Συγχορήγηση Καγριλιντίδης – Σεμαγλουτίδης σε ενήλικες με παχυσαρκία

Επιμέλεια: Ελένη Μάνθου

 

W.T. Garvey, M. Blüher, C.K. Osorto Contreras, M.J. Davies, E. Winning Lehmann, K.H. Pietiläinen, D. Rubino, P. Sbraccia, T. Wadden, N. Zeuthen, J.P.H. Wilding

N Engl J Med 2025;393:635-47

DOI: 10.1056/NEJMoa2502081

Η σεμαγλουτίδη σε εβδομαδιαία δόση 2,4 mg έχει ήδη αποδειχτεί αποτελεσματική στη μείωση του σωματικού βάρους και στη βελτίωση των καρδιαγγειακών δεικτών, ενώ η καγριλιντίδη στην ίδια δοσολογία έχει δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πρώιμες κλινικές δοκιμές. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού των δύο φαρμάκων (CagriSema) στην απώλεια βάρους σε άτομα με υπερβάλλον σωματικό βάρος και συννοσηρότητες ή με παχυσαρκία δεν είχε μέχρι πρόσφατα διερευνηθεί συστηματικά.

Στο πλαίσιο μιας πολυκεντρικής, τυχαιοποιημένης, διπλά-τυφλής μελέτης φάσης 3a διάρκειας 68 εβδομάδων, εντάχθηκαν ενήλικες χωρίς σακχαρώδη διαβήτη που είχαν δείκτη μάζας σώματος ≥30 kg/m² ή ≥27 kg/m² με τουλάχιστον μία επιπλοκή σχετιζόμενη με την παχυσαρκία. Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν σε αναλογία 21:3:3:7 ώστε να λάβουν 1 ένεση εβδομαδιαία με συνδυασμό καγριλιντίδης–σεμαγλουτίδης (2,4 mg έκαστη), μόνο σεμαγλουτίδη (2,4 mg), μόνο καγριλιντίδη (2,4 mg) ή εικονικό φάρμακο. Όλες οι ομάδες έλαβαν επιπρόσθετα παρέμβαση στον τρόπο ζωής. Συνεκτιμήθηκαν δύο κύρια καταληκτικά σημεία: η σχετική μεταβολή σωματικού βάρους και το ποσοστό ασθενών με μείωση ≥5% στην εβδομάδα 68, σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Ως δευτερεύοντα σημεία αξιολογήθηκαν απώλειες ≥20%, ≥25% και ≥30% σωματικού βάρους. Το προφίλ ασφαλείας καταγράφηκε συστηματικά.

Συνολικά 3417 άτομα τυχαιοποιήθηκαν: 2108 στον συνδυασμό καγριλιντίδης–σεμαγλουτίδης, 302 στη σεμαγλουτίδη, 302 στην καγριλιντίδη και 705 στο εικονικό φάρμακο. Η εκτιμώμενη μέση ποσοστιαία μείωση βάρους έως την εβδομάδα 68 ήταν −20,4% με τον συνδυασμό έναντι −3,0% με το εικονικό φάρμακο (P<0,001), ενώ υπολογίστηκε στο −14.9% στην ομάδα της σεμαγλουτίδης και στο −11,5% στην ομάδα της καγριλιντίδης. Οι συμμετέχοντες που έλαβαν CagriSema είχαν σημαντικά υψηλότερες πιθανότητες να πετύχουν στόχους απώλειας ≥5%, ≥20%, ≥25% και ≥30% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (P<0,001 για όλες τις συγκρίσεις). Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν γαστρεντερικές, με συχνότητα 79,6% έναντι 39,9%, και περιλάμβαναν ναυτία, έμετο, διάρροια, δυσκοιλιότητα ή κοιλιακό άλγος· ήταν κυρίως ήπιες έως μέτριες και παροδικές.

Συμπερασματικά, η συγχορήγηση καγριλιντίδης–σεμαγλουτίδης (2,4 mg) σε ενήλικες με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία οδήγησε σε κλινικά σημαντική και στατιστικά ανώτερη μείωση σωματικού βάρους συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο, με αποδεκτό προφίλ ασφάλειας.

IDF: Monthly e-alert: 75th anniversary countdown, position on HLM4 Political Declaration, and more!

 

 

 

Less than 50 days until our 75th anniversary!

On 23 September 2025, we’ll celebrate 75 years of uniting the global diabetes community. From its founding in 1950 to today’s network spanning 160 countries, IDF has championed advocacy, education and care to improve lives worldwide. Join us as we honour this legacy and look ahead to a stronger future for people with diabetes.

Learn more

Advocacy

IDF’s position on the UN Draft Political Declaration on NCDs 

The International Diabetes Federation has expressed concern over the watered‑down draft Political Declaration for the UN High‑Level Meeting on NCDs. It urges Member States to strengthen the text with actionable measures to improve prevention, care, and engagement for people living with diabetes and other NCDs. 
Learn more

<!–


–>

News

Nerve health and diabetes now in Arabic & Portuguese!  

This free online course from the IDF School of Diabetes, on nerve health and diabetes, is now available in Arabic and Portuguese. Designed for people with diabetes and their caregivers, the five modules cover how diabetes affects nerves, as well as signs and symptoms and strategies to prevent neuropathy.
Go to the Arabic course.
Go to the Portuguese course.

Celebrating excellence: Prof Rayaz Malik’s global impact on diabetes research    

We extend our congratulations to Prof Rayaz Malik, who has been ranked Qatar’s top medical researcher for the third consecutive year and among the top 0.1% globally. With 729 publications and over 40,000 citations, his work on diabetic neuropathy enhances Qatar’s global research standing and exemplifies the IDF’s commitment to excellence. Prof Malik is based at Weill Cornell Medicine–Qatar, a designated IDF Centre of Excellence.
Learn more

<!–


–>

Beyond Borders – Understanding ethnic differences in diabetes and obesity 

Diabetes and obesity are rising worldwide, but not consistently. In this episode of D-Talk, host Phyllisa Deroze speaks with leading researchers, Dr Ranjit Mohan Anjana and Dr Ronald Ma, to explore how ethnicity shapes risk, presentation and outcomes. From South Asia’s “thin-fat” paradox to East Asian genetic vulnerabilities, our guests detail the global diversity of diabetes.
Listen now

Latest resources for World Diabetes Day 

Get ready for World Diabetes Day on 14 November! The WDD resource hub is packed with visuals to power your campaigns. This year, we are spotlighting “Diabetes in the workplace”. Join us in encouraging both employers and employees to “Know more and do more for diabetes at work”.  
Learn more

<!–


–>

Latest in Diabetes Voice

GLP-1 RAs and SGLT2s are transforming type 2 diabetes care — but who can afford them?

Advanced diabetes therapies do more than lower blood glucose. They also protect the heart and kidneys and can aid weight loss. Yet for many, especially in low- and middle-income countries, high costs put them out of reach. Explore shifting treatment priorities, barriers to affordability, the role of Health Technology Assessments, and the need for balanced, personalised care.
Learn more

Rethinking cardiovascular risk in a new era of collaboration in diabetes care

Cardiovascular disease is the leading cause of death for people with diabetes. Yet care has long centred on glucose control, overlooking risks to the heart and kidneys. Learn how closer collaboration between cardiologists and diabetologists is reshaping care, from early risk prediction and integrated CKM management to updated treatment guidelines, lifestyle strategies and improved access to care.

A decade with type 1 diabetes warriors: living, learning, and growing beside them

In her deeply personal piece, Mahira Saiyed, Diacare, reflects on over 10 years of working alongside people living with type 1 diabetes, as well as colleagues, children, and families who have become her teachers. From discipline and adaptability to vulnerability and celebrating small wins, Mahira shares 10 powerful life lessons she has learned from the type 1 diabetes community, lessons that go far beyond health and touch every aspect of life.

Summer reading for curious minds!

Explore the latest insights from the IDF World Diabetes Congress 2025 in our Diabetes Voice reading list — from AI and CGMs to mental health, nerve disease management, and more. Explore cutting-edge research and treatment approaches that are shaping better, more equitable diabetes care.
Learn more

International Diabetes Federation
Improving the lives of people living with diabetes and preventing diabetes in those at risk
International Diabetes Federation
Avenue Herrmann-Debroux 54
1160 Brussels, Belgium
www.idf.org

 

ΕΔΕ Webinar (Δευτέρα 8/9/2025, 16:00): Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Σχολικών Νοσηλευτών – “Διαχείριση Σακχαρώδους Διαβήτη”

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Τη Δευτέρα 8/9/2025 στις 16:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ: 
Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Σχολικών Νοσηλευτών – “Διαχείριση Σακχαρώδους Διαβήτη”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ / ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

  • Κ. Μακρυλάκης, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό».
  • Κ. Καραβανάκη, Καθηγήτρια Παιδιατρικής και Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Β’ Παιδιατρική Κλινική, Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνη της Μονάδας Διαβήτη και Μεταβολισμού, Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού».

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ:

(Δείτε το Πρόγραμμα εδώ σε PDF)

  • 16.00-16.15 Εισαγωγή στον Σακχαρώδη Διαβήτη
    Σταύρος Λιάτης
    • Ορισμός Σακχαρώδους Διαβήτη (ΣΔ)
    • Τύποι Διαβήτη (τύπου 1, τύπου 2, άλλοι)
    • Συμπτώματα και ενδείξεις
    • Διαγνωστικά κριτήρια
  • 16.15-16.45 Αυτοέλεγχος και Παρακολούθηση Γλυκόζης
    Αθανασία Παπαζαφειροπούλου, Αναστάσιος Καϊσίδης
    • Μετρητές σακχάρου: Χρήση, συχνότητα, αξιολόγηση αποτελεσμάτων
    • Συνεχής καταγραφή γλυκόζης (CGM): Πλεονεκτήματα, τρόπος
    λειτουργίας
    • Εκπαίδευση στην ανάγνωση και κατανόηση τάσεων
  • 16.45-17.25 Ινσουλινοθεραπεία
    Αθανασία Χατζόγλου, Μαρία Χατζηψάλτη
    • Τεχνική Ινσουλινοθεραπείας και τοποθέτησης αντλιών
    • Πολλαπλές ενέσεις (MDI) και smart pens
    • Αντλία ινσουλίνης (CSII): Βασικές αρχές και πρακτική
    • Δόσεις γευματικής ινσουλίνης και σνακ
    • Διορθωτικές δόσεις και διαχείριση αυξομειώσεων
    • Διαχείριση δερματικών προβλημάτων
  • 17.25-17.45 Διαχείριση Εκτάκτων Υπεργλυκαιμικών Καταστάσεων
    Αθανάσιος Χριστοφορίδης
    • Υπεργλυκαιμία: Συμπτώματα, αίτια, διαχείριση
    • Διαβητική Κετοξέωση (ΔΚΟ): Αναγνώριση, πρόληψη, επείγοντα βήματα
  • 17.45-18.05 Υπογλυκαιμία: Αναγνώριση & Αντιμετώπιση
    Πέτρος Θωμάκος
    • Συμπτώματα και διαφορική διάγνωση
    • Κύρια αίτια
    • Άμεση αντιμετώπιση στο σχολείο
    • Χρήση γλυκαγόνης: Ενέσιμη και ρινική μορφή
  • 18.05-18.20 Ευαισθητοποίηση & Εκπαίδευση Σχολικού Προσωπικού
    Σμαραγδή Μπουλαζέρη-Τσέλα
    • Ενημέρωση προσωπικού: Εκπαιδευτικοί
    • Πρακτικές οδηγίες συμπεριφοράς και υποστήριξης
    • Ολοήμερη Φύλαξη
  • 18.20-18.50 Διατροφή στο Σχολείο
    Κωνσταντίνα Λοΐζου
    • Ανάλυση ετικετών τροφίμων
    • Επιλογές από κυλικείο
    • Σχολικές εορτές
    • Προτάσεις για ισορροπημένα γεύματα
  • 18.50-19.05 Άσκηση και Σχολικές Δραστηριότητες
    Ανδριανή Βαζαίου
    • Σωματική άσκηση: Προετοιμασία και πρόληψη υπογλυκαιμίας
    • Εκδρομές: ασφαλής συμμετοχή, προγραμματισμός
  • 19.05-19.25 Ψυχοκοινωνικές Προσεγγίσεις & Στίγμα
    Ιωάννα Γιαννοπούλου
    • Αντιμετώπιση ψυχοσυναισθηματικών προκλήσεων
    • Μειωμένη συμμόρφωση – αίτια & υποστήριξη
    • Στίγμα διαβήτη: Πρόληψη και διαχείριση σε σχολικό πλαίσιο
  • 19.25-19.40 Ειδικές Καταστάσεις & Ιδιαιτερότητες Διαχείρισης
    Ιωάννης Βασιλάκης
    • Προσαρμογές σε εξετάσεις, αξιολογήσεις
    • Διαχείριση ασυνήθιστων συνθηκών (καύσωνες, διακοπές ρεύματος κ.λπ.)
  • 19.40-20.00 Σχολικό Φαρμακείο, Κιτ Μαθητή και κείμενη νομοθεσία (20’)
    Σοφία Πολίτη
    • Περιεχόμενο σχολικού κιτ πρώτων βοηθειών
    • Εξοπλισμός για παιδιά με ΣΔ
    • Διαδικασίες αποθήκευσης και εύκολης πρόσβασης
    • Κείμενη νομοθεσία για τους σχολικούς νοσηλευτές

Σύνδεσμος προεγγραφής στο webinar:

https://us06web.zoom.us/webinar/register/WN_6VISbaoiQzqKx9iUI41l9Q

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Σ. Λιάτης

IDF Europe Webinar – “IDF Europe Strategy: Join the Conversation” – 2 September 2025 at 17.00 CEST

On behalf of the Board, we are pleased to invite you to our upcoming webinar for IDF Europe Member Associations: “IDF Europe Strategy: Join the Conversation” that will be held online on Tuesday, September 2 at 17.00 CEST.

This session offers a valuable opportunity for all our members across Europe to come together, strengthen our network, and actively contribute to shaping IDF Europe’s strategy for the coming years. We will discuss key strategic priorities, explore opportunities for collaboration, and present planned activities.

Please note that is webinar is exclusively open to the IDF Europe network of Member Associations. 

Kindly confirm your participation by registering here:

Register here

Ο συνδυασμός βασικής ινσουλίνης Icodec με υποδόρια σεμαγλουτίδη σε σύγκριση με βασική ινσουλίνη icodec: Αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής COMBINE 1

Επιμέλεια: Θωμάς Καραγιάννης

 

Το IcoSema είναι ένας συνδυασμός βασικής ινσουλίνης icodec και σεμαγλουτίδης (GLP-1 αγωνιστής) με άπαξ εβδομαδιαία χορήγηση, το οποίο βρίσκεται σε στάδιο ανάπτυξης. Η μελέτη COMBINE 1 συνέκρινε την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του IcoSema έναντι της εβδομαδιαίας βασικής ινσουλίνης icodec, σε ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 που δεν ελέγχονταν επαρκώς παρά τη λήψη ημερήσιας βασικής ινσουλίνης.

Η COMBINE 1 ήταν μια πολυεθνική, ανοιχτή (open label), τυχαιοποιημένη, μελέτη φάσης 3, διάρκειας 52 εβδομάδων, με σχεδιασμό «treat-to-target», η οποία διεξήχθη σε 192 κέντρα. Συμμετείχαν άτομα ≥18 ετών, με ΔΜΣ ≤40 kg/m² και διαβήτη τύπου 2 (HbA1c 7,0–10,0 %) που λάμβαναν καθημερινή βασική ινσουλίνη, με ή χωρίς υπογλυκαιμικά δισκία. Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία (1:1) στη λήψη IcoSema (700 U/mL + 2 mg/mL) ή icodec (700 U/mL), ως υποδόριες ενέσεις την ίδια ημέρα κάθε εβδομάδας, οποιαδήποτε ώρα. Κύριο καταληκτικό σημείο ήταν η μεταβολή της HbA1c από την αρχική τιμή έως την εβδομάδα 52.

1291 συμμετέχοντες (μέση ηλικία 60,6 ± 10,3 έτη –  62 % άνδρες) τυχαιοποιήθηκαν σε IcoSema (n = 646) ή icodec (n = 645). Στην εβδομάδα 52, η μέση μεταβολή HbA1c ήταν −1,55% ± 0,03% με το IcoSema και −0,89% ± 0,03% με την icodec, οδηγώντας σε διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ίση με −0,66 (95 % CI −0,76 έως −0,57). Η επίπτωση κλινικά σημαντικών ή σοβαρών υπογλυκαιμιών έως την εβδομάδα 57 ήταν χαμηλότερη με το IcoSema (0,14 επεισόδια/άτομο-έτος) έναντι της icodec (0,63), με ένα Rate Ratio ίσο με 0,22 (95 % CI 0,14 έως 0,36). Συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν γαστρεντερικές διαταραχές στον βραχίονα IcoSema (47 % των συμμετεχόντων) και λοιμώξεις στον βραχίονα icodec (43 %). Σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια εμφάνισαν 59 (9 %) άτομα στον βραχίονα IcoSema και 69 (11 %) στον βραχίονα icodec. Δεν αναφέρθηκαν θάνατοι σχετιζόμενοι με τη θεραπεία.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Σε ενήλικες με ανεπαρκώς ρυθμιζόμενο διαβήτη τύπου 2 υπό ημερήσια βασική ινσουλίνη, η χορήγηση IcoSema άπαξ εβδομαδιαίως υπερτερεί της άπαξ εβδομαδιαίας χορήγησης icodec ως προς την ελάττωση της HbA1c και τη μείωση των κλινικά σημαντικών ή σοβαρών υπογλυκαιμιών. Το IcoSema θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή για εντατικοποίηση της ινσουλινοθεραπείας σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2.

 

Βιβλιογραφική πηγή: Mathieu C, Giorgino F, Kim SG, et al. Once-weekly IcoSema versus once-weekly insulin icodec in type 2 diabetes management (COMBINE 1): an open-label, multicentre, treat-to-target, randomised, phase 3a trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025 Jul;13(7):568-579. doi: 10.1016/S2213-8587(25)00096-8. Epub 2025 Jun 4.

ΕΔΕ Webinar (Τετάρτη 2/7/2025, 20:00): “Νευροπάθειες στον Σακχαρώδη Διαβήτη: Αντιμετώπιση και πρόληψη”

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 2/7/2025 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ: 
“Νευροπάθειες στον Σακχαρώδη Διαβήτη: Αντιμετώπιση και πρόληψη”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ / ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ:

  • Ν. Τεντολούρης, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Α’ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Ειδική Νοσολογία, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου, ΓΝ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα.

ΟΜΙΛΗΤΕΣ:

  • Ν. Παπάνας, Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδους Διαβήτη, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου – Ιατρείου Διαβητικού Ποδιού, Β’ Παθολογική Κλινική, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης, Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Ομάδας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας.
  • Π. Τσαπόγας, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Αν. Διευθυντής Γ’ Παθολογικής Κλινικής – Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη, Νοσοκομείο «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ», Αθήνα, τ. Συντονιστής Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής ΓΝ Κέρκυρας.

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar:

You must be logged in

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Ο Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Σ. Λιάτης

Σακχαρώδης διαβήτης και διακοπές

Οι διακοπές για τους περισσοτέρους αποτελούν τρόπο ξεκούρασης και χαλάρωσης από τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν, όσοι πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη να μπορούν να οργανώσουν τα ταξίδια τους χωρίς να φοβούνται για την εμφάνιση επιπλοκών, όπως είναι οι υπο- και υπεργλυκαιμίες. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα βασικά σημεία στα οποία χρειάζεται να δίνεται προσοχή με στόχο τον βέλτιστο σχεδιασμό ενός ταξιδιού. Αναλυτικά, τα σημεία αυτά είναι τα εξής:

  1. Συχνός αυτοέλεγχος των τιμών σακχάρου. Με βάση κυρίως τη θερμοκρασία του τόπου ταξιδιού, τη δραστηριότητα (περπάτημα, κολύμπι, χορός κ.α.) του ατόμου, τη διατροφή του, καθώς και την κατάσταση ενυδάτωσης μπορεί να προκύψουν μεταβολές στα επίπεδα σακχάρου δυσχεραίνοντας τη ρύθμισή τους. Για παράδειγμα, σε άτομα που λαμβάνουν ινσουλίνη, η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επιταχύνει σημαντικά την απορρόφησή της από το σημείο της ένεσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης υπογλυκαιμίας. Ο κίνδυνος αυτός εντείνεται επίσης και στην περίπτωση που το άτομο ασκείται για αρκετό χρονικό διάστημα. Καθώς, λοιπόν πολλές από τις συνθήκες της καθημερινότητας μεταβάλλονται, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού συστήνεται τα άτομα με διαβήτη να παρακολουθούν τακτικά τα επίπεδα σακχάρου τους.
  2. Εξασφάλιση επάρκειας φαρμακευτικής αγωγής και αναλώσιμων με βάση τη διάρκεια των διακοπών και σωστή αποθήκευσή τους. Το άτομο είναι σημαντικό να υπολογίζει τις ημέρες των διακοπών και να εξοπλίζεται, αναλόγως των αναγκών του καθενός, με την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή, ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά δισκία, καθώς και τα απαραίτητα αναλώσιμα, όπως είναι σύριγγες, βελόνες ινσουλίνης, αισθητήρες γλυκόζης, συσκευή και ταινίες μέτρησης σακχάρου και ταινίες κετονών κ.ο.κ., καθώς και την ένεση γλυκαγόνης. Άτομα τα οποία χρησιμοποιούν αντλία συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης πρέπει να έχουν μαζί τους ινσουλίνη βραδείας δράσεως καθώς και ινσουλίνη ταχείας δράσης, μαζί με τα απαραίτητα αναλώσιμα, για περίπτωση δυσλειτουργίας της αντλίας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού όλα τα φάρμακα και τα αναλώσιμα θα πρέπει να προφυλάσσονται από ακραίες θερμοκρασίες, χωρίς να εκτίθενται στον ήλιο ή να μένουν μέσα στο αυτοκίνητο. Σε περίπτωση που το άτομο ταξιδεύει με αεροπλάνο δεν θα πρέπει να τοποθετεί τίποτα από τα παραπάνω στον χώρο των αποσκευών.
  3. Επαρκής αντηλιακή προστασία και φροντίδα των κάτω άκρων για αποφυγή τυχόν επιπλοκών. Κατά τις καλοκαιρινές διακοπές, όπως και για τον γενικό πληθυσμό, έτσι και για τα άτομα με διαβήτη συστήνεται αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες μεταξύ 12:00-16.00. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να εφοδιάζονται με αντηλιακό που διαθέτει υψηλό δείκτη προστασίας, καπέλο και γυαλιά ηλίου, και να φορούν ελαφρά ρούχα και άνετα παπούτσια. Ιδιαίτερα τα άτομα με διαβητική νευροπάθεια, θα πρέπει να ελέγχουν καθημερινά τα κάτω άκρα, για τυχόν τραυματισμούς, εκδορές ή εγκαύματα, λόγω της μειωμένης αισθητικότητας που διαθέτουν, ενώ δεν θα πρέπει να περπατούν ποτέ με γυμνά πόδια, ειδικά στην καυτή άμμο.
  4. Επαρκής πρόσληψη υγρών. Η ενυδάτωση αποτελεί σημαντική συνιστώσα για την καλή λειτουργία του οργανισμού όλων, αλλά ειδικά των ατόμων με διαβήτη, διότι οι υψηλές τιμές σακχάρου συμβάλλουν στην εμφάνιση αφυδάτωσης. Συστήνεται, λοιπόν τακτική κατανάλωση νερού ή υγρών χωρίς ζάχαρη, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Προσοχή στους φρέσκους ή συσκευασμένους χυμούς φρούτων, καθώς περιέχουν σημαντική ποσότητα υδατανθράκων (½ ποτήρι χυμός (120ml) = 15γρ υδατανθράκων).
  5. Διατήρηση ενός υγιεινού και ισορροπημένου προγράμματος διατροφής. Καλό θα ήταν τα άτομα με διαβήτη να διατηρήσουν κατά το δυνατόν τη ρουτίνα της διατροφή τους, εστιάζοντας στο μέγεθος των μερίδων, την ποσότητα των υδατανθράκων, καθώς και την ποιότητα των τροφίμων που επιλέγουν να καταναλώσουν. Συστήνεται να προτιμώνται μικρά και συχνά γεύματα που θα περιλαμβάνουν μια άπαχη πηγή πρωτεΐνης, όπως κρέας, κοτόπουλο, ψάρια ψητά ή κάποιο γαλακτοκομικό προϊόν χαμηλό σε λιπαρά, μια πηγή υδατάνθρακα, όπως φρυγανιές ή ψωμί ολικής άλεσης, ρύζι καστανό, κινόα ή πλιγούρι, καθώς και λαχανικά εποχής.
  6. Αποφυγή παράλειψης γευμάτων και σνακ. Στις διακοπές βέβαια, αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, και για αυτό καλό είναι οι ασθενείς με διαβήτη να εφοδιάζονται εκ των προτέρων με κάποια απαραίτητα σνακ. Το ψυγειάκι λοιπόν για τα ταξίδια τους μπορεί να περιλαμβάνει κράκερ ολικής άλεσης με τυρί κίτρινο χαμηλών λιπαρών ή φρούτα εποχής με ξηρούς καρπούς. Για την άμεση αντιμετώπιση των υπογλυκαιμιών καλό είναι να διαθέτουν μαζί τους και υδατάνθρακες ταχείας απορρόφησης, όπως χυμούς φρούτων, ή και τις ταμπλέτες γλυκόζης.
  7. Προσοχή στους χυμούς, τα αναψυκτικά, και το αλκοόλ. Όπως αναφέρθηκε ήδη, οι χυμοί περιέχουν υδατάνθρακες που μπορεί να αυξήσουν απότομα τα επίπεδα σακχάρου, και για αυτό πρέπει η κατανάλωσή τους να γίνεται με προσοχή μέσα στη μέρα. Το ίδιο ισχύει και για αναψυκτικά ή ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη. Από την άλλη, τα αναψυκτικά τύπου light ή zero δεν επηρεάζουν το σάκχαρο του αίματος, επομένως μπορούν να καταναλώνονται χωρίς φόβο. Ωστόσο, προτείνεται η κατανάλωσή τους να γίνεται με μέτρο καθώς, συνολικά δεν αποτελούν μια υγιεινή επιλογή. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να αποφεύγεται η κατανάλωση αλκοόλ, καθώς εντείνει τον κίνδυνο εμφάνισης υπογλυκαιμιών. Συστήνεται, εάν πρόκειται να καταναλωθεί αλκοόλ, αυτό να είναι σε μικρή ποσότητα και πάντοτε μετά από γεύμα.

 

Πριν από οποιοδήποτε ταξίδι και ειδικά αν υπάρχει σημαντική διαφορά ώρας με τον προορισμό, θα πρέπει οι ασθενείς με διαβήτη να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό για την κατάλληλη τροποποίηση της αγωγής, και να ενημερώνονται σχετικά με το που βρίσκεται το πλησιέστερο νοσοκομείο στον τόπο που ταξιδεύουν.

Συμπερασματικά, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να ταξιδέψουν με ασφάλεια και άνεση, εφόσον προγραμματίσουν επαρκώς το ταξίδι τους. Η προετοιμασία, η προσοχή στην αγωγή και η φροντίδα της υγείας είναι σημεία κλειδιά για να απολαύσουν τις διακοπές χωρίς δυσάρεστα γεγονότα.

 

Βιβλιογραφία

  1. Balan AD, Guide CE. travelling. 2015
  2. Is WHY, Leaflet T, You FOR. DIABETES. (November 2021)

Τζέλλα Κατερίνα
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
Μεταπτυχιακή φοιτήτρια προγράμματος «Σακχαρώδης Διαβήτης και Παχυσαρκία»

Επιπολασμός Καρδιαγγειακών και Νεφρικών Συννοσηροτήτων σε Ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2 στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας: Ευρήματα της Μελέτης RECARDIA

Επιμέλεια: Στέλλα Παπαχρήστου

 

Η μελέτη RECARDIA είναι επιδημιολογική, πολυκεντρική, μη παρεμβατική μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 198 μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ) στην Ελλάδα, με σκοπό την καταγραφή της επικράτησης της αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου (ASCVD – Atherosclerotic Cardiovascular Disease), της καρδιακής ανεπάρκειας (HF – Heart Failure) και της χρόνιας νεφρικής νόσου (CKD – Chronic Kidney Disease) σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2).

Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 2.000 εξωνοσοκομειακοί ασθενείς, προσφέροντας μια σαφή εικόνα του επιπολασμού των καρδιονεφρικών συννοσηροτήτων στον διαβητικό πληθυσμό της χώρας. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν τη σημαντική ανάγκη για πρώιμη διάγνωση και αντιμετώπιση των συννοσηροτήτων αυτών, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης και παρέμβασης.

Η συλλογή των δεδομένων έγινε αναδρομικά από ιατρικούς φακέλους ασθενών με διάγνωση ΣΔτ2, οι οποίοι προσήλθαν για τακτική παρακολούθηση μεταξύ Νοεμβρίου 2020 και Φεβρουαρίου 2022. Καταγράφηκαν επιδημιολογικά, δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, με ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσία των ASCVD, HF και CKD.

Ο επιπολασμός της αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου ανήλθε στο 20,4% (95% CI: 18,67%-22,25%), της καρδιακής ανεπάρκειας στο 8,03% (95% CI: 6,67%-9,63%) και της χρόνιας νεφρικής νόσου στο 49,55% (95% CI: 47,36%-51,74%).

Αναλύοντας τους παράγοντες κινδύνου, διαπιστώθηκε ότι η υπέρταση σχετιζόταν σημαντικά με την εμφάνιση και των τριών συννοσηροτήτων. Η δυσλιπιδαιμία εμφάνισε συσχέτιση με ASCVD και CKD, ενώ η παχυσαρκία σχετιζόταν περισσότερο με την καρδιακή ανεπάρκεια. Το κάπνισμα βρέθηκε να αυξάνει τον κίνδυνο για ASCVD, ενώ η ηλικία άνω των 65 ετών σχετιζόταν με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ASCVD, HF και CKD. Επιπλέον, η μακρά διάρκεια του διαβήτη (≥10 έτη) συσχετίστηκε με αυξημένο επιπολασμό ASCVD και HF. Οι άνδρες ασθενείς παρουσίασαν υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης αθηροσκληρωτικής νόσου σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Τα αποτελέσματα της μελέτης υπογραμμίζουν το σημαντικό φορτίο των καρδιονεφρικών συννοσηροτήτων στους ασθενείς με ΣΔτ2 στην Ελλάδα και καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ενσωμάτωσης της καρδιονεφροπροστασίας στη θεραπευτική στρατηγική. Η έγκαιρη ταυτοποίηση των παραγόντων κινδύνου και η εφαρμογή εξατομικευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων, με τη χρήση φαρμάκων όπως οι αναστολείς SGLT2 και οι αγωνιστές GLP-1, μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένες κλινικές εκβάσεις.

Συμπερασματικά, η μελέτη RECARDIA παρέχει σημαντικά επιδημιολογικά δεδομένα που μπορούν να ενισχύσουν τη διαχείριση του ΣΔτ2 στην ελληνική πρωτοβάθμια φροντίδα. Η υψηλή συχνότητα εμφάνισης ASCVD και CKD ενισχύει την ανάγκη για πρώιμη παρέμβαση, εντατική παρακολούθηση και εφαρμογή σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων για την πρόληψη των επιπλοκών σε αυτόν τον πληθυσμό υψηλού κινδύνου.

 

Papanas N, Tsimihodimos V, Katsiki N, Doupis J, Pagkalos E, Nikas N, Papakonstantopoulos N, Karpouzos G, Tentolouris N. Prevalence of cardiovascular and renal comorbidities among patients with type 2 diabetes routinely treated in the primary care setting in Greece: An epidemiological study (the RECARDIA study). J Diabetes Complications 2025;39(8):109087.