, συνολικά 319 ασθενείς αξιολογήθηκαν για ένταξη στη μελέτη, εκ των οποίων 109 πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης και τυχαιοποιήθηκαν είτε στην ομάδα γαστρικής παράκαμψης (n=54) είτε στην ομάδα επιμήκους γαστρεκτομής (n=55). Η μέση ηλικία κατά την ένταξη ήταν 47,7 έτη (SD: 9,6), ενώ ο μέσος δείκτης μάζας σώματος (BMI) ήταν 42,3 kg/m² (SD: 5,3). Από το σύνολο των συμμετεχόντων, 72 (66%) ήταν γυναίκες και 37 (34%) άνδρες. Ποσοστό 85% των ασθενών (n=93) ολοκλήρωσε την πενταετή παρακολούθηση (47 [85%] στην ομάδα επιμήκους γαστρεκτομής και 46 [85%] στην ομάδα γαστρικής παράκαμψης).

 

 

Η ύφεση του ΣΔΤ2 ήταν σημαντικά υψηλότερη στην ομάδα γαστρικής παράκαμψης σε σύγκριση με την επιμήκη γαστρεκτομή, με τιμές HbA1c ≤6,0% να επιτυγχάνονται σε 23 από 46 ασθενείς (50%) έναντι 9 από 44 (20%) [διαφορά κινδύνου 29,5%, 95% CI: 10,8 έως 48,3], ενώ HbA1c <6,5% παρατηρήθηκε σε 29 (63%) έναντι 13 (30%) συμμετεχόντων [διαφορά κινδύνου 33,5%, 95% CI: 14,1 έως 52,9].

Επιπλέον, η γαστρική παράκαμψη συσχετίστηκε με μεγαλύτερη μέση απώλεια σωματικού βάρους (22,2% [95% CI: 20,3 έως 24,1]) σε σύγκριση με την επιμήκη γαστρεκτομή (17,2% [95% CI: 15,3 έως 19,1]), με διαφορά θεραπείας 5,0% (95% CI: 2,4 έως 7,7). Παράλληλα, τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης ήταν χαμηλότερα στην ομάδα της γαστρικής παράκαμψης.

Η συχνότητα εμφάνισης διαβρωτικής οισοφαγίτιδας και οισοφάγου Barrett ήταν συγκρίσιμη μεταξύ των δύο ομάδων. Ωστόσο, η παθολογική γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση καταγράφηκε σημαντικά συχνότερα στην ομάδα της επιμήκους γαστρεκτομής (διαφορά κινδύνου 51,1%, 95% CI: 28,0 έως 74,2). Αντιθέτως, η συμπτωματική μεταγευματική υπογλυκαιμία παρατηρήθηκε συχνότερα στους ασθενείς της ομάδας γαστρικής παράκαμψης (15 [28%] έναντι 1 [2%]).

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η γαστρική παράκαμψη ανέδειξε υπεροχή έναντι της επιμήκους γαστρεκτομής ως προς τη μακροπρόθεσμη ύφεση του ΣΔΤ2, τη μείωση του σωματικού βάρους και τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης, συνοδευόμενη, ωστόσο, από υψηλότερη συχνότητα συμπτωματικής μεταγευματικής υπογλυκαιμίας. Τα παρόντα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην τεκμηριωμένη επιλογή της καταλληλότερης χειρουργικής παρέμβασης για ασθενείς με ΣΔΤ2 και να ενισχύσουν τον σχεδιασμό μελλοντικών κατευθυντήριων οδηγιών.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Murphy R, Plank LD, Clarke MG, et al. Effect of banded Roux-en-Y gastric bypass versus sleeve gastrectomy on diabetes remission at 5 years among patients with obesity and type 2 diabetes: a blinded randomized clinical trial. Diabetes Care 2022; 45: 1503–11.
2. Schauer PR, Bhatt DL, Kirwan JP, et al. Bariatric surgery versus intensive medical therapy for diabetes—5-year outcomes. N Engl J Med 2017; 376: 641–51.
3. O’Brien PE, Hindle A, Brennan L, et al. Long-term outcomes after bariatric surgery: a systematic review and meta-analysis of weight loss at 10 or more years for all bariatric procedures and a single-centre review of 20-year outcomes after adjustable gastric banding. Obes Surg 2019; 29: 3–14.
4. Heffron SP, Parikh A, Volodarskiy A, et al. Changes in lipid profile of obese patients following contemporary bariatric surgery: a meta- Am J Med 2016; 129: 952–59.

