Category: Αρχική Σελίδα

Αρσένου Ελευθερία¹, Κωστούλα Βαρβάρα¹, Χόνδρου Θηρεσία¹

Επιβλέπων: Χάρης Δημοσθενόπουλος¹

¹ Διαιτολογικό Τμήμα, Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών

Τις τελευταίες 3 δεκαετίες ο επιπολασμός του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) έχει αυξηθεί δραματικά σε χώρες όλων των επιπέδων εισοδήματος.⁷ Περίπου 540 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη, η πλειοψηφία των οποίων ζει σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF)  προβλέπει ότι ο επιπολασμός του Σακχαρώδη Διαβήτη (9,2%) και ο αριθμός των ατόμων με τη νόσο (61 εκατομμύρια) στην Ευρώπη θα αυξηθούν κατά 13 % έως το 2045, παράλληλα με την επιδημία της παχυσαρκίας. ² Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα το πλήθος των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη αγγίζει το 11% του πληθυσμού.¹

Το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής (ΜΔ) αποτελεί ένα από τα πιο μελετημένα μοντέλα όσον αφορά τα οφέλη για την υγεία και τον μειωμένο κίνδυνο χρόνιων μη μεταδοτικών ασθενειών.³ Πρόκειται για ένα παραδοσιακό μοντέλο διατροφής που περιλαμβάνει συνήθη φαγητά και ποτά των χωρών γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα και χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ελαιόλαδου, οσπρίων, ξηρών καρπών και ψαριών, μέτρια πρόσληψη γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών και αλκοόλ και χαμηλή πρόσληψη κόκκινου κρέατος.⁸

Η υψηλή προσκόλληση στη ΜΔ συνδέεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔτ2 κατά 23%, γεγονός που οφείλεται στη διατροφική σύνθεση του προτύπου αυτού.⁴ Ειδικότερα, τα διαιτητικά αντιοξειδωτικά έχουν συσχετιστεί με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο σε άτομα με ΣΔτ2, μειώνοντας την εντερική απορρόφηση γλυκόζης, με ταυτόχρονη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη. Επιπλέον, η υψηλή περιεκτικότητα του διατροφικού μοντέλου σε διαιτητικές ίνες επιβραδύνει την πέψη και την απορρόφηση της γλυκόζης, μειώνοντας τις συγκεντρώσεις ινσουλίνης στο αίμα. Ένα άλλο όφελος της ΜΔ συνιστά η επίδραση αυτής στη διαχείριση του σωματικού βάρους, αποτελώντας έτσι σύμμαχο στην πρόληψη του ΣΔ.⁵ Παράλληλα η ευεργετική επίδραση του μεσογειακού διατροφικού προτύπου στον γλυκαιμικό έλεγχο και την ευαισθησία στην ινσουλίνη σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, συσχετίστηκε με μειωμένη συχνότητα εμφάνισης μακροχρόνιων επιπλοκών της νόσου, όπως η διαβητική νεφροπάθεια.³ Συμπερασματικά, μια δίαιτα με χαμηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, ζάχαρης αλλά πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής αλέσεως, όπως η Μεσογειακή, φαίνεται να είναι ευεργετική για την πρόληψη και διαχείριση του ΣΔτ2.⁶

Το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής έχει περιγραφεί ως άυλη κληρονομιά προάγοντας την υγεία μέσω διατροφικών συνηθειών και πτυχών του τρόπου ζωής, όπως η κοινωνικοποίηση, η ενίσχυση των οικογενειακών δεσμών, η καθημερινή φυσική δραστηριότητα και η συμμετοχή στην προετοιμασία του γεύματος,³ τονίζοντας για ακόμη μία φορά την ανάγκη για άμεση εφαρμογή ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον ΣΔ.¹

Βιβλιογραφία:

1. ΕΛΣΤΑΤ (2021), Έρευνα Υγείας
2. Cho, N. H., Shaw, J. E., Karuranga, S., Huang, Y., da Rocha Fernandes, J. D., Ohlrogge, A. W., & Malanda, B. (2018). IDF Diabetes Atlas: Global estimates of diabetes prevalence for 2017 and projections for 2045. Diabetes research and clinical practice, 138, 271–281.
3. de Carvalho, G. B., Dias-Vasconcelos, N. L., Santos, R. K. F., Brandão-Lima, P. N., da Silva, D. G., & Pires, L. V. (2020). Effect of different dietary patterns on glycemic control in individuals with type 2 diabetes mellitus: A systematic review. Critical reviews in food science and nutrition, 60(12), 1999–2010.
4. Papamichou, D., Panagiotakos, D. B., & Itsiopoulos, C. (2019). Dietary patterns and management of type 2 diabetes: A systematic review of randomised clinical trials. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases : NMCD, 29(6), 531–543.
5. Sarsangi, P., Salehi-Abargouei, A., Ebrahimpour-Koujan, S., & Esmaillzadeh, A. (2022). Association between Adherence to the Mediterranean Diet and Risk of Type 2 Diabetes: An Updated Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. Advances in nutrition (Bethesda, Md.), 13(5), 1787–1798.
6. Uusitupa M, Khan TA, Viguiliouk E, Kahleova H, Rivellese AA, Hermansen K, Pfeiffer A, Thanopoulou A, Salas-Salvadó J, Schwab U, Sievenpiper JL. Prevention of Type 2 Diabetes by Lifestyle Changes: A Systematic Review and Meta-Analysis. 2019 Nov 1;11(11):2611.
7. World Health Organization (WHO) The WHO Global Diabetes Compact, April 2021
8. Zeraattalab-Motlagh, S., Jayedi, A., & Shab-Bidar, S. (2022). Mediterranean dietary pattern and the risk of type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. European journal of nutrition, 61(4), 1735–1748.

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 3/4/2024 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Θέμα Webinar:

“Ο προσδιορισμός της σύστασης του σώματος αλλάζει τους θεραπευτικούς χειρισμούς στον ΣΔ;”

Προεδρείο:

• Β. Λαμπαδιάρη, Καθηγήτρια Παθολογίας – Ενδοκρινολογίας, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακό ΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ».

Ομιλήτρια:

• Γ. Αργυρακοπούλου, MD, MSc, PhD, Παθολόγος με Εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη, Διευθύντρια Διαβητολογικής Μονάδας και Ιατρείου Παχυσαρκίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, SCOPE και EASO National Fellow.

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar: https://youtu.be/8xE9YDZr27w

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Για τη θέση αυτή ο Δήμος Ληξουρίου δίνει ως κίνητρο, 1.000,00 ανά μήνα ως επίδομα,  καθώς και το ενοίκιο του σπιτιού. Το νοσοκομείο είναι πολύ καλά οργανωμένο και στελεχωμένο με αξιόλογο προσωπικό. Ο γιατρός θα εργάζεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και σε καμία περίπτωση δεν θα του ζητηθεί να υπερβάλει.

Πληροφορίες στο link:

https://diavgeia.gov.gr/decision/view/%CE%A8%CE%A3%CE%9D74690%CE%928-2%CE%974

¹Αρσένου Ελευθερία, ¹Κωστούλα Βαρβάρα
Επιβλέπων: ¹Χάρης Δημοσθενόπουλος
¹ Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), ο αριθμός των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Περίπου 425 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ), ο οποίος αριθμός αναμένεται να φτάσει τα 629 εκατομμύρια μέχρι το 2045.³ Η κετογονική δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων (Low Carbohydrate Ketogenic Diet, LCKD), που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως θεραπεία για την παιδική επιληψία, κερδίζει σήμερα αποδοχή ως διατροφική θεραπεία για την παχυσαρκία και τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) μεταξύ των κλινικών γιατρών και των ασθενών.³ Παρόλα αυτά, η καταλληλότητα της μείωσης της πρόσληψης υδατανθράκων σε παχύσαρκους ασθενείς και σε ασθενείς με ΣΔ εξακολουθεί να συζητείται,  λόγω αμφιλεγόμενων συμπερασμάτων στη βιβλιογραφία.²

Τον βασικό άξονα της κετογονικής δίαιτας αποτελεί η διατήρηση των διατροφικών υδατανθράκων σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με ποικίλα επίπεδα πρωτεΐνης και λίπους. Η κλασική κετογονική δίαιτα ορίζεται ως μια δίαιτα με ένα γραμμάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους, 10–15 g υδατάνθρακες την ημέρα και τις υπόλοιπες θερμίδες να καλύπτονται από λίπος. Ο στόχος της δίαιτας είναι να προκαλέσει κέτωση, η οποία πιστεύεται ότι τροποποιεί τις μεταβολικές οδούς προκαλώντας απώλεια βάρους και βελτιώνοντας άλλες παραμέτρους υγείας, όπως η μείωση της υπεργλυκαιμίας και η απόκτηση ενός υγιούς λιπιδαιμικού προφίλ.⁴

