Το χρόνιο στρες είναι σημαντικός προγνωστικός παράγοντας εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες κινδύνου, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Gothenburg στη Σουηδία, εξέτασαν στοιχεία από περισσότερους από 7.000 άνδρες, που πήραν μέρος σε μια μακροχρόνια πληθυσμιακή μελέτη. Στην αρχή της μελέτης κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε σακχαρώδη διαβήτη, εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή νόσο, ενώ το 15.5% από αυτούς ανέφερε ότι αντιμετώπιζε χρόνιο στρες που σχετίζεται με τις συνθήκες στο χώρο εργασίας ή το σπίτι.

Στα 35 χρόνια παρακολούθησης της μελέτης, περίπου 900 άνδρες εκδήλωσαν διαβήτη τύπου 2 και οι ερευνητές διαπίστωσαν μια συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων άγχους και το μεταβολικό προφίλ των συμμετεχόντων. Συγκεκριμένα, οι άνδρες με χρόνιο στρες βρέθηκαν να έχουν 45% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με τους άνδρες με περιοδικό ή καθόλου στρες, ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία, η παχυσαρκία, η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας και η κοινωνικό-οικονομική κατάσταση. 

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι το άγχος μπορεί να έχει τεράστια επίδραση στην σωματική και ψυχική υγεία και τονίζουν ότι στις μέρες μας υπάρχουν πολλοί τρόποι μείωσης και διαχείρισης του στρες στη ζωή μας, ώστε να αποφεύγονται τα προβλήματα υγείας που συνδέονται με αυτό.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του Diabetic Medicine.

Perceived stress and incidence of Type 2 diabetes: a 35-year follow-up study of middle-aged Swedish men.

Novak M, Björck L, Giang KW, Heden-Ståhl C, Wilhelmsen L, Rosengren A.

Diabetic Medicine. 2013 Jan;30(1):e8-16. doi: 10.1111/dme.12037.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Παρακαλώ όπως ενημερωθείτε σχετικά με τον επικαιροποιημένο κατάλογο των προϊόντων για τον αυτοέλεγχο του διαβήτη (μετρητές, ταινίες μέτρησης & σκαριφιστήρες).

Ο κατάλογος ενημερώθηκε με βάση την εγκύκλιο του ΙΚΑ υπ’ αριθμ. Γ99/40 10/05/2010, με τίτλο «Προϋποθέσεις χορήγησης αναλώσιμου υγειονομικού υλικού», βάση της οποίας χορηγούνται μέχρι και σήμερα τα προϊόντα από τον ΕΟΠΥΥ.

Δείτε εδώ το σχετικό αρχείο excel (.xls)

Παρά τον αυξημένο κίνδυνο επανεμφάνισης ελκών στα κάτω άκρα διαβητικών ασθενών, η συμμόρφωση στις οδηγίες των θεραπόντων και στη χρήση των ειδικών υποδημάτων παραμένει ένα μεγάλο πρόβλημα. Σύμφωνα με ερευνητές από την Ολλανδία, η χρήση των ειδικών υποδημάτων μέσα στο σπίτι είναι μικρότερη σε σύγκριση με τη χρήση τους εκτός σπιτιού, παρά το γεγονός ότι μέσα στο σπίτι οι ασθενείς περπατούν πιο πολύ.

Οι ερευνητές εξέτασαν συνολικά περισσότερους από 100 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, περιφερική νευροπάθεια και πρόσφατα επουλωθέν έλκος στα κάτω άκρα, που χρησιμοποιούσαν τα ειδικά υποδήματα. Για 7 συνεχόμενες ημέρες οι ασθενείς φόρεσαν ειδικά υποδήματα με μόνιτορ που κατέγραφε με βάση τη θερμοκρασία τη χρήση του υποδήματος. Τα βήματα των ασθενών μετρήθηκαν από μόνιτορ που τοποθετήθηκε στον αστράγαλό τους. Από τους ασθενείς ζητήθηκε να καταγράφουν τις ώρες που ήταν εντός και εκτός σπιτιού. Η συμμόρφωση υπολογίσθηκε ως ποσοστό των βημάτων που γίνονταν με τα ειδικά υποδήματα.

Οι ασθενείς φορούσαν τα ειδικά υποδήματα κατά μέσο όρο 6.4 ώρες την ημέρα μέσα στο σπίτι και 3.5 ώρες την ημέρα μακριά από το σπίτι. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η μέση συμμόρφωση ήταν περίπου 71%. Ωστόσο, η συμμόρφωση εντός του σπιτιού ήταν 61%, ενώ η συμμόρφωση εκτός του σπιτιού ήταν 87%. Στους 35 ασθενείς με χαμηλή μέση συμμόρφωση (<60%), η συμμόρφωση μέσα στο σπίτι ήταν μόλις 28%.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συμμόρφωση μέσα στο σπίτι είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σύγκριση με τη συμμόρφωση εκτός σπιτιού, παρότι οι ασθενείς κάνουν περισσότερα βήματα μέσα στο σπίτι. Επισημαίνουν ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να βρεθούν τρόποι να βελτιωθεί η συμμόρφωση των ασθενών στη χρήση των ειδικών υποδημάτων προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης έλκους στα κάτω άκρα των ατόμων με διαβήτη. 
 

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του Diabetes Care.

Adherence to Wearing Prescription Custom-Made Footwear in Patients With Diabetes at High Risk for Plantar Foot Ulceration. Waaijman R, Keukenkamp R, de Haart M, Polomski WP, Nollet F, Bus SA.

Diabetes Care. 2013 Jan 15. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς που διαγιγνώσκονται με διαβήτη μπορεί να έχουν αυξημένο κίνδυνο για κατάγματα. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερος στους ασθενείς με διαβήτη που αντιμετωπίζονται με ινσουλίνη. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σημαντική σχέση μεταξύ του αδιάγνωστου διαβήτη και τον κίνδυνο καταγμάτων.

Η μελέτη, που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη, περιελάμβανε συνολικά 15.140 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα έδειξαν οι ασθενείς με διαβήτη είχαν 1.74 φορές υψηλότερο κίνδυνο κατάγματος σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες χωρίς διαβήτη. Μεταξύ των ασθενών με διαβήτη, αυτοί που ελάμβαναν ινσουλίνη είχαν 1.87 φορές αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων, ενώ οι αυτοί με γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) ≥8% είχαν 1.63 φορές υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με αυτούς με γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη <8%.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα για αξιολόγηση του κινδύνου κατάγματος σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και ειδικά σε αυτούς με κακή γλυκαιμική ρύθμιση.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Diabetes Care.

Diabetes and Risk of Fracture-Related Hospitalization: The Atherosclerosis Risk in Communities Study.

Schneider AL, Williams EK, Brancati FL, Blecker S, Coresh J, Selvin E.

Diabetes Care. 2012 Dec 17. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη ο δείκτης μάζας σώματος (BMI, body mass index) της μητέρας μπορεί να προβλέψει αν τα παιδιά θα εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αργότερα στη ζωή τους.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερα από 1800 παιδιά και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο δείκτης μάζας σώματος μιας μητέρας είναι πιο ακριβής στην πρόβλεψη της εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 των παιδιών τους σε σύγκριση με το οικογενειακό ιστορικό της νόσου ή τους γενετικούς και περιβαλλοντολογικούς παράγοντες. Ο δείκτης μάζας σώματος του πατέρα δε βρέθηκε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο.

Οι επαγγελματίες υγείας, σύμφωνα με τους συγγραφείς, θα είναι πλέον σε θέση να προβλέψουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 με τη χρήση του δείκτη μάζας σώματος της μητέρας και του παιδιού από ότι χρησιμοποιώντας το βάρος του παιδιού και μόνο. Τα ευρήματα αυτά είναι χρήσιμα, καθώς η πρόσβαση στο δείκτη μάζας σώματος της μητέρας είναι ιδιαίτερα εύκολη. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι είναι σημαντικό να καθοριστεί ποια παιδιά διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη αργότερα στη ζωή τους, ώστε οι γιατροί να μπορέσουν να αποφασίσουν ποιο παιδί χρειάζεται έγκαιρη παρέμβαση. Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται κυρίως η υιοθέτηση από την οικογένεια ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Journal of Pediatrics.

Higher Maternal Body Mass Index Is Associated with an Increased Risk for Later Type 2 Diabetes in Offspring.

Juonala M, Jääskeläinen P, Sabin MA, Viikari JS, Kähönen M, Lehtimäki T, Seppälä I, Hutri-Kähönen N, Taittonen L, Jokinen E, Laitinen T, Magnussen CG, Raitakari OT.

J Pediatr. 2012 Dec 19. pii: S0022-3476(12)01290-5. doi: 10.1016/j.jpeds.2012.10.062. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Ένα γεύμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά αυξάνει τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης και τις απαιτήσεις σε ινσουλίνη σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη.
Ερευνητές από τη Βοστώνη πραγματοποίησαν μια διασταυρούμενη μελέτη σε 7 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, με σκοπό να συγκρίνουν τον έλεγχο της γλυκόζης κατά τη διάρκεια 18 ωρών μετά τη λήψη ενός γεύματος με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ή μετά τη λήψη ενός γεύματος χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, με ίδια περιεκτικότητα όμως σε υδατάνθρακες και πρωτεΐνη.

Παρά τις σημαντικές διαφορές που παρατηρήθηκαν μεταξύ των 7 συμμετεχόντων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά από το γεύμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά απαιτήθηκαν σημαντικά περισσότερες μονάδες ινσουλίνης σε σύγκριση με τις απαιτήσεις μετά από το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά γεύμα (12.6 ± 1.9 μονάδες έναντι 9.0 ± 1.3 μονάδες ινσουλίνης). Ωστόσο, ακόμη και με τις επιπλέον μονάδες ινσουλίνης, το γεύμα με υψηλά λιπαρά προκάλεσε μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου αίματος σε σύγκριση με το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά γεύμα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης υπογραμμίζουν τους περιορισμούς της τρέχουσας προσέγγισης με βάση τους υδατάνθρακες για τον υπολογισμό της προγευματικής δόσης ινσουλίνης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, περαιτέρω μελέτες απαιτούνται για αναπτυχθούν και να επικυρωθούν εναλλακτικοί αλγόριθμοι δοσολογίας ινσουλίνης για τα λιπαρά γεύματα.
 

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetes Care.

Dietary Fat Acutely Increases Glucose Concentrations and Insulin Requirements in Patients With Type 1 Diabetes: Implications for carbohydrate-based bolus dose calculation and intensive diabetes management.

Wolpert HA, Atakov-Castillo A, Smith SA, Steil GM.

Diabetes Care. 2012 Nov 27. [Epub ahead of print]

Η παχυσαρκία είναι η κύρια αιτία του σακχαρώδους διαβήτη παγκοσμίως. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερος σε άτομα που έγιναν παχύσαρκα νωρίτερα στη ζωή τους.
Η μελέτη, που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, είχε σκοπό να εξετάσει αν ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη αλλάζει ανάλογα με το πότε οι άνθρωποι έγιναν παχύσαρκοι και ανάλογα με το χρονικό διάστημα που ήταν παχύσαρκοι. Στη μελέτη συμμετείχαν περίπου 10.500 άτομα ηλικίας 12 με 21 ετών, που παρακολουθήθηκαν από το 1996 ως το 2009.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες που έγιναν παχύσαρκοι πριν την ηλικία των 18 ετών είχαν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη από εκείνους που έγιναν παχύσαρκοι στην ενήλικη ζωή τους. Οι γυναίκες μάλιστα που έγιναν παχύσαρκες πριν την ηλικία των 16 ετών είχαν 2.77 φορές αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με εκείνες που έγιναν παχύσαρκες μετά την ηλικία των 18 ετών.

Τα αποτελέσματα επίσης έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που έγιναν παχύσαρκοι στην εφηβική ηλικία και συνέχισαν να είναι παχύσαρκοι στην ενήλικη ζωή ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν διαβήτη. Συγκεκριμένα, οι άνδρες που έγιναν παχύσαρκοι στην εφηβική ηλικία και παρέμειναν παχύσαρκοι μέχρι την ενήλικη ζωή τους είχαν 2.27 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους που έγιναν παχύσαρκοι στην ενήλικη ζωή. Σε σύγκριση με τις γυναίκες που έγιναν παχύσαρκες ως ενήλικες, αυτές που έγιναν παχύσαρκες νωρίτερα στη ζωή τους και παρέμειναν παχύσαρκες είχαν 2.08 περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στους νέους ανθρώπους για την πρόληψη του σακχαρώδους διαβήτη.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Diabetes Care.

Timing and Duration of Obesity in Relation to Diabetes: Findings from an ethnically diverse, nationally representative sample.

The NS, Richardson AS, Gordon-Larsen P.