 

Επιμέλεια: Αναστάσιος Τεντολούρης

 

Catarinella D, Melzi R, Mercalli A, Magistretti P, Tentori S, Gremizzi C, Paloschi V, De Cobelli F, Esposto G, Costa S, Secchi A, Caldara R, Maffi P, Nano R, Piemonti L. Long-term outcomes of pancreatic islet transplantation alone in type 1 diabetes: a 20-year single-centre study in Italy. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025 Apr;13(4):279-293. doi: 10.1016/S2213-8587(24)00341-3.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΣΚΟΠΟΣ

Η μεταμόσχευση νησιδίων του παγκρέατος έχει τη δυνατότητα να προσφέρει θεραπεία στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔΤ1), μέσω της αποκατάστασης της ενδογενούς παραγωγής ινσουλίνης. Ωστόσο, η επιτυχία της εξαρτάται από την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ επίτευξης καλού γλυκαιμικού ελέγχου και των κινδύνων που ενέχει η ανοσοκατασταλτική αγωγή.      Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων της μεταμόσχευσης νησιδίων σε ασθενείς με ΣΔΤ1, εστιάζοντας στην επίδραση της μεταμοσχευθείσας μάζας νησιδίων και των ανοσοκατασταλτικών σχημάτων στην επιβίωση του μοσχεύματος και στην ανεξαρτησία από την εξωγενή χορήγηση ινσουλίνης, καθώς και στην αποτίμηση του οφέλους του γλυκαιμικού ελέγχου σε σχέση με τους δυνητικούς κινδύνους της ανοσοκαταστολής.

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Πρόκειται για μελέτη κοόρτης με αναδρομική ανάλυση δεδομένων, η οποία περιέλαβε άτομα ηλικίας 18 έως 67 ετών με ΣΔΤ1 που υποβλήθηκαν σε αυτόνομη ενδοπυλαία μεταμόσχευση παγκρεατικών νησιδίων στο IRCCS Ospedale San Raffaele, στο Μιλάνο της Ιταλίας. Τα κριτήρια ένταξης περιλάμβαναν ενήλικες ασθενείς με διάγνωση ΣΔΤ1 πριν από την ηλικία των 55 ετών, οι οποίοι εμφάνιζαν σοβαρά, επαναλαμβανόμενα υπογλυκαιμικά επεισόδια ή έντονη γλυκαιμική αστάθεια.

Ως κύρια κριτήρια αποκλεισμού ορίστηκαν τιμή γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) άνω του 12,5%, δείκτης μάζας σώματος (BMI) μεγαλύτερος των 30 kg/m², ημερήσιες ανάγκες σε ινσουλίνη άνω των 1,2 IU/kg, καθώς και η παρουσία αντενδείξεων για τη χορήγηση ανοσοκατασταλτικής αγωγής. Οι συμμετέχοντες επιλέχθηκαν από το καταγεγραμμένο μητρώο μεταμοσχεύσεων νησιδίων του νοσοκομείου.

Η παρακολούθηση των ασθενών πραγματοποιήθηκε μέσω τακτικών κλινικών επισκέψεων και τα δεδομένα συλλέχθηκαν αναδρομικά. Τα βασικά καταληκτικά σημεία περιλάμβαναν την επιβίωση των ασθενών, την επιβίωση του μοσχεύματος, την επίτευξη ανεξαρτησίας από την εξωγενή ινσουλίνη, τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και την καταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών.

Η στατιστική ανάλυση βασίστηκε στην αρχή της πρόθεσης προς θεραπεία (intention-to-treat). Χρησιμοποιήθηκαν μικτά γραμμικά μοντέλα (mixed-effects models) για την αξιολόγηση των μεταβολών με την πάροδο του χρόνου, καμπύλες Kaplan–Meier για την εκτίμηση της επιβίωσης, καθώς και αναλύσεις παλινδρόμησης Cox και λογιστικής παλινδρόμησης για τον προσδιορισμό παραγόντων που σχετίζονται με μεταβολική επιτυχία και μειωμένο κίνδυνο επιπλοκών.

 

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συνολικά 79 ασθενείς υποβλήθηκαν σε αυτόνομη ενδοηπατική ή ενδοπυλαία μεταμόσχευση παγκρεατικών νησιδίων μεταξύ 16 Φεβρουαρίου 2001 και 1 Ιουνίου 2023, λαμβάνοντας συνολικά 159 εγχύσεις νησιδίων. Η διάμεση συνολική μεταμοσχευθείσα μάζα ανήλθε σε 9637 ισοδύναμα νησιδίων (IEQ) ανά κιλό σωματικού βάρους. Οι επιπλοκές ήταν σπάνιες και κυρίως ήπιες, με συχνότερη την ήπια αιμορραγία. Μόνο δύο ασθενείς (3%) χρειάστηκαν χειρουργική παρέμβαση.

Η μεταμόσχευση συνοδεύτηκε από σημαντική βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης, με μείωση της HbA1c κατά -3.1% (95% CI: -3.4 έως -2.7) και μείωση των ημερήσιων αναγκών σε ινσουλίνη κατά -13,35 μονάδες (95% CI: -17,04 έως -9,65). Στην ανάλυση κατά πρόθεση προς θεραπεία (intention-to-treat), η διάμεση επιβίωση του μοσχεύματος (οριζόμενη ως C-πεπτίδιο νηστείας ≥0,3 ng/mL) ήταν 3,9 έτη (95% CI: 1,6 έως 6,2), ενώ το 44% των ασθενών (35 από 79) πέτυχε ανεξαρτησία από την εξωγενή ινσουλίνη για διάμεσο χρονικό διάστημα 6 ετών (95% CI: 2,88 έως 9,08). Ασθενείς που έλαβαν συνολική δόση άνω των 10.000 IEQ/kg σε συνδυασμό με ανοσοκατασταλτική αγωγή BAS, FK506 και Rapa παρουσίασαν διάμεση επιβίωση μοσχεύματος 9,7 έτη (εύρος: 3,1–16,0), ενώ το 73% αυτών (16 από 22) διατήρησε ανεξαρτησία από την ινσουλίνη.

Οι εκτιμήσεις Kaplan–Meier για την επιβίωση του μοσχεύματος έδειξαν ποσοστά 86% στο 1ο έτος, 65% στα 5 έτη, 47% στα 10 και 15 έτη, και 40% στα 20 έτη. Η συνολική επιβίωση ανήλθε στο 92% (73 από 79 ασθενείς), με διάμεση διάρκεια παρακολούθησης 13,1 έτη και εκτιμώμενη πιθανότητα επιβίωσης στα 20 έτη στο 84%.

Ανεπιθύμητες ενέργειες σχετιζόμενες με την ανοσοκατασταλτική θεραπεία καταγράφηκαν στο 44% των ασθενών (35 από 79), ενώ το ποσοστό αλλοευαισθητοποίησης αυξήθηκε από 6% κατά την έναρξη στο 42% μετά τη διακοπή της θεραπείας.

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η παρούσα ανάλυση μιας μεγάλης κοόρτης μεταμόσχευσης νησιδίων παγκρέατος παρέχει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν την έκβαση της θεραπείας, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τους δυνητικούς κινδύνους. Τα ευρήματα συμβάλλουν στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων κλινικών αποφάσεων και στη βελτιστοποίηση μελλοντικών στρατηγικών αντικατάστασης των β-κυττάρων.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Rickels MR, Robertson RP. Pancreatic Islet Transplantation in Humans: Recent Progress and Future Directions. Endocr Rev. 2019 Apr 1;40(2):631-668. doi: 10.1210/er.2018-00154.
2. Lablanche S, Borot S, Wojtusciszyn A, Skaare K, Penfornis A, Malvezzi P, Badet L, Thivolet C, Morelon E, Buron F, Renard E, Tauveron I, Villard O, Munch M, Sommacal S, Clouaire L, Jacquet M, Gonsaud L, Camillo-Brault C, Colin C, Bosson JL, Bosco D, Berney T, Kessler L, Benhamou PY; GRAGIL Network. Ten-year outcomes of islet transplantation in patients with type 1 diabetes: Data from the Swiss-French GRAGIL network. Am J Transplant. 2021 Nov;21(11):3725-3733. doi: 10.1111/ajt.16637.
3. Brennan DC, Kopetskie HA, Sayre PH, Alejandro R, Cagliero E, Shapiro AM, Goldstein JS, DesMarais MR, Booher S, Bianchine PJ. Long-Term Follow-Up of the Edmonton Protocol of Islet Transplantation in the United States. Am J Transplant. 2016 Feb;16(2):509-17. doi: 10.1111/ajt.13458.
4. Lemos JRN, Baidal DA, Ricordi C, Fuenmayor V, Alvarez A, Alejandro R. Survival After Islet Transplantation in Subjects With Type 1 Diabetes: Twenty-Year Follow-Up. Diabetes Care. 2021 Apr;44(4):e67-e68. doi: 10.2337/dc20-2458.
5. Piemonti L, Pileggi A. 25 YEARS OF THE RICORDI AUTOMATED METHOD FOR ISLET ISOLATION. CellR4 Repair Replace Regen Reprogram. 2013;1(1):e128.

 

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

Maeda R, et al. Continuous glucose monitoring with low-glucose alerts in insulin-treated drivers with diabetes: A randomized crossover study. Diabetes Res Clin Pract. 2025 Apr;222:112074. doi: 10.1016/j.diabres.2025.112074.

 

Η εμφάνιση υπογλυκαιμικών επεισοδίων κατά τη διάρκεια της οδήγησης στα άτομα με ΣΔ που λαμβάνουν αγωγή με ινσουλίνη είναι πολύ συχνή και έχει συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων. Στην παρούσα αυτή ανοικτή, τυχαιοποιημένη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 30 συμμετέχοντες με ΣΔ, που λάμβαναν ινσουλίνη και οδηγούσαν αυτοκίνητο τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα. Οι συμμετέχοντες πέρασαν δυο περιόδους μελέτης διάρκειας 4 εβδομάδων: στην πρώτη χρησιμοποιούσαν CGMS με ενεργό συναγερμό ειδοποίησης της χαμηλής γλυκόζης και κατά τη δεύτερη φορούσαν «τυφλό» CGMS. Η ανάλυση των καταγραφών έδειξε ότι το ποσοστό του χρόνου κάτω από τον στόχο ρύθμισης της γλυκόζης (% Time Below Range – TBR) μειώθηκε σημαντικά κατά την περίοδο που χρησιμοποιήθηκε το CGMS με ενεργό συναγερμό σε σύγκριση με την περίοδο χωρίς συναγερμούς, μόνο, όμως, στους συμμετέχοντες με ΣΔΤ1 (-4,4 [95 % CI – 8,7, -0,08]%, p=0,047). Επίσης, η συχνότητα έκθεσης σε χαμηλή τιμή γλυκόζης κατά την οδήγηση ήταν σημαντικά χαμηλότερη κατά την περίοδο χρήσης CGMS με ενεργό συναγερμό (19% έναντι 33%, p=0,041).

Συμπερασματικά, οι συναγερμοί ειδοποίησης της χαμηλής γλυκόζης μπορούν να βελτιώσουν τον TBR στους οδηγούς με ΣΔΤ1 και επίσης, να μειώσουν τη συχνότητα έκθεσης σε χαμηλή τιμή γλυκόζης κατά την οδήγηση σε όλους τους οδηγούς που λαμβάνουν ινσουλίνη. Τα CGMS με ενεργοποιημένους συναγερμούς μπορούν να συμβάλλουν ώστε η οδήγηση να γίνει ασφαλέστερη για τα άτομα με ΣΔ.

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

Budhram DR, et al. Insulin Pump Use and Diabetic Ketoacidosis Risk in Type 1 Diabetes: Secular Trends over Four Decades. Diabetes Technol Ther. 2025 Feb;27(2):139-143. doi: 10.1089/dia.2024.0272.

 

Είναι γνωστό ότι η χρήση αντλιών συνεχούς χορήγησης ινσουλίνης στα άτομα με ΣΔΤ1 συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβητικής κετοξέωσης (ΔΚΟ). Στόχος της μελέτης ήταν να προσδιοριστεί αναδρομικά η συχνότητα της εμφάνισης επεισοδίων ΔΚΟ από τη δεκαετία του 1980, όταν πρωτοξεκίνησε η εφαρμογή αντλιών ινσουλίνης σε άτομα με ΣΔΤ1. Συγκεκριμένα, εξετάσθηκε η συσχέτιση μεταξύ της χρήσης αντλίας ινσουλίνης και εμφάνισης επεισοδίων ΔΚΟ από το 1983 έως το 2017 και ανά δεκαετία, στα 1441 συμμετέχοντα άτομα με ΣΔΤ1 της μελέτης (Diabetes Control and Complications Trial – DCCT). Εκτιμήθηκε ότι η χρήση αντλίας ινσουλίνης συσχετιζόταν με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο ΔΚΟ από τη δεκαετία του 1980 ([HR] 5,81; 95% διάστημα εμπιστοσύνης [CI] 3,28-10,29; P<0,001) μέχρι και το 2000. Έκτοτε, ο κίνδυνος ΔΚΟ παρουσιάζει σταδιακή μείωση και αντίστοιχα, από τη δεκαετία του 2010, δεν καταγράφεται πλέον στατιστικά σημαντική συσχέτιση (HR 1,24; 95% CI 0,73-2,12; P=0,43).

Συμπερασματικά, ο κίνδυνος ΔΚΟ, που σχετίζεται με τη χρήση αντλίας, έχει παρουσιάσει εντυπωσιακή μείωση από τη δεκαετία του 1980 και δεδομένης της κλινικής αποτελεσματικότητάς τους δεν θα πρέπει να υπάρχει δισταγμός στην εφαρμογή τους στα άτομα με ΣΔΤ1.

 

 

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

Garden GL, et al. Effects of atmospheric pressure change during flight on insulin pump delivery and glycaemic control of pilots with insulin-treated diabetes: an in vitro simulation and a retrospective observational real-world study. Diabetologia. 2025 Jan;68(1):52-68. doi: 10.1007/s00125-024-06295-1.

 

Οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική πίεση κατά τη διάρκεια των πτήσεων μπορεί να επηρεάσουν τη χορήγηση ινσουλίνης από τις αντλίες, με κίνδυνο να διαταραχθεί η γλυκαιμική ρύθμιση. Η παρούσα μελέτη αξιολόγησε τη λειτουργία αντλιών ινσουλίνης (των συστημάτων: Medtronic 780G, Omnipod DASH και Tandem t:slim X2) κατά την προσομοίωση πτήσης με τη βοήθεια υποβαρικού θαλάμου, καθώς και δεδομένα πραγματικού κόσμου πιλότων με ΣΔΤ1, που χρησιμοποιούσαν αντλίες στις πτήσεις τους.

Στη μελέτη προσομοίωσης πτήσης, οι αντλίες χορήγησαν 0,60 περισσότερες μονάδες ινσουλίνης, κατά τη διάρκεια μιας 20λεπτης απογείωσης και αντίστοιχα 0,51 λιγότερες μονάδες κατά την κάθοδο, συγκριτικά με τη χορήγηση στο έδαφος. Κατά τη διάρκεια προσομοίωσης έκτακτης αποσυμπίεσης της καμπίνας, χορηγήθηκαν 5,6 επιπλέον μονάδες ινσουλίνης. Στη μελέτη πραγματικού κόσμου, εκτιμήθηκαν τα δεδομένα μετρήσεων γλυκόζης 7 πιλότων που χρησιμοποιούσαν αντλία ινσουλίνης (2345 ώρες πτήσης – 1081 πτήσεις συνολικά) και 42 πιλότων υπό θεραπεία με MDI (Multiple Daily Injections). Υπολογίστηκε ότι μόνο το 0,7% των τιμών της γλυκόζης ήταν εκτός του αποδεκτού ασφαλούς εύρους, το οποίο ορίστηκε μεταξύ 90 και 270 mg/dL. Δεν καταγράφηκαν τιμές γλυκόζης <72 mg/dL κατά τη διάρκεια των πτήσεων. Σε σύγκριση με τους πιλότους που λάμβαναν θεραπεία με MDI, στους πιλότους που χρησιμοποίησαν CSII καταγράφηκαν περισσότερες τιμές γλυκόζης εντός του αποδεκτού εύρους στόχου (99,3% έναντι 97,5%).

Συμπερασματικά, η μείωση της ατμοσφαιρικής πίεσης κατά τη διάρκεια των προσομοιωμένων πτήσεων μπορεί να οδηγήσει σε σχηματισμό φυσαλίδων εντός των συστημάτων χορήγησης ινσουλίνης, προκαλώντας ακούσια χορήγηση μικρών επιπλέον δόσεων. Ωστόσο, από την αξιολόγηση των δεδομένων πραγματικού κόσμου, προκύπτει ότι οι πιλότοι που χρησιμοποιούσαν αντλίες κατά τη διάρκεια των πτήσεων δεν παρουσίασαν επεισόδια υπογλυκαιμίας, παρά τις αλλαγές της ατμοσφαιρικής πίεσης. Η χρήση αντλιών ινσουλίνης από πιλότους αεροπλάνων μπορεί να υποστηριχθεί λόγω του τεκμηριωμένου κλινικού τους οφέλους.

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

Abdelgani S, et al. Time Below Range and Its Influence on Hypoglycemia Awareness and Severe Hypoglycemia: Insights From the Association of British Clinical Diabetologists Study. Diabetes Care 2025;48(3):437–443. doi.org/10.2337/dc24-1833.

 

Η μελέτη αυτή διερεύνησε τη συσχέτιση μεταξύ του ποσοστού του χρόνου κάτω από τον στόχο ρύθμισης της γλυκόζης (% Time Below Range – TBR: 70-180mg/dL), της Ανεπίγνωστης Υπογλυκαιμίας (Impaired Awareness of Hypoglycaemia – IAH) και της σοβαρής υπογλυκαιμίας (Severe Hypoglycaemia – SH), σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 (ΣΔΤ1). Χρησιμοποιώντας δεδομένα της Ομοσπονδίας Κλινικών Διαβητολόγων της Βρετανίας (Association of British Clinical Diabetologists), η έρευνα συμπεριέλαβε άτομα που χρησιμοποιούσαν συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (Continuous Glucose Monitoring Systems). Η επίγνωση της υπογλυκαιμίας αξιολογήθηκε μέσω της κλίμακας Gold Score (≥4, υποδεικνύει IAH), ενώ ως SH ορίστηκε η υπογλυκαιμία που απαιτεί βοήθεια από τρίτο άτομο για την ανάταξή της. Εφαρμόστηκε λογιστική παλινδρόμηση για να εξεταστεί η συσχέτιση μεταξύ του ποσοστού του TBR, της παρουσίας IAH και της εμφάνισης SH. Μετά από διόρθωση ως προς το φύλο, την ηλικία και τον Δείκτη Μάζας Σώματος διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό του TBR συσχετίστηκε με τη SH (P<0,001) και την IAH (P=0,005). Τα βέλτιστα όρια του ποσοστού TBR για την ανίχνευση της IAH και της SH βρέθηκαν να είναι, αντιστοίχως, 3,35% και 3,95%. Η μελέτη υποστηρίζει τη διεθνώς αποδεκτή πρόταση για διατήρηση του ποσοστού του TBR κάτω από 4% για τον ΣΔΤ1, επισημαίνοντας παράλληλα τη χρησιμότητά του ως εργαλείο ανίχνευσης ατόμων με αυξημένο κίνδυνο παρουσίας ΙΑΗ και εμφάνισης SH.

Συμπερασματικά, για τα άτομα με ΣΔΤ1 κρίνεται αναγκαίος ο στόχος για επίτευξη TBR<4%. Παράλληλα, στα άτομα με TBR>4% πρέπει να γίνεται έλεγχος για παρουσία IAH και ιστορικό SH.

 

Αγαπητές/οί συνάδελφοι,

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, με ιδιαίτερη χαρά και τιμή σας ενημερώνει ότι:

Στις πρόσφατες εκλογές της IDF Europe που διεξήχθησαν την 6^η Απριλίου 2025, στην Μπανγκόκ, Ταϋλάνδη, για την εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου του ευρωπαϊκού τμήματος της IDF για τη διετία 2025-2027, η ΕΔΕ συμμετείχε με εκπρόσωπό της, υποψήφιο, τον κο Χαρίλαο Δημοσθενόπουλο, Κλινικό Διαιτολόγο, Προϊστάμενο Διαιτολογικού Τμήματος, ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, Διδάκτορα Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Αντιπρόεδρο ΕΜΠαΚΑΝ, Scientific Secretary of Diabetes Nutrition Study Group (DNSG), ο οποίος εξελέγη ως Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της IDF Europe.

Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία εκφράζει θερμά συγχαρητήρια στον κο Χαρίλαο Δημοσθενόπουλο για τη μεγάλη του επιτυχία και του εύχεται ολόψυχα Καλή και Δημιουργική Θητεία!

 

Για την ΕΔΕ

Ο Πρόεδρος
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας
Σ. Λιάτης

Αθήνα, 31-03-2025
Αρ. Πρωτ. 3180

Αγαπητά μέλη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας,

Στο πλαίσιο του 23ου Πανελλήνιου Διαβητολογικού Συνεδρίου, την 29η Μαρτίου 2025, και μετά τη Γενική Συνέλευση, διενεργήθηκαν οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξη Προέδρου, Τακτικών Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, Προέδρου και Μελών του Πειθαρχικού Συμβουλίου και της Ελεγκτικής Επιτροπής.

Για την εκλογή Προέδρου, έλαβε 201 ψήφους ο κος Ιωάννης Ιωαννίδης, 227 ψήφους ο κος Κωνσταντίνος Μακρυλάκης και 9 ψήφους ο κος Αλέξανδρος Σαρπάκης. Άκυρα – Λευκά 17. Πρόεδρος ανακηρύχθηκε ο κος Κωνσταντίνος Μακρυλάκης.

Για την εκλογή Τακτικών Μελών του Δ.Σ., έλαβαν: ο κος Νικόλαος Παπάνας 206 ψήφους, ο κος Σταύρος Λιάτης 181 ψήφους, η κα Μαγδαληνή Μπριστιάνου 181 ψήφους, η κα Αθανασία Παπαζαφειροπούλου 174 ψήφους, ο κος Αθανάσιος Ράπτης 133 ψήφους, ο κος Πέτρος Θωμάκος 121 ψήφους, ο κος Αλέξανδρος Καμαράτος 96 ψήφους, η κα Αλεξάνδρα Μπαργιώτα 81 ψήφους, η κα Βασιλική Λιόση 79 ψήφους, ο κος Αλέξιος Σωτηρόπουλος 53 ψήφους, ο κος Ιορδάνης Καπάνταης 50 ψήφους και η κα Χριστίνα Κανακά – Gantenbein 37 ψήφους. Άκυρα – Λευκά 6. Τακτικά μέλη του Δ.Σ. ανακηρύχθηκαν οι επτά (7) προτασσόμενοι.

Για την εκλογή μελών του Πειθαρχικού Συμβουλίου, έλαβαν: η κα Ανδριανή Βαζαίου 162 ψήφους, ο κος Ιωάννης Κυριαζής 99 ψήφους, η κα Μαρίνα Νούτσου 173 ψήφους και η κα Εμμανουέλα Χουρδάκη 95 ψήφους. Άκυρα – Λευκά 14. Πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου ανακηρύχθηκε, κατ’ άρθρο 23 παρ. 2 του Καταστατικού, η κα Μαρίνα Νούτσου, τακτικά μέλη οι κ.κ. Ανδριανή Βαζαίου και Ιωάννης Κυριαζής και αναπληρωματικό μέλος η κα Εμμανουέλα Χουρδάκη.

Για τη διμελή Ελεγκτική Επιτροπή εκλέχθηκαν οι δύο μοναδικοί υποψήφιοι: κ.κ. Αικατερίνη Τρικκαλινού και Κωνσταντίνος Φιλίππου.

Επίσης, μετά τη διενέργεια των αρχαιρεσιών για την ανάδειξη του Πάρεδρου Μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΕ, έλαβαν ο κος Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος 79 ψήφους και ο κος Αναστάσιος Καϊσίδης 93 ψήφους. Άκυρα-Λευκά 5. Πάρεδρο Μέλος του ΔΣ της ΕΔΕ ανακηρύχθηκε ο κος Αναστάσιος Καϊσίδης.

Την Κυριακή 30 Μαρτίου 2025, στα γραφεία της ΕΔΕ, μετά από πρόσκληση του Προέδρου, συνήλθε το Διοικητικό Συμβούλιο, με νέα σύνθεση και συγκροτήθηκε σε σώμα ως εξής:

• Πρόεδρος: Κωνσταντίνος Μακρυλάκης
• Αντιπρόεδρος: Μαγδαληνή Μπριστιάνου
• Γεν. Γραμματέας: Σταύρος Λιάτης
• Ταμίας: Πέτρος Θωμάκος

Μέλη:

• Αλέξανδρος Καμαράτος
• Αθανασία Παπαζαφειροπούλου
• Νικόλαος Παπάνας
• Αθανάσιος Ράπτης
• Αναστάσιος Καϊσίδης

Θερμές ευχαριστίες στα μέλη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας για τη συμμετοχή τους στις εκλογές.

Για το ΔΣ της ΕΔΕ

Ο Πρόεδρος
Κωνσταντίνος Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας
Σταύρος Λιάτης