Πώς μπορεί να συμβάλει ο εμβολιασμός ρουτίνας στη βέλτιστη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη στην εποχή του SARS-CoV-2.
Διαβάστε εδώ τις συστάσεις της ΠΟΥ για την Παγκόσμια Εβδομάδα Εμβολιασμού.
Πώς μπορεί να συμβάλει ο εμβολιασμός ρουτίνας στη βέλτιστη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη στην εποχή του SARS-CoV-2.
Διαβάστε εδώ τις συστάσεις της ΠΟΥ για την Παγκόσμια Εβδομάδα Εμβολιασμού.
Αθήνα 27 Απριλίου 2020
Α.Π.: 5504
Κανονικά λειτουργούν τα ιδιωτικά ιατρεία και εργαστήρια σε όλη τη χώρα. Ήδη από τη Μεγάλη Εβδομάδα όλα τα ιδιωτικά ιατρεία επανήλθαν στη λειτουργία τους, μετά από περίπου τέσσερις εβδομάδες που εξυπηρετούσαν μόνο τα επείγοντα περιστατικά.
Πλέον οι ιδιώτες ιατροί εξυπηρετούν κανονικά τους ασθενείς κατόπιν προγραμματισμένων ραντεβού, αλλά με βραδύτερους ρυθμούς και τηρώντας όλα τα μέτρα προστασίας. Υπενθυμίζουμε ότι τα τακτικά ιατρεία του δημοσίου συστήματος υγείας δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη τη λειτουργία τους.
Με βάση τις οδηγίες που έχει δώσει ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (Π.Ι.Σ.), οι ασθενείς θα πρέπει να προσέρχονται στα ιδιωτικά ιατρεία φορώντας μάσκα, ενώ προκειμένου να μην υπάρχει συνωστισμός στην αίθουσα αναμονής, προτείνουμε όπως το είχαμε πράξει ήδη από την Μεγάλη Εβδομάδα, τα ιδιωτικά ιατρεία να λειτουργούν αποκλειστικά και μόνο με ραντεβού, με ρυθμό ένας (1) ασθενής ανά τουλάχιστον τριάντα (30) λεπτά. Ο ίδιος ρυθμός θα πρέπει να τηρείται και από τα εργαστήρια.
Οι ασθενείς που θα προσέρχονται στα ιατρεία δεν θα πρέπει να έχουν συνοδό, παρά μόνο όπου είναι απολύτως απαραίτητο και στην περίπτωση αυτή μόνο ένας (1) συνοδός, ενώ για τα παιδιά επίσης μόνο ένας (1) γονέας. Σε ότι αφορά στους ιατρούς οι οποίοι λόγω της φύσεως της ειδικότητάς τους πραγματοποιούν ενδοσκοπήσεις, αυτές θα πρέπει να προγραμματίζονται με ρυθμό μια (1) ανά ώρα.
Ο Π.Ι.Σ. υπενθυμίζει ότι οι ασθενείς και κυρίως οι χρονίως πάσχοντες, θα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα σε έλεγχο της κατάστασης της υγείας τους μετά και το πολυήμερο lockdown, κατά το οποίο μπορεί να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στους ιατρικούς δείκτες.
Να σημειωθεί ότι τα ιδιωτικά ιατρεία λειτουργούν με συνθήκες απόλυτης ασφάλειας βάσει των προδιαγραφών που έχουν δοθεί από τον Ε.Ο.Δ.Υ. αλλά και από τον Π.Ι.Σ., ενώ ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος έχει διαθέσει στους τοπικούς Ιατρικούς Συλλόγους ατομικά μέσα προστασίας όπως μάσκες και γάντια, τα οποία και έχουν μοιραστεί στους ιδιώτες γιατρούς ανά τη χώρα.
Τα χειρουργεία
Σε ό,τι αφορά στις χειρουργικές επεμβάσεις, η αρμόδια επιτροπή των ειδικών του Υπουργείου Υγείας έχει ήδη εγκρίνει την πρόταση του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (Π.Ι.Σ.) για επαναλειτουργία των τακτικών χειρουργείων, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, αλλά με μειωμένους ρυθμούς. Η σχετική εγκύκλιος αναμένεται να εκδοθεί άμεσα.
Τα τακτικά χειρουργεία θα πραγματοποιούνται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφαλείας και με την τήρηση όλων των μέτρων.
Κατεβάστε από εδώ το Δελτίο Τύπου σε PDF

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,
Συνημμένα σας διαβιβάζουμε ενημέρωση που μας απέστειλε η Ευρωπαϊκή Ένωση Ειδικευμένων Ιατρών (UEMS) για τη διεξαγωγή διαδικτυακού σεμιναρίου (webinar) σχετικά με την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων εν μέσω Covid-19, «Infection Prevention and Control in the time of Covid-19».
Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί σε δύο μέρη, ως εξής:
Σας επισυνάπτουμε το πρόγραμμα της 1ης, και το πρόγραμμα της 2ης ημέρας στο οποίο αναγράφεται ο αντίστοιχος σύνδεσμος για τη συμμετοχή σας στο σεμινάριο.
Το παρόν σας αποστέλλεται προς ενημέρωσή σας και με την παράκληση όπως ενημερώσετε τα μέλη της περιοχής ευθύνης σας.

“Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) από το 1975 και επί 45 συνολικά χρόνια προάγει με μεθοδικότητα και συνέπεια την εκπαίδευση και τη γνώση για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ).
Η παρούσα έκδοση αποτελεί την 6η επικαιροποιημένη έκδοση των «Κατευθυντήριων Οδηγιών για τη Διαχείριση των ατόμων με ΣΔ».
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Αγαπητοί φίλοι,
Σας ενημερώνουμε ότι η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) εναρμονισμένη με τις κατευθύνσεις της Διεθνούς Ομοσπονδίας για το Διαβήτη (IDF) και με στόχο την πρόληψη της μετάδοσης και την αντιμετώπιση της νόσησης από κορωνοϊό (Covid-19) στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, εάν συμβεί, προβαίνει σε Καμπάνια Ενημέρωσης-Ευαισθητοποίησης μέσω της έκδοσης Εικονογραφημένων Οδηγιών για τις οποίες μπορείτε να ενημερωθείτε στη συνέχεια.

(Βρείτε εδώ την Αγγλική Έκδοση του δισέλιδου της καμπάνιας)
Πιο συγκεκριμένα, η εν λόγω καμπάνια διενεργείται με 4 κεντρικούς άξονες:
1.Μαζική ταχυδρομική αποστολή αντίτυπων του 2σέλιδου των Οδηγιών σε φαρμακεία σε όλη την Ελλάδα, με σκοπό αυτά να διανεμηθούν σε άτομα με διαβήτη που εκτελούν τις συνταγές τους σε αυτά.
Η μαζική ταχυδρομική αποστολή στα φαρμακεία θα ξεκινήσει την Δεύτερα 30/3.
2. Αποστολή Newsletter
2.1 Newsletter σε Φαρμακοποιούς με ενεργό link στο πλήρες έντυπο των Οδηγιών
2.2 Newsletter σε ιατρούς όλων των ειδικοτήτων με ενεργό link στο πλήρες έντυπο των Οδηγιών. H μαζική αποστολή newsletter ξεκίνησε την Πέμπτη, 26/3
3. Ανάρτηση των Οδηγιών στο Website ΕΔΕ
4. Δημοσίευση των Οδηγιών στο Facebook της ΕΔΕ
Στη δύσκολη αυτή περίοδο που διανύουμε μπορείς να ενημερωθείς αλλά και να συμβάλλεις στην προστασία των ατόμων που ζουν με διαβήτη, μεταξύ άλλων και με τη συμμετοχή σου στη διάδοση των βασικών αυτών οδηγιών.
Ευχαριστούμε τη χορηγό εταιρεία Novo Nordisk για την αποτελεσματική συνδρομή της στη σημαντική αυτή δράση.
Με τιμή και αλληλεγγύη ,
Για την ΕΔΕ
Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) σε εναρμόνιση με τις οδηγίες της Διεθνούς Ομοσπονδίας για το Διαβήτη (IDF) και με στόχο την πρόληψη και την αντιμετώπιση του κορωνοϊού (Covid-19) στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη και των προβλημάτων που ενδεχομένως προκύψουν, έχει ήδη από καιρού προχωρήσει στην έκδοση των σχετικών οδηγιών:
Διαβάστε εδώ την Επιστολή 1409/27-03-2020 με τις θέσεις της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας σχετικά με την ένταξη των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη στις ευπαθείς ομάδες.
Διαβάστε εδώ την Επιστολή της ΕΔΕ προς τον Υπουργό Υγείας κ. Κικίλια, με θέμα “Διευκρινίσεις σχετικά με την κατάταξη των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη στις ευπαθείς ομάδες”
“Πώς διαχειριζόμαστε τον διαβήτη όταν αρρωσταίνουμε; “Κανόνες για τις μέρες ασθένειας“ (PDF) (Μετάφραση των οδηγιών του IDF: “Sick Day Rules”)
Τη μετάφραση επιμελήθηκαν οι συνάδελφοι:
Βρείτε εδώ το πρωτότυπο Αγγλικό κείμενο
Αθήνα 12 Μαρτίου 2020.
H Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ) με στόχο την πρόληψη και την αντιμετώπιση του κορωνοϊού από τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) και των προβλημάτων που ενδεχομένως προκύψουν, προχώρησε στην έκδοση των ακόλουθων οδηγιών.
ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ
Στα τέλη του 2019, ένα νέο στέλεχος κορωνοϊού αναγνωρίστηκε ως αίτιο κρουσμάτων πνευμονίας στο Wuhan στην Κίνα. Η μετάδοση του ιού υπήρξε ραγδαία, η επιδημία εξαπλώθηκε αρχικά σε όλη την Κίνα και στη συνέχεια και σε όλες σχεδόν τις ηπείρους, λαμβάνοντας πλέον τον χαρακτηρισμό της «πανδημίας» (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 11.03.2020). Πριν λίγες ημέρες, η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) έστειλε οδηγίες για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ), οι οποίες αναρτήθηκαν άμεσα στον ιστότοπο της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας ede.gr
Τρόποι μετάδοσης – Συμπτώματα – Ομάδες υψηλού κινδύνου
Ο κορωνοϊός μεταδίδεται με δυο τρόπους: (1) Από το ένα άτομο στο άλλο μέσω σταγονιδίων που βγαίνουν από το στόμα με την ομιλία, τον βήχα ή το φτέρνισμα, ή κατά την σωματική επαφή (πχ αγκαλιάσματα, φιλιά, χειραψίες). (2) Με το άγγιγμα μολυσμένης επιφάνειας (πχ τραπέζι, πόμολο πόρτας) και στη συνέχεια τα χέρια στο στόμα, τη μύτη ή τα μάτια. Ο χρόνος επιβίωσης του στις επιφάνειες είναι συνήθως περί τις 2 ώρες, αλλά μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος σε χαμηλές θερμοκρασίες και υψηλή υγρασία περιβάλλοντος (σε πάνω από 30°C ζει πολύ λιγότερο). Ο χρόνος επώασης (από την μόλυνση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων) είναι συνήθως γύρω στις 5 ημέρες, μπορεί όμως να φθάσει και τις 14 ημέρες. Ο ιός εξουδετερώνεται στις επιφάνειες με τη χρήση αλκοολούχου (άνω του 40%) διαλύματος.
Συνήθως πρόκειται για ήπια νόσο και το 98% όσων μολύνονται επιβιώνουν. Από τα άτομα που νοσούν, πάνω από 80% εμφανίζουν ήπια συμπτώματα όμοια με του κοινού κρυολογήματος (καταρροή, βήχας, πονόλαιμος, πονοκέφαλος, ανεξήγητη κούραση, πυρετός) και μπορούν να αναρρώσουν στο σπίτι. Σε ποσοστό ~14% ο ιός εισβάλει βαθύτερα στους πνεύμονες και προκαλεί πνευμονία με σοβαρότερα συμπτώματα (δύσπνοια). Σε ποσοστό όμως ~5% η κατάσταση μπορεί να γίνει κρίσιμη με εμφάνιση αναπνευστικής ανεπάρκειας, σήψης και ανεπάρκειας λειτουργίας όλων των ζωτικών οργάνων. Η σοβαρότητα της νόσου είναι συνήθως μεγαλύτερη σε άτομα που έχουν και άλλα προβλήματα υγείας, συγκεκριμένα στους ηλικιωμένους και όσους πάσχουν από καρδιαγγειακή νόσο, χρόνια νοσήματα των πνευμόνων, υπέρταση και ΣΔ (όπως και με την γρίπη).
Σακχαρώδης διαβήτης
Τα άτομα με διαβήτη είναι πιο ευάλωτα στις λοιμώξεις και έχουν 2-3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν από τον κορωνοϊό, ανεξάρτητα από το αν συνυπάρχουν ή όχι άλλα προβλήματα υγείας. Σύμφωνα με μήνυμα του Προέδρου του IDF Καθηγητή Andrew Boulton, και για λόγους άγνωστους μέχρι σήμερα, η νόσηση από τον κορωνοϊό φαίνεται ότι εξελίσσεται σχετικά ήπια στα νεότερα άτομα και ιδίως στα παιδιά με ΣΔ τύπου 1. Σε γενικές γραμμές, παράγοντες οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο νόσησης στα άτομα με διαβήτη είναι η κακή γλυκαιμική ρύθμιση (η υπεργλυκαιμία αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα), η μεγάλη διάρκειά του, η έντονη παχυσαρκία, η μεγάλη ηλικία, το κάπνισμα και η παρουσία χρόνιων επιπλοκών της νόσου (κυρίως από το καρδιαγγειακό σύστημα και τους νεφρούς).
Με αυτό το σκεπτικό, τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για προφύλαξη από τον κορωνοϊό στηρίζονται στην «κοινή λογική»: (1) Η καλή γλυκαιμική ρύθμιση, η φυσική δραστηριότητα/άσκηση και η κατανάλωση τροφών ή ροφημάτων πλούσιων σε αντιοξειδωτικά (όπως φρούτα, λαχανικά, πράσινο τσάι) ενισχύουν την επάρκεια του ανοσοποιητικού συστήματος στην άμυνα του οργανισμού. (2) Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή χρήση αλκοολούχου διαλύματος ειδικά πριν το φαγητό και μετά από επίσκεψη σε δημόσιους χώρους. Αποφυγή επαφών ή διατήρηση απόστασης (το λιγότερο 1 μέτρο) από ανθρώπους που έχουν συμπτώματα ή νοσούν εμφανώς. Κάλυψη της μύτης ή του στόματος με χαρτομάντιλο μιας χρήσης σε βήχα ή φτάρνισμα και στη συνέχεια απόρριψη του σε κάδο. (3) Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν συστήνει τη χρήση απλής χειρουργικής μάσκας στην κοινότητα σε όσους δεν έχουν συμπτώματα αναπνευστικού, ακόμα και σε περιοχές με κρούσματα κορωνοϊού. Η χρήση μάσκας δεν μειώνει την σημασία των άλλων γενικών μέτρων πρόληψης της νόσου και μπορεί να οδηγήσει σε περιττό κόστος και προβλήματα προμηθειών. (4) Διασφάλιση ότι υπάρχει άμεση πρόσβαση στα τηλέφωνα επείγουσας επικοινωνίας σε περίπτωση ασθένειας και οι ποσότητες φαρμάκων (ιδίως ινσουλίνης) και αναλωσίμων για τον αυτοέλεγχο της γλυκόζης είναι επαρκείς, ώστε να μην χρειαστεί έξοδος από το σπίτι. (5) Περιορισμός των μη απαραίτητων επαφών και μετακινήσεων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου συναθροίζονται περισσότερα από 4-5 άτομα.
Εάν εκδηλωθεί νόσος και παρουσιαστούν συμπτώματα (ιδιαίτερα από το αναπνευστικό) να ενημερωθεί πρώτα ο θεράπων ιατρός πριν από την μετάβαση στο νοσοκομείο. Εάν δεν είναι δυνατή η επικοινωνία με τον θεράποντα, υπάρχει η δυνατότητα επικοινωνίας με τον ΕΟΔΥ στο τετραψήφιο τηλέφωνο 1135. Αν δοθούν τελικά οδηγίες παραμονής στο σπίτι, πρέπει να παρεμποδισθεί η μετάδοση του ιού σε όσους ζουν μαζί ή στους επισκέπτες. Πέρα από τον ύπνο σε διαφορετικό δωμάτιο ή ξεχωριστό κρεβάτι και τη χρήση μάσκας, σημαντικό είναι να μην μοιράζονται τα σκεύη φαγητού (κουταλάκια, μαχαιροπήρουνα κλπ). Μετά το πλύσιμο των χεριών (το οποίο πρέπει να είναι σχολαστικό) καλό είναι να χρησιμοποιούνται χάρτινες πετσέτες μιας χρήσης. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, πρέπει να έχουν τη δική τους πετσέτα την οποία αλλάζουν όταν μουσκέψει (ο κορωνοϊός αγαπάει την υγρασία).
Όπως με όλες τις ιώσεις, στη νόσηση από τον κορωνοϊό μπορεί να παρατηρηθεί απορρύθμιση του γλυκαιμικού ελέγχου. Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό, διότι αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού σε ινσουλίνη και χρειάζεται κατάλληλη τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής και της διατροφής. Γενικοί κανόνες είναι: (1) Επιβάλλεται επαρκής ενυδάτωση (τουλάχιστον μισό ποτήρι νερό κάθε ώρα) για την διατήρηση τόσο του κυκλοφορικού συστήματος όσο και του μεταβολισμού των κυττάρων σε καλή κατάσταση. (2) Συχνός έλεγχος των επιπέδων της γλυκόζης στο τριχοειδικό αίμα με τις συσκευές αυτομέτρησης και προσπάθεια διατήρησης τους σε αποδεκτά επίπεδα (80-180mg/dl) με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. (3) Σε άτομα με διαβήτη τύπου 1, αλλά και τύπου 2 που ρυθμίζονται με σχήματα ινσουλινοθεραπείας, απαραίτητος είναι ο έλεγχος για παρουσία κετονών στο τριχοειδικό αίμα. Η αύξηση των κετονών υποδηλώνει εκτροπή του μεταβολισμού σε καύση λίπους αντί γλυκόζης και μπορεί να οδηγήσει σε οξέωση. (4) Για τα άτομα με ΣΔ τύπου 2 που λαμβάνουν αντιδιαβητικές αγωγές και είναι καλά ρυθμισμένοι, τα αποθέματα της ινσουλίνης στο πάγκρεας είναι σχετικά επαρκή και συνήθως δεν δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα κατά τη διάρκεια οξείας νόσου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται αν στα θεραπευτικά σχήματα υπάρχουν αναστολείς SGLT2 (δαπαγλιφλοζίνη, εμπαγλιφλοζίνη, καναγλιφλοζίνη). Τα φάρμακα αυτά πρέπει να διακόπτονται άμεσα με την εμφάνιση της οξείας νόσου και να ξαναρχίζουν μετά την αποδρομή της. Η κατηγορία αυτή των φαρμάκων είναι εξαιρετικά δραστική στην ρύθμιση του ΣΔ και χρησιμοποιείται πλέον ευρύτατα (συχνά στο ίδιο χάπι μαζί με τη μετφορμίνη). (5) Οδηγίες για την αντιμετώπιση του διαβήτη στην οξεία νόσηση υπάρχουν στις «Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Διαχείριση των Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη» της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, με ελεύθερη πρόσβαση στο site (ede.gr).
Τέλος, εξαιρετικά σημαντικό είναι να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες του Υπουργείου Υγείας για τον περιορισμό της εξάπλωσης του κορωνοϊού. Η διαχείριση της νέας και δυνητικά επικίνδυνης αυτής επιδημίας, σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο, είναι ευθύνη όλων μας.