Diabetes Care. 2012 Dec 5. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη και σύμφωνα με τη νέα μελέτη περισσότερες ώρες ύπνου θα μπορούσαν να βελτιώσουν την αντίσταση στην ινσουλίνη στους εφήβους και να αποτρέψουν τη μελλοντική εμφάνιση διαβήτη.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τη διάρκεια ύπνου και μέτρησαν τα επίπεδα αντίστασης στην ινσουλίνη σε 245 υγιείς μαθητές γυμνασίου. Από τους συμμετέχοντες ζητήθηκε να κρατήσουν ένα ημερολόγιο καταγραφής ύπνου και να φορέσουν μια συσκευή καταγραφής κίνησης, φυσικής δραστηριότητας και συμπεριφοράς ύπνου (actigraph) στον καρπό για μία εβδομάδα κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους. Η διάρκεια ύπνου, με βάση τη συσκευή αυτή, ήταν κατά μέσο όρο 6.4 ώρες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, με τις σχολικές ημέρες σημαντικά χαμηλότερη σε σύγκριση με τα Σαββατοκύριακα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η μικρότερη διάρκεια ύπνου σχετίζεται με υψηλότερη αντίσταση στην ινσουλίνη ανεξάρτητα από τη φυλή, την ηλικία, το φύλο, την περίμετρο μέσης και το δείκτη μάζας σώματος. Μία επιπλέον ώρα ύπνου για τους εφήβους που κοιμούνται συνήθως 6 ώρες το βράδυ θα μπορούσε να βελτιώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη κατά 9%.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι παρεμβάσεις για την προώθηση της μεταβολικής υγείας στην εφηβική ηλικία θα πρέπει να περιλαμβάνουν προσπάθειες για την αύξηση της διάρκειας του ύπνου κάθε βράδυ. Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου άλλωστε αναφέρει ότι οι περισσότεροι έφηβοι χρειάζονται λίγο περισσότερο από 9 ώρες ύπνου κάθε νύκτα.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Οκτωβρίου του Sleep.

Sleep duration and insulin resistance in healthy black and white adolescents.

Matthews KA, Dahl RE, Owens JF, Lee L, Hall M.

Sleep. 2012 Oct 1;35(10):1353-8.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης παρέχει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι σε έγκυες γυναίκες τα υψηλά επίπεδα θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH (thyroid stimulating hormone) και η αυτοανοσία του θυρεοειδούς αδένα στην αρχή της εγκυμοσύνης αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών της κύησης.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος από 1170 γυναίκες κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης και μέτρησαν τις θυρεοειδικές ορμόνες TSH, ελεύθερη θυροξίνη και ελεύθερη τριϊωδοθυρονίνη, καθώς και τα κύρια αντισώματα του θυρεοειδούς (αντιμικροσωμιακά και αντιθυρεοσφαιρινικά αντισώματα).

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ο συνδυασμός των υψηλών επιπέδων TSH και η αυτοανοσία του θυρεοειδούς στην αρχή της εγκυμοσύνης συνδέθηκε με τετραπλάσιο κίνδυνο για διαβήτη κύησης και με τριπλάσιο κίνδυνο για χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά. Οι γυναίκες με θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα αλλά με φυσιολογικά επίπεδα TSH σε πρώιμα στάδια της κύησης ήταν σε υψηλό κίνδυνο για πρόωρο τοκετό. Εντούτοις, ο συνδυασμός υψηλών επιπέδων TSH και αυτοανοσίας δε βρέθηκε να σχετίζεται με πρόωρο τοκετό.

Οι ερευνητές συστήνουν να πραγματοποιηθούν περαιτέρω μελέτες για να κατανοήσουμε πλήρως την φυσιολογία του θυρεοειδούς κατά τη διάρκεια της κύησης και για να επιβεβαιωθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις της νόσου του θυρεοειδούς για τη μητέρα και το παιδί.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Δεκεμβρίου του Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism.

Thyroid dysfunction and autoantibodies in early pregnancy are associated with increased risk of gestational diabetes and adverse birth outcomes.
Karakosta P, Alegakis D, Georgiou V, Roumeliotaki T, Fthenou E, Vassilaki M, Boumpas D, Castanas E, Kogevinas M, Chatzi L.
Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2012 Dec;97(12):4464-72. doi: 10.1210/jc.2012-2540. Epub 2012 Sep 26.
 

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου