ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης 2, αγωνιστές του υποδοχέα του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 και εξέλιξη της ευθραυστότητας σε ηλικιωμένους με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Επιμέλεια: Κόρακας Εμμανουήλ
Επιμελητής Β΄ Παθολογίας, Β΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ», Αθήνα. Senior Clinical Fellow in Diabetes and Endocrinology, University College London Hospital, London.

Park, Chan Mi et al. “Sodium-Glucose Cotransporter 2 Inhibitors, Glucagon-Like Peptide 1 Receptor Agonists, and Frailty Progression in Older Adults With Type 2 Diabetes.” Diabetes care vol. 49,1 (2026): 147-151.

 

ΣΚΟΠΟΣ
Οι ηλικιωμένοι με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ευθραυστότητας (frailty). Οι επιδράσεις των αγωνιστών του υποδοχέα του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1RAs) και των αναστολέων του συμμεταφορέα νατρίου–γλυκόζης 2 (SGLT-2is) στην ευθραυστότητα παραμένουν ασαφείς.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ
Χρησιμοποιώντας ένα τυχαίο δείγμα 7% των δεδομένων Medicare, συγκρίθηκαν νέοι χρήστες αναστολέων της διπεπτιδυλοπεπτιδάσης-4 (DPP-4is), GLP-1RAs, SGLT-2is και σουλφονυλουριών ως προς την εξέλιξη της ευθραυστότητας σε διάστημα 1 έτους, όπως αυτή μετρήθηκε με έναν δείκτη ευθραυστότητας βασισμένο σε δεδομένα αποζημιώσεων (claims-based frailty index, CFI) (εύρος: 0–1· υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν μεγαλύτερη ευθραυστότητα). Πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις διαμεσολάβησης (mediation analyses) για να εκτιμηθεί κατά πόσο τα καρδιαγγειακά ή τα συμβάματα ασφάλειας εξηγούν τις διαφορές στην εξέλιξη της ευθραυστότητας.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Σε σύγκριση με τους χρήστες DPP-4i, η μέση μεταβολή του CFI (95% διάστημα εμπιστοσύνης [ΔΕ]) ήταν σημαντικά χαμηλότερη στους χρήστες GLP-1RA (−0,007 [−0,011 έως −0,004]) και SGLT-2i (−0,005 [−0,008 έως −0,002]), ενώ δεν παρατηρήθηκε διαφορά στους χρήστες σουλφονυλουριών. Οι συσχετίσεις αυτές διαμεσολαβούνταν σε ελάχιστο βαθμό από καρδιαγγειακά ή συμβάματα ασφάλειας.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Οι GLP-1RAs και οι SGLT-2is ενδέχεται να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ευθραυστότητας μέσω μηχανισμών ανεξάρτητων από τα καρδιαγγειακά οφέλη. Μελλοντικές κλινικές δοκιμές θα πρέπει να επιβεβαιώσουν αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα.

ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Αποτελεσματικότητα και ασφάλεια του συνδυασμού αναστολέων SGLT2 και αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1 σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση μελετών κοόρτης

Επιμέλεια: Κόρακας Εμμανουήλ
Επιμελητής Β΄ Παθολογίας, Β΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ», Αθήνα. Senior Clinical Fellow in Diabetes and Endocrinology, University College London Hospital, London.

Colombijn, Julia M T et al. “Effectiveness and safety of combining SGLT2 inhibitors and GLP-1 receptor agonists in individuals with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of cohort studies.” Diabetologia vol. 69,1 (2026): 36-49.

 

Στόχοι/Υπόθεση

Οι αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου–γλυκόζης 2 (SGLT2) και οι αγωνιστές του υποδοχέα του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1 RAs) μειώνουν τον καρδιονεφρικό κίνδυνο στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, η επίδραση του συνδυασμού αυτών των φαρμάκων παραμένει αβέβαιη. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση είχε ως στόχο να αξιολογήσει την πιθανή αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της συνδυαστικής θεραπείας σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

 

Μέθοδοι

Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις PubMed και Embase από την έναρξή τους έως την 1η Μαΐου 2025 για μελέτες κοόρτης που συνέκριναν την επίδραση της συνδυαστικής θεραπείας με αναστολέα SGLT2 ή αγωνιστή GLP-1 έναντι της μονοθεραπείας, ως προς τη (καρδιαγγειακή) θνησιμότητα και τα καρδιαγγειακά ή νεφρικά καταληκτικά σημεία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Αποκλείστηκαν μελέτες που περιλάμβαναν άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή με μέγιστο χρόνο παρακολούθησης μικρότερο του 1 έτους.

Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν ένα σύνθετο τελικό σημείο μείζονων ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE). Τα δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία περιλάμβαναν τη συνολική θνησιμότητα, την καρδιαγγειακή θνησιμότητα, τη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια, ένα σύνθετο νεφρικό καταληκτικό σημείο και τα σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάματα. Ο κίνδυνος μεροληψίας αξιολογήθηκε με το εργαλείο ROBINS-I. Οι λόγοι κινδύνου (RRs) και τα 95% διαστήματα εμπιστοσύνης (ΔΕ) συνδυάστηκαν με μετα-αναλύσεις τυχαίων επιδράσεων. Η βεβαιότητα των ενδείξεων αξιολογήθηκε με το σύστημα GRADE.

 

Αποτελέσματα

Συμπεριλήφθηκαν 18 μελέτες κοόρτης (1.164.774 συμμετέχοντες). Στις μελέτες κοόρτης, η συνδυαστική θεραπεία συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο MACE (RR 0,56 [95% ΔΕ 0,43–0,71]· χαμηλή βεβαιότητα ενδείξεων) και του σύνθετου νεφρικού καταληκτικού σημείου (RR 0,48 [95% ΔΕ 0,32–0,73]· πολύ χαμηλή βεβαιότητα ενδείξεων) σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με αναστολέα SGLT2 ή αγωνιστή GLP-1.

Η συνδυαστική θεραπεία συσχετίστηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής θνησιμότητας (RR 0,50 [95% ΔΕ 0,40–0,63]· χαμηλή βεβαιότητα ενδείξεων), καρδιαγγειακής θνησιμότητας (RR 0,26 [95% ΔΕ 0,16–0,43]· χαμηλή βεβαιότητα ενδείξεων) και νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια (RR 0,67 [95% ΔΕ 0,64–0,71]· μέτρια βεβαιότητα ενδείξεων).

Παρότι τα δεδομένα ασφάλειας δεν ήταν δυνατόν να συνδυαστούν λόγω έλλειψης συμβαμάτων, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στον κίνδυνο σοβαρής υπογλυκαιμίας, διαβητικής κετοξέωσης, ουρογεννητικών λοιμώξεων και γαστρεντερικών ανεπιθύμητων ενεργειών. Δεν αναφέρθηκαν δεδομένα σχετικά με τον κίνδυνο σοβαρών ανεπιθύμητων συμβαμάτων ή μείζονων ανεπιθύμητων συμβαμάτων άκρων.

 

Συμπεράσματα/Ερμηνεία

Οι μελέτες παρατήρησης υποδηλώνουν ότι ο συνδυασμός αναστολέα SGLT2 και αγωνιστή GLP-1 στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο MACE, τη συνολική και καρδιαγγειακή θνησιμότητα, τη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια και τα σύνθετα νεφρικά καταληκτικά σημεία, σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με οποιοδήποτε από τα δύο φάρμακα. Φυσικά, η υπολειπόμενη συγχυτική επίδραση δεν μπορεί να αποκλειστεί, ωστόσο τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ανάγκη για μελλοντικές τυχαιοποιημένες μελέτες που θα συγκρίνουν τη συνδυαστική θεραπεία με τη μονοθεραπεία.

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Επιστημονικές Εκδηλώσεις, Ηλεκτρονικά Μαθήματα

ΕΔΕ Webinar (Τετάρτη 4/2/2026, 20:00-21:30) “Διατροφή – Άσκηση“

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 4/2/2026 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ:
“Διατροφή – Άσκηση”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ / ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

  • Α. Καϊσίδης, Επισκέπτης Υγείας, MSc στον Σακχαρώδη Διαβήτη με Ειδίκευση στη Θεραπευτική Εκπαίδευση, Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν. Βενιζέλειο – Πανάνειο, Ηράκλειο Κρήτης.

ΟΜΙΛΙΕΣ:

  • Μ. Καριπίδου, MSc, PhDc, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα.
  • Κ. Καζάκος, Καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδους Διαβήτη, Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος.

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar:

You must be logged in

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Σ. Λιάτης

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Βραβεία - Υποτροφίες, Νέα και Ανακοινώσεις

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της ΕΔΕ «Diabetes Congress Highlights 2026»

Αθήνα, 27/01/2026

Αγαπητά μέλη της ΕΔΕ,

σας ενημερώνουμε ότι η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), συνεπής στους καταστατικούς σκοπούς της και στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος Diabetes Congress Highlights 2026, αναλαμβάνει την εγγραφή, διαμονή και τα αεροπορικά εισιτήρια επτά (7) μελών της, νέων ιατρών, με αποδεδειγμένη ενασχόληση με τον Σακχαρώδη Διαβήτη και άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας, στα εξής Συνέδρια:

  • 86th ADA Scientific Sessions, 05-08 Ιουνίου 2026, Νέα Ορλεάνη, ΗΠΑ- τρία (3) άτομα
  • 62nd EASD Annual Meeting, 28 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 2026, Μιλάνο, Ιταλία – τρία (3) άτομα
  • 52nd ISPAD, 4-7 Νοεμβρίου 2026, Ρίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία – ένα (1) άτομο

Παρακαλούμε για την εκδήλωση ενδιαφέροντος στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@ede.gr έως 10-02-2026.

Απαραίτητη η αποστολή βιογραφικού σημειώματος.

Η επιλογή θα γίνει από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΔΕ με κριτήρια την αποδεδειγμένη ενασχόληση με τον Σακχαρώδη Διαβήτη και την άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας. Θα προτιμηθούν μέλη της ΕΔΕ που θα δηλώσουν για πρώτη φορά συμμετοχή στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα και έχουν εργασία προς παρουσίαση στα ανωτέρω Συνέδρια.

Σας γνωρίζουμε ότι τα άτομα που θα επιλεγούν θα κληθούν να παρουσιάσουν τα σημαντικότερα δεδομένα του Συνεδρίου που θα παρακολουθήσουν σε ειδική συνεδρία στο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΕΔΕ (2027) και στην εκδήλωση Diabetes Congress Highlights 2026, που πραγματοποιείται ετησίως σε συνεργασία με τη ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ Λίλλυ.

Επίσης, στο πλαίσιο της εκδήλωση Diabetes Congress Highlights 2026, η ΕΔΕ αναλαμβάνει τη δημιουργία έντυπου και ηλεκτρονικού ενημερωτικού υλικού (syllabus), στο οποίο συνοψίζονται τα σημαντικότερα επιστημονικά δεδομένα των ανωτέρω Συνεδρίων.

Σας ευχαριστούμε θερμά για τη συμβολή σας στο εκπαιδευτικό έργο της ΕΔΕ.

 

Για το Δ.Σ.

 

Ο Πρόεδρος
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν.Γραμματέας
Σ. Λιάτης

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Εκδηλώσεις ΕΔΕ, Επιστημονικές Εκδηλώσεις, Ηλεκτρονικά Μαθήματα

ΕΔΕ Webinar (Τετάρτη 14/1/2026, 20:00-21:30) “Ταξινόμηση ΣΔ“

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 14/1/2026 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ:
“Ταξινόμηση ΣΔ”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ / ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

  • Κ. Μακρυλάκης, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Α ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο, Γ.Ν. «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, Πρόεδρος Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας.

ΟΜΙΛΙΕΣ:

  • Ε. Μπεκιάρη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας – Σακχαρώδους Διαβήτη Α.Π.Θ.
  • Ι. Σκράπαρη, MD, PhD, Παθολόγος με Εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, Διευθύντρια ΕΣΥ, Γ ́ Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ», Αθήνα.

 

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar:

You must be logged in


 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Σ. Λιάτης

ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Μελέτη φάσης 3 για τη χορήγηση της σεμαγλουτίδης σε  στεατοηπατίτιδα, που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία.

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπαχριστοφόρου

Arun J. Sanyal, M.D., Philip N. Newsome, M.B., Ch.B., Ph.D., Iris Kliers, M.D., Laura Harms Østergaard, M.Sc., Michelle T. Long, M.D., Mette Skalshøi Kjær, M.D., Ph.D., Anna M.G. Cali, M.D., Elisabetta Bugianesi, M.D., Ph.D., Mary E. Rinella, M.D., Michael Roden, M.D., and Vlad Ratziu, M.D., Ph.D., for the ESSENCE Study Group

N Engl J Med 2025;392:2089-2099

 

Εισαγωγή

Η σεμαγλουτίδη είναι υποψήφια για τη θεραπεία της στεατοηπατίτιδας, που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASH).

Μέθοδοι

Η συγκεκριμένη  κλινική μελέτη ήταν μία πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, στην οποία εντάχθηκαν 1197 ασθενείς με στεατοηπατίτιδα, επιβεβαιωμένη με βιοψία και ίνωση σταδίου 2 ή 3. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε αναλογία 2:1 ώστε να λάβουν εβδομαδιαίως σεμαγλουτίδη σε δόση 2,4 mg ή εικονικό φάρμακο για 240 εβδομάδες. Τα αποτελέσματα μιας προγραμματισμένης ενδιάμεσης ανάλυσης που διεξήχθη την εβδομάδα 72 και στην οποία συμμετείχαν οι πρώτοι 800 ασθενείς αναφέρονται εδώ (μέρος 1). Τα πρωτογενή καταληκτικά σημεία για το πρώτο μέρος ήταν η βελτίωση της στεατοηπατίτιδας χωρίς επιδείνωση της ηπατικής ίνωσης και η μείωση της ηπατικής ίνωσης χωρίς επιδείνωση της στεατοηπατίτιδας.

Αποτελέσματα

Μεταξύ των συμμετεχόντων, 62,9% στην ομάδα της σεμαγλουτίδης εμφάνισαν βελτίωση της στεατοηπατίτιδας χωρίς επιδείνωση της ίνωσης έναντι 34,3% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (εκτιμώμενη διαφορά, 28,7 %, 95%  [CI], 21,1 – 36,2, P<0,001). Μείωση της ηπατικής ίνωσης χωρίς επιδείνωση της στεατοηπατίτιδας αναφέρθηκε σε 36,8% των ασθενών στην ομάδα της σεμαγλουτίδης έναντι 22,4% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (εκτιμώμενη διαφορά, 14,4%, 95% [CI], 7,5-21,3, p<0,001). Τα αποτελέσματα για τα τρία δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία, που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση ήταν τα εξής: η συνδυασμένη υποχώρηση της στεατοηπατίτιδας και μείωση της ηπατικής ίνωσης αναφέρθηκε σε 32,7% των ασθενών στην ομάδα της σεμαγλουτίδης έναντι 16,1% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (εκτιμώμενη διαφορά, 16,5%, 95% [CI], 10,2- 22,8, P<0,001). Η μέση μεταβολή του σωματικού βάρους ήταν −10,5% στην ομάδα της σεμαγλουτίδης  έναντι −2,0% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (εκτιμώμενη διαφορά, −8.5 %, 95% [CI], −9,6 έως −7,4, P<0,001).  Οι γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν συχνότερες στην ομάδα της σεμαγλουτίδης.

Συμπεράσματα

Σε ασθενείς με στεατοηπατίτιδα, που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία και μέτρια ή προχωρημένη ηπατική ίνωση, η εβδομαδιαία χορήγηση σεμαγλουτίδης σε δόση 2,4 mg βελτίωσε την ηπατική ιστολογία.

ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Εβδομαδιαία χορήγηση σεμαγλουτίδης σε δόση 7,2 mg σε ενήλικες με παχυσαρκία (STEP UP): μία τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη κλινική μελέτη φάσης 3β

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπαχριστοφόρου

Sean Wharton, MD,  Paula Freitas, PhD,  Jοran Hjelmesæth, MD,  Maria Kabisch, PhD, Kristian Kandler, MD,  Prof Ildiko Lingvay, MD, et al.

Lancet Diabetes &Endocrinology, Volume 13, Issue 11, p949-963, November 2025

 

Εισαγωγή

Η εβδομαδιαία υποδόρια χορήγηση σεμαγλουτίδης σε δόση 2,4 mg έχει λάβει έγκριση για τη διαχείριση του σωματικού βάρους σε άτομα με παχυσαρκία και σχετιζόμενες επιπλοκές. Εντούτοις, ορισμένα άτομα δεν επιτυγχάνουν τους επιθυμητούς θεραπευτικούς  στόχους με τη συγκεκριμένη δοσολογία. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας μιας υψηλότερης δόσης σεμαγλουτίδης (7·2 mg) σε άτομα με παχυσαρκία.

Μέθοδοι

Η STEP UP ήταν μία τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο κλινική μελέτη φάσης 3β, που διεξήχθη σε 95 νοσοκομεία, εξειδικευμένες κλινικές και ιατρικά κέντρα σε 11 χώρες. Στη μελέτη εντάχθηκαν ενήλικες με ΔΜΣ ≥ 30 kg/m2 , χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν  (5:1:1) έτσι ώστε να λάβουν εβδομαδιαίως σεμαγλουτίδη 7·2 mg, 2·4 mg ή εικονικό φάρμακο, σε συνδυασμό με υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση  για 72 εβδομάδες. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία ήταν η ποσοστιαία μεταβολή του σωματικού βάρους και το ποσοστό των συμμετεχόντων με μείωση σωματικού βάρους ≥ 5% για τη σεμαγλουτίδη 7·2 mg έναντι του εικονικού φαρμάκου από το baseline έως την εβδομάδα 72. Τα επιβεβαιωτικά δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία ήταν η ποσοστιαία μεταβολή του σωματικού βάρους με σεμαγλουτίδη σε δόση 7·2 mg έναντι 2·4 mg, μεταβολή στην περίμετρο της μέσης (cm) και ποσοστό των συμμετεχόντων με μειώσεις σωματικού βάρους ≥ 10%, ≥ 15%, ≥ 20% και ≥ 25%  έναντι του εικονικού φαρμάκου, και ≥ 20%, ≥ 25%  έναντι της δόσης 2.4 mg. Η ασφάλεια αξιολογήθηκε σε όλους τους συμμετέχοντες που έλαβαν τουλάχιστον μία δόση του φαρμάκου.

Ευρήματα

Στη μελέτη συνόλικα εντάχθηκαν 1407 συμμετέχοντες, οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν ώστε να λάβουν σεμαλουτίδη 7.2 mg (n=1005), σεμαγλουτίδη 2.4 mg (n=201), ή εικονικό φάρμακο (n=201). Μεταξύ των συμμετεχόντων, 1037 (73.7%) ήταν γυναίκες, η μέση ηλικία ήταν 47 (12) έτη, το μέσο σωματικό βάρος ήταν 113.0 (24.1) kg και ο μέσος ΔΜΣ ήταν 39.9 (7.1) kg/m2. Η μέση μεταβολή του σωματικού βάρους ήταν μεγαλύτερη με τη σεμαγλουτίδη 7·2 mg έναντι της δόσης 2.4 mg (–18·7% [ 0.4] έναντι -15.6% [0.7], εκτιμώμενη διαφορά θεραπείας -3.1% (95% [CI] –4.7 έως –1.6); p<0.0001 και με σεμαγλουτίδη 7.2 mg έναντι του εικονικού φαρμάκου(–18.7% [0.4] έναντι –3.9% [0.6]; εκτιμώμενη διαφορά θεραπείας –14.8% (95% [CI] –16.2 έως –13·4]; p<0.0001)  Οι συμμετέχοντες στην ομάδα της σεμαγλουτίδης 7·2 mg είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να πετύχουν απώλεια σωματικού βάρους ≥ 5% (λόγος πιθανοτήτων 12.1 (95% [CI] 8.3 -17.6]; p<0.0001), ≥10% (14.5 [9.6 – 21.9]; p<0.0001), ≥ 15% (20.3 [11.2- 36.8]; p<0.0001), ≥ 20% (27.3 [10.9 – 68.0]; p<0.0001), και ≥ 25%  (127.4 [36.8 – 441.4]; p<0.0001) συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο; Είχαν επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα να πετύχουν μείωση σωματικού βάρους ≥ 20%  (1.8 [1.3 – 2.4]; p=0.0006) και ≥ 25% (2.4 [1.6-3.5]; p<0.0001) συγκριτικά με τη δόση 2.4 mg. Βελτίωση στην περίμετρο μέσης παρατηρήθηκε με τη σεμαγλουτίδη 7.2 mg έναντι του εικονικού φαρμάκου (εκτιμώμενη διαφορά θεραπείας –11.7 cm (95% [CI] –13.0 έως –10.4]; p<0.0001).

Ερμηνεία

Η σεμαγλουτίδη 7·2 mg ήταν ανώτερη από το εικονικό φάρμακο και τη δόση 2·4 mg για τη μείωση του σωματικού βάρους σε ενήλικες με παχυσαρκία, διατηρώντας παράλληλα ευνοϊκό προφίλ κινδύνου-οφέλους.

ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Χορήγηση τιρζεπατίδης σε ενήλικες ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1: Μία τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικο φάρμακο κλινική μελέτη φάσης 2 (μελέτη TIRTLE1).

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπαχριστοφόρου.

Jennifer R. Snaith, Ruth Frampton, Dorit Samocha-Bonet, and Jerry R. Greenfield
Diabetes Care 2026;49(1):161–170

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο επιπολασμός της παχυσαρκίας σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 παρουσιάζει σημαντική αύξηση. Η επίδραση της τιρζεπατίδης, η οποία είναι διπλός αγωνιστής του προσομοιάζοντος με τη γλυκαγόνη πεπτιδίου 1 (GLP-1) και του γλυκοζο-εξαρτώμενου ινσουλινοτρόπου πολυπεπτιδίου (GIP) σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ

Η παρούσα μελέτη αποτελεί μία διπλά – τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο κλινική μελέτη φάσης 2, διάρκειας 12 εβδομάδων. Στη μελέτη εντάχθηκαν ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και ΔΜΣ >30 kg/m2. Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν έτσι ώστε να λάβουν τιρζεπατίδη εβδομαδιαίως (2.5 mg για 4 εβδομάδες, 5,0 mg για 8 εβδομάδες) ή εικονικό φάρμακο. Το κύριο καταληκτικό σημείο ήταν η μεταβολή του σωματικού βάρους στις 12 εβδομάδες.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συνολικά εντάχθηκαν στη μελέτη 24 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, εκ των οποίων 22 ολοκλήρωσαν τη μελέτη. Μετά από 12 εβδομάδες, η μέση μεταβολή του σωματικού βάρους ήταν −10,3 kg (95% [CI] −12,8 έως −7,7 kg) στην ομάδα της τιρζεπατίδης και −0,7 kg (95% [CI] − 1,4 έως 2,8 kg) στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, με εκτιμώμενη διαφορά θεραπείας −8,7 kg (95% [CI] −12,0 έως −5,5 kg, p< 0,0001), που αντιπροσωπεύει 8,8% απώλεια βάρους. Στην ομάδα της τιρζεπατίδης, 100% και 45% των συμμετεχόντων παρουσίασαν απώλεια βάρους ≥5% και ≥ 10% αντιστοίχως, σε σύγκριση με 9% και 0% στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Η τριζεπατίδη οδήγησε σε βελτίωση της  HbA1c (μέση διαφορά −0,4% (95% [CI] −0,7 έως 0,0%) έναντι του εικονικού φαρμάκου, p = 0,05) και μείωση της συνολικής ημερήσιας δόσης ινσουλίνης (− ­24,2 μονάδες/ημέρα στην ομάδα της τιρζεπατίδης και −0,3 μονάδες/ημέρα στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Η διαφορά από την έναρξη έναντι του εικονικού φαρμάκου −35,1% (95% [CI] −46,5 έως −21,3%, p=0,0002). Δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες σε καμία από τις δύο ομάδες.

ΣΥΜΠΕΡAΣΜΑΤΑ

Μεταξύ  ενηλίκων ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και παχυσαρκία, η τιρζεπατίδη αποδείχθηκε ανώτερη από το εικονικό φάρμακο για την απώλεια σωματικού  βάρους σε διάστημα 12 εβδομάδων.

 

ΕΔΕ Πληροφορίες για το κοινό

Εξατομικευμένη διατροφή: ένα σύγχρονο εργαλείο στη φροντίδα του διαβήτη

Ιωάννα Καρούζου1, Χάρης Δημοσθενόπουλος1

1 Τμήμα Κλινικής Διατροφής, ΓΝΑ Λαϊκό

Η σωστή διατροφή αποτελεί βασικό πυλώνα στη διαχείριση του σακχαρώδη διαβήτη και προδιαβήτη. Για πολλά χρόνια, οι διατροφικές οδηγίες βασίζονταν σε γενικούς κανόνες, με την προσέγγιση «μία δίαιτα για όλους». Ωστόσο, σήμερα γνωρίζουμε ότι ο κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στα τρόφιμα και ότι μια ενιαία προσέγγιση δεν είναι πάντα η πιο αποτελεσματική. Η εξατομικευμένη ή προσωποποιημένη διατροφή αναδεικνύεται ως μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και της συνολικής υγείας των ατόμων με διαβήτη.

Στο πλαίσιο της εξατομικευμένης διατροφής, υπάρχουν πολλά διαφορετικά διατροφικά μοντέλα, όπως η Μεσογειακή διατροφή, η χορτοφαγική ή άλλες εναλλακτικές προσεγγίσεις. Κανένα από αυτά δεν είναι κατάλληλο για όλους, καθώς διαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες, προτιμήσεις και μεταβολικές αποκρίσεις. Ακόμα και στον σακχαρώδη διαβήτη, η επιλογή του κατάλληλου διατροφικού μοντέλου γίνεται με βάση το άτομο και όχι με βάση έναν γενικό κανόνα.

Άτομα με διαβήτη έχουν διαφορετικές μεταβολικές ανάγκες, διαφορετική ανταπόκριση στους υδατάνθρακες και διαφορετικούς θεραπευτικούς στόχους. Για τον λόγο αυτό, η σύγχρονη διατροφική προσέγγιση απομακρύνεται από τα αυστηρά, προκαθορισμένα ποσοστά μακροθρεπτικών συστατικών (όπως υδατάνθρακες 50%, πρωτεΐνη 20% και λίπος 30%) και εστιάζει στην προσαρμογή της σύστασης της διατροφής στο κάθε άτομο ξεχωριστά, με στόχο τον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και τη συνολική μεταβολική υγεία.

Η εξατομίκευση αφορά και την κατανομή των γευμάτων μέσα στην ημέρα. Το χρονικό μοτίβο της διατροφής μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την καθημερινότητα, την εργασία, τη φυσική δραστηριότητα, τον ύπνο και τη φαρμακευτική αγωγή του ατόμου με διαβήτη. Δεν υπάρχει ένας «χρυσός κανόνας» για τον αριθμό ή τις ώρες των γευμάτων· αντίθετα, τα γεύματα προσαρμόζονται έτσι ώστε να εξυπηρετούν τον ασθενή και να συμβάλλουν στη σταθερότερη ρύθμιση της γλυκόζης. Έτσι, γίνεται πιο εύκολο να τηρηθεί μακροπρόθεσμα και να ενσωματωθεί στην καθημερινότητα.

Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην προσαρμογή των διατροφικών επιλογών στις ανάγκες κάθε ατόμου. Παράγοντες όπως η γενετική, το μικροβίωμα, και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν τη γλυκαιμική απόκριση, με αποτέλεσμα το ίδιο τρόφιμο να δρα διαφορετικά σε κάθε άτομο.

Τα γονίδια επηρεάζουν τον μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπαρών, ενώ η σύνθεση των εντερικών βακτηρίων διαφέρει ανά άτομο και επηρεάζεται από τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και τη φαρμακευτική αγωγή του ατόμου. Ορισμένα τρόφιμα ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων που βοηθούν στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου και στη μείωση της φλεγμονής, ενώ άλλα μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Έτσι, ένα τρόφιμο που θεωρείται «υγιεινό» γενικά, μπορεί σε κάποιο άτομο να προκαλεί μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου ή δυσπεπτικά συμπτώματα, ακριβώς επειδή το μικροβίωμά του το επεξεργάζεται διαφορετικά. Συνεπώς, δύο άνθρωποι που τρώνε το ίδιο γεύμα μπορεί να έχουν διαφορετικά επίπεδα σακχάρου μετά. Η εξατομικευμένη διατροφή βοηθά στην επιλογή τροφών που ταιριάζουν καλύτερα στο μικροβίωμα και στις ανάγκες του κάθε ατόμου, ενισχύοντας τη μεταβολική ισορροπία και τη λειτουργία του εντέρου.

Συμπερασματικά, η εξατομικευμένη ή προσωποποιημένη διατροφή αποτελεί μια σύγχρονη και ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα του διαβήτη. Με σωστή ενημέρωση και υποστήριξη, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και της ποιότητας ζωής των ατόμων με διαβήτη.

 

Βιβλιογραφία

  1. Gkouskou K, Lazou E, Skoufas E, Eliopoulos AG. Genetically Guided Mediterranean Diet for the Personalized Nutritional Management of Type 2 Diabetes Mellitus. Nutrients. 2021 Jan 25;13(2):355.
  2. Munawaroh EF, Herawati DMD, Megawati G, Wijayakesuma A, Apriani L, Sofiatin Y, Dani D. Effectiveness of Personalized Nutrition on Management Diabetes Mellitus Type 2 and Prediabetes in Adults: A Systematic Review. Diabetes Metab Syndr Obes. 2025 Aug 9;18:2783-2796.
ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Νέα και Ανακοινώσεις, Νομοθεσία

Ενημέρωση της ΕΔΕ για το Πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Μετά και τις παρεμβάσεις της ΕΔΕ (Επιστολή – παρέμβαση ΕΔΕ προς Υπ. Υγείας για ΦΕΚ Β’ 6515/08.12.2025) και των υπόλοιπων ενδιαφερόμενων επιστημονικών εταιρειών (ΕΕΕΠ, Επαγγελματική Ένωση Παθολόγων Ελλάδας, Οικογενειακοί ιατροί), το ΥΥ με επιστολή προς τις ΥΠΕ (από το Γραφείο της Αναπληρώτριας Υπουργού κ. Αγαπηδάκη) απέστειλε «νέα Πρόσκληση του Εθνικού Προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» για τα καρδιαγγειακά νοσήματα» (Τροποποίηση Πρόσκλησης Καρδιαγγειακών.pdf), η οποία περιλαμβάνει και τις νέες δράσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του ελέγχου νεφρικής δυσλειτουργίας, με την οποία  «διόρθωσε» τη διατύπωση για το ποιοι γιατροί θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα της πρόληψης και αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

Θα συμμετέχουν ισότιμα οι Παθολόγοι, οι Ενδοκρινολόγοι και οι Γενικοί/Οικογενειακοί ιατροί. Συγκεκριμένα αναφέρεται:

«ββ) για τη διενέργεια της ιατρικής εξέτασης για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας του άρθρου 10Α της υπό στοιχεία Δ1β/ΓΠοικ. 4341/27.1.2025 ΚΥΑ, όπως ισχύει, οι δημόσιες μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας που διαθέτουν ιατρό ειδικότητας Ενδοκρινολογίας/Διαβήτη/Μεταβολισμού ή/και Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής, ή/και Παθολογίας»

Το πρόγραμμα επίσης παρατάθηκε έως 31/03/2026 για τη διενέργεια εξετάσεων και καταγραφή των δικαιούχων για συμμετοχή στο πρόγραμμα, ενώ ανακοινώθηκε ότι «Η Δράση λήγει στις 30 Ιουνίου 2026».

Εξακολουθούν να είναι αδιευκρίνιστα τα κάτωθι σημεία:

  • Δεν φαίνεται να επιλύθηκε το πρόβλημα της μη συμμετοχής των ατόμων με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο και παχυσαρκία (αφού αυτοί είχαν αποκλειστεί από την αρχική συμμετοχή τους στο πρόγραμμα πρόληψης των καρδιαγγειακών), και οι οποίοι θα είχαν ίσως το μεγαλύτερο όφελος από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Η ΕΔΕ απέστειλε έγγραφο στο γραφείο της Αναπληρώτριας Υπουργού κ. Αγαπηδάκη, επισημαίνοντας εκ νέου το πρόβλημα αυτό.
  • Δεν γίνεται καμία αναφορά στο αν, πώς και ποιοι διαιτολόγοι θα συμμετάσχουν στη δράση. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, θα υπάρξει «διατροφική συμβουλευτική» στους συμμετέχοντες, χωρίς να αναφέρεται από ποιους. Δεδομένου του πολύ μικρού χρόνου που θα τρέξει το πρόγραμμα (λίγους μήνες μόνο) και τη μη αναφορά σε διαιτολόγους επίσημα, συμπεραίνεται ότι μάλλον δεν θα συμμετάσχουν επίσημα διαιτολόγοι. Οι διατροφικές συμβουλές θα δίδονται από τους ιατρούς, δηλαδή τους Παθολόγους, Ενδοκρινολόγους και Γενικούς/Οικογενειακούς ιατρούς; Δεν είναι επιστημονικά κατοχυρωμένοι, ούτε θα έχουν τον χρόνο, μέσα στο υπέρμετρα φορτωμένο πρόγραμμα που θα προκύψει από τα επιπλέον ραντεβού που το πρόγραμμα αυτό θα επιφέρει στις δημόσιες δομές, να το κάνουν αυτό. Η ΕΔΕ ενημέρωσε με το παραπάνω έγγραφο το ΥΥ και για το θέμα αυτό.

Επιπρόσθετα, ο πολύ μικρός χρόνος που θα διαρκέσει το πρόγραμμα (έως 30/06/2026) καθιστά πολύ προβληματική την επιτυχή έκβαση ενός τέτοιου εγχειρήματος, δεδομένου ότι η παχυσαρκία είναι ένα χρόνιο νόσημα, και δεν επίλύεται με λίγους μήνες θεραπείας.

Αναμένονται περαιτέρω διευκρινίσεις.

Η ΕΔΕ θα συνεχίσει να παρακολουθεί το θέμα και θα ενημερώσει τα μέλη της.

 

Για την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία

Ο Πρόεδρος
Καθηγητής Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας
Δρ. Στ. Λιάτης

Διαβάστε εδώ την πρωτότυπη επιστολή της ΕΔΕ

1 … 3 4 5 6 7 … 118