Category: Διαβητολογικά Νέα

Θηρεσία Χονδρού¹, Ειρήνη Λυμπεροπούλου¹
Επιβλέποντας Διαιτολόγος: Χάρης Δημοσθενόπουλος^1
1 Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

Η υπογονιμότητα είναι μια ιατρική κατάσταση που αφορά το αναπαραγωγικό  σύστημα του άνδρα ή της γυναίκας και ορίζεται ως η αποτυχία επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από 12 ή περισσότερους μήνες τακτικής απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής, επηρεάζοντας τη ψυχοκοινωνική ευημερία των ανθρώπων. Περίπου το 17,5% του ενήλικου πληθυσμού – περίπου 1 στους 6 παγκοσμίως – παρουσιάζει υπογονιμότητα [1], με τα υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού  να απαντώνται σε ορισμένες περιοχές όπως η Αμερική, η Αφρική και η Ευρώπη [2].

Πιο συγκεκριμένα, ένας σημαντικός παράγοντας που εντείνει το πρόβλημα της υπογονιμότητας είναι και ο σακχαρώδης διαβήτης. Όσον αφορά τις γυναίκες με ΣΔτ1 έχουν παρατηρηθεί διαταραχές εμμήνους ρύσεως που οδηγούν στον περιορισμό του διαστήματος αναπαραγωγικής ηλικίας, ενώ η υπερ-χορήγηση ινσουλίνης φαίνεται να οδηγεί σε αυξημένα ανδρογόνα και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Συμπληρωματικά στο ΣΔτ2 η στειρότητα, οι αλλαγές στη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου και η πρώιμη έναρξης της εμμηνόπαυσης  συνδέονται με ΣΠΩ, απαιτώντας μεγαλύτερο χρόνο για μία επιτυχή σύλληψη[3]. Στους άνδρες με ΣΔτ1 η υπογονιμότητα οφείλεται στην μειωμένη κινητικότητα και διαταραγμένη μορφολογία σπερματοζωαρίων, χωρίς να επηρεάζεται ο αριθμός τους [4], ενώ στο ΣΔτ2 επηρεάζεται αρνητικά η σπερματογένεση.[5]

Αδιαμφισβήτητα η διατροφή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην γονιμότητα των ζευγαριών. Πιο συγκεκριμένα, μία διατροφή που κρατάει σταθερά τα επίπεδα σακχάρου αλλά και ένα φυσιολογικό εύρος βάρους, αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες ενίσχυσής της. Όπως δείχνουν οι τρέχουσες μελέτες, μια δίαιτα που βασίζεται στις συστάσεις της μεσογειακής διατροφής (MD) επηρεάζει θετικά την ψυχική και σωματική υγεία. Η MD έχει επίσης συσχετιστεί με ευνοϊκές αλλαγές στην αντίσταση στην ινσουλίνη, μεταβολικές διαταραχές και τον κίνδυνο παχυσαρκίας, ο οποίος είναι κρίσιμος στο πλαίσιο της γονιμότητας. Πρόκειται για μία διατροφή πλούσια σε διαιτητικές ίνες, ɷ-3 λιπαρά οξέα, φυτικές πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα, τα οποία έχουν αποδεδειγμένα έχει θετική επίδραση στη  γυναικεία γονιμότητα και την ποιότητα του σπέρματος. Παράλληλα, έχει επιβεβαιωθεί ότι η κατανάλωση trans λιπαρών, επεξεργασμένων υδατανθράκων και πρόσθετων σακχάρων, τα οποία δεν ανήκουν στη MeD, επηρεάζουν αρνητικά.[6]

Συμπερασματικά φαίνεται ότι οι δύο βασικοί πυλώνες αντιμετώπισης της υπογονιμότητας είναι ο έλεγχος του σακχαρώδη διαβήτη και η τήρηση της μεσογειακής διατροφής. Συνοπτικά λοιπόν η υιοθέτηση πιο υγιεινών επιλογών καθώς και η αποχή/μείωση της κατανάλωσης τόσο του αλκοόλ όσο και του καπνίσματος, αυξάνουν τελικά τις πιθανότητες σύλληψης.[7]

1. World Health Organization. (2023). 1 in 6 people globally affected by infertility: WHO. Www.who.int. https://www.who.int/news/item/04-04-2023-1-in-6-people-globally-affected-by-infertility
2. Cox, C. M., Thoma, M. E., Tchangalova, N., Mburu, G., Bornstein, M. J., Johnson, C. L., & Kiarie, J. (2022). Infertility prevalence and the methods of estimation from 1990 to 2021: a systematic review and meta-analysis. Human reproduction open, 2022(4), hoac051. https://doi.org/10.1093/hropen/hoac051
3. Livshits, A., & Seidman, D. S. (2009). Fertility Issues in Women with Diabetes. Women’s Health, 5(6), 701–707. https://doi.org/10.2217/whe.09.47
4. Lotti, F., & Maggi, M. (2022). Effects of diabetes mellitus on sperm quality and fertility outcomes: Clinical evidence. Andrology, 11(2), 399–416. https://doi.org/10.1111/andr.13342
5. Huang, R., Chen, J., Guo, B., Jiang, C., & Sun, W. (2024). Diabetes-induced male infertility: potential mechanisms and treatment options. Molecular Medicine (Cambridge, Mass.), 30(1), 11. https://doi.org/10.1186/s10020-023-00771-x
6. Skoracka, K., Ratajczak, A. E., Rychter, A. M., Dobrowolska, A., & Krela-Kaźmierczak, I. (2021). Female Fertility and the Nutritional Approach: The Most Essential Aspects. Advances in Nutrition, 12(6). https://doi.org/10.1093/advances/nmab068
7. O’Flynn, N. (2013). Assessment and treatment for people with fertility problems: NICE guideline. British Journal of General Practice, 64(618), 50–51. https://doi.org/10.3399/bjgp14x676609

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο ψήφισμα της 23ης Νοεμβρίου 2022 σχετικά με την πρόληψη, διαχείριση, και καλύτερη φροντίδα του διαβήτη στην Ε.Ε. επ’ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη, ενέκρινε τα παρακάτω κείμενα.

• Διαβάστε αναλυτικά την ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στα Ελληνικά.
• Αγγλικό κείμενο.

Congress Highlights 2019

Παρουσίαση των νεότερων επιστημονικών εξελίξεων στον Σακχαρώδη Διαβήτη.

Βρείτε εδώ το Εκπαιδευτικό – Επιστημονικό Υλικό

Αξιότιμοι κύριοι,/ες

Με χαρά σας ενημερώνουμε για τις νεότερες εξελίξεις που αφορούν στη διάγνωση του σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2 με τη νέα εξέταση «Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης HbA1c» από την Abbott Laboratories Ελλάς.

Οι έως σήμερα διαθέσιμες μεθοδολογίες για την πραγματοποίηση της εξέτασης Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης αφορούσαν μόνο την παρακολούθηση (Monitoring) των επιπέδων HbA1c και σε καμία περίπτωση την εφαρμογή τους για τη διάγνωση (Diagnosis) του σακχαρώδους Διαβήτη, καθώς δεν είναι πιστοποιημένες από το NGSP2 (National Glycohemoglobin Standardization Program).

Σήμερα, ο συνήθης τρόπος διάγνωσης του σακχαρώδους Διαβήτη βασίζεται στα αποτελέσματα της γλυκόζης νηστείας και ως επί το πλείστον στη διαδικασία ανοχής γλυκόζης, η οποία απαιτεί πολύωρη αναμονή των ασθενών για τις αλλεπάλληλες αιμοληψίες, ενώ υπόκειται σε πιθανά σφάλματα, όπως:
• Προαναλυτικά (σφάλματα χειρισμού και προετοιμασίας δείγματος – αιμολύματος).
• Αναλυτικά (παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα της εξέτασης γλυκόζης αίματος).

Η νέα εξέταση «Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης HbA1c» από την Abbott Laboratories Ελλάς, χρησιμοποιείται στη διάγνωση (όπως και για την παρακολούθηση) του σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2, για την αναγνώριση ασθενών που μπορεί να βρίσκονται σε κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδους Διαβήτη (προδιαβήτης) και για την παρακολούθηση του μακροπρόθεσμου ελέγχου της γλυκόζης αίματος σε άτομα με σακχαρώδη Διαβήτη.

1. Είναι πιστοποιημένη από το NGSP (National Glycohemoglobin Standardization Program).
2. Είναι προτυποποιημένη κατά IFCC4 (International Federation of Clinical Chemistry)
3. Είναι ιχνηλάσιμη από την μελέτη DCCT (Diabetes Control and Complications Trial)

Δίνει τη δυνατότητα βελτίωσης της διαχείρισης των ασθενών σας, τόσο από πλευράς αναμονής για την εκτέλεση των παραδοσιακών μεθόδων διάγνωσης, όσο και από πλευράς εγκυρότητας αποτελεσμάτων, μειώνοντας παράλληλα και τις αντίστοιχες δαπάνες συνολικής διαχείρισης αυτών των ασθενών, διότι:

• Διατίθεται σε δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία και εργαστήρια και εφαρμόζεται σε επιδαπέδιους βιοχημικούς αναλυτές Architect της Abbott Laboratories Ελλάς.
• Εφαρμόζεται απ’ ευθείας σε ολικό αίμα (γενική αίματος), χωρίς την προετοιμασία αιμολύματος, μειώνοντας τις πιθανότητες προαναλυτικού σφάλματος.
• Ενζυματική μέθοδος, δεν παρεμποδίζεται από κλάσματα αιμοσφαιρίνης όπως S, C, D, A2 και E.
• Διαθέτει εξαιρετικά αναλυτικά χαρακτηριστικά:

Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τη διάθεση της εξέτασης απευθυνθείτε στο τμήμα εξυπηρέτησης πελατών της Abbott Laboratories Ελλάς (Αγίου Δημητρίου 63, Άλιμος, Τ.Κ. 17456, Τηλ.: 2109985222).

Διαβάστε περίσσότερα στην επίσημη ανακοίνωση της Abbott

Στις 10 Δεκεμβρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (γνωστή ως EFSA) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ασπαρτάμη είναι ασφαλής προς κατανάλωση από όλες τις ομάδες του πληθυσμού στα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης και στο ήδη υπάρχον επίπεδο Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (ADI = 40mg/ κιλό βάρους/ ημέρα), επιβεβαιώνοντας όλες τις προηγούμενες αξιολογήσεις.

Η Αρχή της EFSA αξιολόγησε όλες τις διαθέσιμες επιστημονικές μελέτες και τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα που σχετίζονται με την ασπαρτάμη και τα προϊόντα μεταβολισμού της, συμπεριλαμβανομένων και όλων τωννέων μελετών σε ανθρώπους. Η έκθεση αυτή αποτελεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες και διεξοδικές αξιολογήσεις ασφάλειας κινδύνου που έχουν γίνει ποτέ για την ασπαρτάμη, ακριβώς λόγω της υψηλής κατανάλωσης της αλλά και όλης της παραπληροφόρησης που υπάρχει σχετικλά με την επικινδυνότητα της.

Η ασπαρτάμη είναι ένα από τα πιο εκτενώς μελετημένα πρόσθετα τροφίμων που η ασφάλειά της έχει επιβεβαιωθεί από πολυάριθμες μελέτες, κλινικές και εργαστηριακές, τόσο σε πειραματόζωα όσο και σε διάφορους πληθυσμούς. Όλες αυτές οι μελέτες έχουν δείξει ότι η ασπαρτάμη είναι ασφαλής, για το σύνολο του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με διαβήτη, τις γυναίκες που είναι έγκυες ή θηλάζουν και τα παιδιά.

Βέβαια υπάρχει πάντα μία ειδική ομάδα ατόμων που απαγορεύεται να προσλαμβάνουν ασπαρτάμη και είναι αυτή με το σπάνιο γενετικό νόσημα φαινυλκετονουρία (PKU). Τα άτομα αυτά δε μπορούν να μεταβολίσουν το αμινοξύ φαινυλαλανίνη και για αυτό πρέπει να αποφεύγουν τα τρόφιμα που την περιέχουν (π.χ. το κρέας, τα γαλακτοκομικά κ.λπ) αλλά και την ασπαρτάμη.

Η ασπρτάμη έχει αξιολογηθεί πάρα πολλές φορές μετά την αρχική έγκριση της τη δεκαετία του ’80. Από το 2000 και μετά, η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Επιτροπή για τα Τρόφιμα (SCF) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια Τροφίμων (EFSA), αξιολόγησαν και επιβεβαίωσαν την ασφάλεια της ασπαρτάμης με αναφορές τους το 2002, το 2006, το 2009, το 2011 και μόλις λίγες ημέρες πριν και το 2013 ενώ λόγω της ολοένα και υψηλότερης χρήσης της ασπρτάμης θα επαναξιολογείται μαζί με όλα τα άλλα πρόσθετα τροφίμων από την EFSA έως το 2020.

Δεδομένου ότι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά είναι πλέον κομμάτι της διατροφής όλων μας αλλά και ειδικότερα των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη είναι σημαντικό να τονιστεί ότι είναι ένα απόλυτα ασφαλές συστατικό της διατροφής, διεξοδικά μελετημένο από επίσημες Αρχές και μέσα από μεγάλες επιστημονικές μελέτες.

Μπορείτε να δείτε το δελτίο τύπου που εξέδωσε η EFSA στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις:

http://www.efsa.europa.eu/en/press/news/131210.htm http://www.sweeteners.org/en/

Μια δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες δεν είναι, από μόνη της, αποτελεσματικός τρόπος για να αποφευχθεί η ανάγκη για ινσουλινοθεραπεία μεταξύ των γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη κύησης, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη.

Η τροποποίηση του ποσού και της κατανομή των υδατανθράκων των γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας αποτελεί το αρχικό βήμα στην αντιμετώπιση του διαβήτη κύησης, πριν τη χορήγηση ινσουλίνης.

Ερευνητές από Πανεπιστήμιο της Ισπανίας πραγματοποίησαν μια τυχαιοποιημένη μελέτη, στην οποία έλαβαν μέρος περίπου 150 γυναίκες, με μέση ηλικία τα 33 έτη. Οι γυναίκες ακολούθησαν είτε μια χαμηλή σε υδατάνθρακες δίαιτα (40% των θερμίδων προερχόταν από υδατάνθρακες, 20% από πρωτεΐνη και 40% από λίπος) είτε μια συνήθη διατροφή (55% των θερμίδων προερχόταν από υδατάνθρακες, 20% από πρωτεΐνη και 25% από λίπος).

Το ποσοστό των γυναικών που ξεκίνησαν ινσουλίνη ήταν περίπου 55% και στις δύο ομάδες και δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στη δόση της ινσουλίνης ή στο χρόνο έναρξης της ινσουλινοθεραπείας, παρά τη σημαντική διαφορά στην περιεκτικότητα της διατροφής σε υδατάνθρακες. Επίσης δεν υπήρχαν διαφορές μεταξύ των ομάδων σε μια σειρά από μαιευτικά και περιγεννητικά αποτελέσματα, όπως η πρόσληψη βάρους από τη μητέρα και η μητρική υπέρταση, η συχνότητα της καισαρικής τομής και η ηλικία του εμβρύου κατά τον τοκετό, η θνησιγένεια και το μέγεθος των νεογέννητων, καθώς και η συχνότητα των υπογλυκαιμιών τους.

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι περαιτέρω μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες χρειάζονται για να βρεθεί η βέλτιστη στρατηγική αντιμετώπισης των γυναικών με διαβήτη κύησης.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Απριλίου του Diabetes Care.

Low-Carbohydrate Diet for the Treatment of Gestational Diabetes: A randomized controlled trial.

Moreno-Castilla C, Hernandez M, Bergua M, Alvarez MC, Arce MA, Rodriguez K, Martinez-Alonso M, Iglesias M, Mateu M, Santos MD, Pacheco LR, Blasco Y, Martin E, Balsells N, Aranda N, Mauricio D.

Diabetes Care. 2013 Apr 5. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Παρακαλώ όπως ενημερωθείτε σχετικά με τον επικαιροποιημένο κατάλογο των προϊόντων για τον αυτοέλεγχο του διαβήτη (μετρητές, ταινίες μέτρησης & σκαριφιστήρες).

Ο κατάλογος ενημερώθηκε με βάση την εγκύκλιο του ΙΚΑ υπ’ αριθμ. Γ99/40 10/05/2010, με τίτλο «Προϋποθέσεις χορήγησης αναλώσιμου υγειονομικού υλικού», βάση της οποίας χορηγούνται μέχρι και σήμερα τα προϊόντα από τον ΕΟΠΥΥ.

Δείτε εδώ το σχετικό αρχείο excel (.xls)

Ενημερωθείτε για το Σακχαρώδη Διαβήτη 

Με την ευγενική χορηγία των Novo Nordisk

   &  Abbott Diabetes Care

Δείτε εδώ ένα βίντεο – αφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη (14 Νοεμβρίου).

Η Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη και υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Στόχος είναι να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει το παγκόσμιο κοινό για την ύπουλη αυτή αρρώστια, η οποία προκαλεί το θάνατο τουλάχιστον 3.000.000 ανθρώπων ετησίως.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μία χρόνια πάθηση, που εμφανίζεται όταν το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη (Διαβήτης Τύπου 1), ή όταν ο οργανισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά την παραγόμενη ινσουλίνη (Διαβήτης Τύπου 2). Η Ινσουλίνη είναι μια ορμόνη, που επιτρέπει στα κύτταρα να πάρουν το σάκχαρο από το αίμα και να το χρησιμοποιήσουν ως πηγή ενέργειας.

Η πρόληψη, σε συνδυασμό με τη σωστή διατροφή, την άσκηση, αλλά και τα φάρμακα, μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη, επισημαίνουν οι επιστήμονες, που εκτιμούν ότι οι ασθενείς στη χώρα μας ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο, από τους οποίους αρκετοί δεν το γνωρίζουν. Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή, ιδιαίτερα στα ελληνόπουλα, που συγκαταλέγονται στα πιο παχύσαρκα παιδιά της Ευρώπης.

Ακούστε εδώ το σχετικό Ραδιοφωνικό Σποτ που δημιουργήθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη.

(Με την ευγενική χορηγία του Ροταριανού Ομίλου Φιλοθέης)