Η κετογονική δίαιτα έχει θετική επίδραση στο σωματικό βάρος, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, το λιπιδαιμικό προφίλ του πλάσματος και τις νευρολογικές διαταραχές.³ Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις μελετών έδειξαν ότι τα πρότυπα διατροφής με περιορισμένη ποσότητα υδατανθράκων (<26% συνολική ενέργεια) φάνηκαν αποτελεσματικά στη βραχυπρόθεσμη μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1C (<6 μήνες) ενώ ταυτόχρονα ελάττωσαν και την ανάγκη για αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα.¹

Στον αντίποδα, ο ακραίος περιορισμός υδατανθράκων έχει συσχετιστεί με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL), υπογλυκαιμία, κετοξέωση και ανεπάρκειες μικροθρεπτικών συστατικών όπως βιταμινών και μετάλλων.⁵ Η μακροπρόθεσμη προσκόλληση σε δίαιτες, όπως η κετογονική, συνιστά πρόκληση για το άτομο με ΣΔτ2 και είναι σημαντικό να επανεκτιμάται και να εξατομικεύεται τακτικά η ιατρική και διατροφική προσέγγιση. Παράλληλα, τα προγράμματα διατροφής με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες δεν συστήνονται επί του παρόντος για έγκυες ή θηλάζουσες, παιδιά, άτομα που πάσχουν από νεφρική νόσο και άτομα σε κίνδυνο διατροφικής διαταραχής.¹ Επιπλέον, στις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας αλλά και του Diabetes Nutrition Study Group, η κετογονική δίαιτα δεν συστήνεται ως μέθοδος διατροφικής αντιμετώπισης για τον ΣΔτ1 και ΣΔτ2.²

Συμπερασματικά, διατροφικά πρότυπα χαμηλής πρόσληψης υδατανθράκων, όπως η κετογονική δίαιτα, συνιστούν αποτελεσματικές επιλογές σε ασθενείς με παχυσαρκία ή/και ΣΔτ2, αν και δεν είναι η μόνη διαθέσιμη διατροφική προσέγγιση.² Η επιλογή του συγκεκριμένου διατροφικού προτύπου δεν συστήνεται λόγω έλλειψης παρατηρούμενου οφέλους στην πρόληψη και διαχείριση του ΣΔτ2. Σε κάθε περίπτωση η υιοθέτηση μιας κετογονικής δίατας θα πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ατόμου με ΣΔ, με την παρακολούθηση να είναι τακτική.⁵ Τέλος, η χρήση αυτών των διαιτών σε άτομα με ΣΔτ1 εξακολουθεί να είναι αμφιλεγόμενη και η μακροπρόθεσμη ασφάλειά τους δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.²

Βιβλιογραφία

1. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating positive health behaviors and well-being to improve health outcomes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl. 1): S77–S110
2. Bolla AM, Caretto A, Laurenzi A, Scavini M, Piemonti L. Low-Carb and Ketogenic Diets in Type 1 and Type 2 Diabetes. Nutrients. 2019 Apr 26;11(5):962. doi: 10.3390/nu11050962. PMID: 31035514; PMCID: PMC6566854.
3. Dashti HM, Mathew TC, Al-Zaid NS. Efficacy of Low-Carbohydrate Ketogenic Diet in the Treatment of Type 2 Diabetes. Med Princ Pract. 2021;30(3):223-235.
4. McGaugh E, Barthel B. A Review of Ketogenic Diet and Lifestyle. Mo Med. 2022 Jan-Feb;119(1):84-88.
5. The Diabetes and Nutrition Study Group (DNSG) of the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Evidence-based European recommendations for the dietary management of diabetes. Diabetologia 66, 965–985 (2023).

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 6/3/2024 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Θέμα Webinar:

“Η χρήση του συστήματος CGM στο ΣΔτ2 έχει τα ίδια ευεργετικά αποτελέσματα όπως στο ΣΔτ1;”

Συντονιστής:

• Θ. Κουφάκης, Παθολόγος – Διαβητολόγος Επίκουρος Καθηγητής Β ́ Προπαιδευτική Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΘ Ιπποκράτειο

Ομιλητής:

• Κ. Μαρκάκης, MD, PhD, Παθολόγος με Εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη,
  Επιμελητής Α ́, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Μονάδα Έρευνας και Διαβητολογικό Κέντρο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar: https://youtu.be/ST3XY6NvUug

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης