Νέα καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων για Χρηματοδότηση Ερευνητικών Προγραμμάτων: 31 Δεκεμβρίου 2021

Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία με τη  θεσμοθέτηση της χρηματοδότησης ερευνητικών προγραμμάτων αποσκοπεί στην προαγωγή της έρευνας σε θέματα που σχετίζονται με την πρόληψη κι αντιμετώπιση του Σακχαρώδους Διαβήτη στην Ελλάδα.

Ως εκ τούτου, προκηρύσσει την επιχορήγηση τριών νέων πρωτότυπων Ερευνητικών Πρωτοκόλλων για το 2021, δια της παροχής  οικονομικής συνδρομής ύψους 4.000 € έκαστο, σε τρεις νέους επιστήμονες, με σκοπό τη διεκπεραίωση ερευνητικών προγραμμάτων στην Ελλάδα.

Νέα καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων: 31 Δεκεμβρίου 2021

 

  Προϋποθέσεις:

  • Ενεργά Τακτικά και Πάρεδρα μέλη της ΕΔΕ, Έλληνες υπήκοοι που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
  • Οι έχοντες ηλικία μέχρι και 45 ετών.
  • Το ερευνητικό πρόγραμμα δεν πρέπει να χρηματοδοτείται από άλλον φορέα.
  • Κάθε ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει σε μία μόνο πρόταση, ατομική ή ως μέλος ερευνητικής ομάδος.
  • Σε περίπτωση υποβολής πρότασης από μέλος το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί στο παρελθόν θα συνεκτιμάται η αποτελεσματικότητα και η απορροφητικότητα της προηγούμενης χρηματοδότησης. Πάντως, κατά τη διαδικασία επιλογής θα προτιμώνται ερευνητές οι οποίοι δεν έχουν χρηματοδοτηθεί από την ΕΔΕ στο παρελθόν.
  • Να μην είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΕ ή μέλη της Επιτροπής Έρευνας της ΕΔΕ.

 

Επισυναπτόμενα δικαιολογητικά:

  • Αίτηση χρηματοδότησης ερευνητικού προγράμματος από την ΕΔE – (συμπληρώστε την online)
  • Φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας*
  • Τίτλοι σπουδών (επικυρωμένα φωτοαντίγραφα)
  • Σύντομο βιογραφικό σημείωμα
  • Υπεύθυνη δήλωση αποδοχής των όρων της προκήρυξης
  • Υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχει λάβει άλλη υποτροφία ούτε θα λάβει κατά τη διάρκεια της παρούσης χρηματοδότησης
  • Επιστολή του Επιστημονικού Υπευθύνου του Ερευνητικού Κέντρου ότι συμφωνεί με τη διενέργεια της μελέτης στο Κέντρο
  • Αναλυτική περιγραφή του ερευνητικού πρωτοκόλλου
  • Πιστοποιητικά αφορώντα τη διαθεσιμότητα επιστημονικών και υλικοτεχνικών υποδομών που είναι απαραίτητες για την διεξαγωγή της έρευνας
  • Αναλυτικός προϋπολογισμός (αναλώσιμα, αμοιβές)

 

Υποχρεώσεις ερευνητή:       

  • Ο υπότροφος υποχρεούται να ενημερώνει σε τακτά χρονικά διαστήματα την Επιτροπή Έρευνας και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΔΕ για την πρόοδο και εξέλιξη της μελέτης. Βάσει της προόδου της εξέλιξης της μελέτης και του προσεχούς προγραμματισμού της θα γίνεται η τμηματική εκταμίευση του ποσού της χρηματοδότησης.
  • Εάν ο υποψήφιος δεν κάνει χρήση της χρηματοδότησης εντός εξαμήνου χάνει τη χρηματοδότηση, η οποία δίδεται στον πρώτο επιλαχόντα.
  • Σε κάθε δημοσίευση που θα προέρχεται από δεδομένα της μελέτης θα γίνεται μνεία ότι η εργασία χρηματοδοτήθηκε από την ΕΔΕ.

Οι αιτήσεις και τα επισυναπτόμενα  δικαιολογητικά  των  υποψηφίων θα υποβάλλονται στην Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και θα εξετάζονται από Επιτροπή, η οποία θα λαμβάνει την τελική απόφαση.

 

Αθήνα, 21/10/2021

 

Η Πρόεδρος της ΕΔΕ
Α. Μαυρογιαννάκη

Προδιαβήτης

Δρ. Θεοχάρης Ι. Κουφάκης, Διαβητολογικό Κέντρο, Α’ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

 

Τί είναι;

Ως προδιαβήτης, ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι μεν πάνω από τα φυσιολογικά, δεν πληρούν όμως τα κριτήρια για να τεθεί η διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη. Σύγχρονα επιδημιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι στον ανεπτυγμένο κόσμο, το 1/3 περίπου του πληθυσμού εμφανίζει προδιαβήτη. Το εντυπωσιακό αυτό ποσοστό αντικατοπτρίζει την ολοένα και αυξανόμενη επίπτωση της παχυσαρκίας στις δυτικές κοινωνίες, δεδομένης της στενής σχέσης μεταξύ προδιαβήτη και υψηλού σωματικού βάρους. Τα άτομα με προδιαβήτη έχουν αυξημένο κίνδυνο για την εμφάνιση Σακχαρώδη Διαβήτη, o οποίος υπολογίζεται περίπου στο 25-30% μέσα στα επόμενα 3-5 έτη, εάν δεν εφαρμοστούν οι κατάλληλες παρεμβάσεις. Δεν είναι ωστόσο βέβαιο ότι ο προδιαβήτης θα εξελιχθεί σε Σακχαρώδη Διαβήτη σε όλες τις περιπτώσεις.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας, προδιαβήτης ορίζεται η κατάσταση στην οποία πληρείται ένα από τα παρακάτω κριτήρια:

  1. Γλυκόζη πλάσματος νηστείας 100 – 125 mg/dl (διαταραγμένη γλυκόζη νηστείας) ή
  2. Στη δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (γνωστή ως καμπύλη σακχάρου) μετά τη χορήγηση 75 g γλυκόζης από το στόμα, η τιμή της γλυκόζης πλάσματος στις 2 ώρες να είναι 140 – 199 mg/dl (διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη) ή
  3. Τιμή Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης (HbA1C) 5.7 – 6.4 %

Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ύπαρξη προδιαβήτη;

Ο προδιαβήτης θα πρέπει ιδανικά να αντιμετωπίζεται ως μία ξεχωριστή οντότητα, παρά απλά ως αυξημένος κίνδυνος για εμφάνιση διαβήτη. Mελέτες δείχνουν συσχέτιση του προδιαβήτη με άλλες νοσολογικές καταστάσεις, όπως παχυσαρκία, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων αλλά και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο (έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κ.α.). Δυστυχώς, μόλις ένα 7% των ασθενών με προδιαβήτη γνωρίζουν ότι έχουν διαταραχή των επιπέδων γλυκόζης του αίματος. Είναι σημαντικό να τον διαγνώσουμε εγκαίρως, έτσι ώστε εφαρμόζοντας τις κατάλληλες παρεμβάσεις, να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης απώτερων επιπλοκών.

Ποια άτομα θα πρέπει να ελεγχθούν για ύπαρξη προδιαβήτη;

  1. Όλοι όσοι είναι άνω των 45 ετών.
  2. Ενήλικες υπέρβαροι ή παχύσαρκοι (Δείκτης Μάζας Σώματος/ΒΜΙ > 25 kg/m2) – ανεξάρτητα από την ηλικία τους – οι οποίοι έχουν τουλάχιστον έναν παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη. Οι παράγοντες αυτοί είναι: συγγενείς 1ου βαθμού με διαβήτη, ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων (HDL < 35 mg/dl, τριγλυκερίδια > 250 mg/dl), γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, μελανίζουσα ακάνθωση.
  3. Γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης.
  4. Ιστορικό προδιαβήτη.
  5. Άτομα με HIV λοίμωξη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο έλεγχος στις παραπάνω περιπτώσεις πρέπει να γίνεται ανεξαρτήτως συμπτωμάτων, δεδομένου ότι ο προδιαβήτης δεν πρόκειται να «προειδοποιήσει» με κάποιο σύμπτωμα, είναι δηλαδή ένας «ύπουλος» εχθρός.

Ποια είναι η αντιμετώπιση του προδιαβήτη;

Ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης του προδιαβήτη αποτελεί η αλλαγή του τρόπου ζωής, με άλλα λόγια η υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού «lifestyle».

Πιο συγκεκριμένα προτείνονται:

  • Απώλεια τουλάχιστον 7% του σωματικού βάρους
  • Υιοθέτηση διατροφικού προτύπου κατάλληλου για προδιαβήτη (ενδεικτικά Μεσογειακό, χαμηλών θερμίδων, χαμηλών λιπαρών, DASH).
  • Τουλάχιστον 150 λεπτά άσκηση (γρήγορο βάδισμα) την εβδομάδα

Τα παραπάνω μέτρα είναι ικανά να οδηγήσουν στη μείωση της πιθανότητας ανάπτυξης Σακχαρώδη Διαβήτη σε ποσοστό έως και 58%.

Παράλληλα με τα παραπάνω, κάποιες επιστημονικές εταιρείες προτείνουν τη χρήση μετφορμίνης σε ορισμένες κατηγορίες του πληθυσμού, και πιο συγκεκριμένα:

  1. Σε παχύσαρκα άτομα με BMI ≥ 35 kg/m2 και ηλικία < 60 ετών
  2. Σε γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης (ειδικά αν συνυπάρχουν πρόσθετοι παράγοντες για ανάπτυξη Σακχαρώδη Διαβήτη).

Συμπερασματικά, ο προδιαβήτης αποτελεί ένα ισχυρό «σήμα κινδύνου» για την κατάσταση της υγείας, το οποίο θα πρέπει να αξιολογείται και να αντιμετωπίζεται με τη δέουσα προσοχή. Εάν ληφθούν εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα, είναι εφικτό να προλάβουμε την εξέλιξη του σε Σακχαρώδη Διαβήτη αλλά και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τυχόν συννοσηρότητες.

 

Βιβλιογραφία

  1. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία. Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαχείριση του ατόμου με Σακχαρώδη Διαβήτη. 2021.
  2. American Diabetes Association. 3. Prevention or Delay of Type 2 Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes-2021. Diabetes Care. 2021 Jan;44(Suppl 1):S34-S39.

 

Η Διατροφή των ατόμων με διαβήτη τα Χριστούγεννα

Του Χάρη Δημοσθενόπουλου MMedSci.PhD

 

H περίοδος των Χριστουγέννων είναι για όλους μία ευκαιρία για χαλάρωση και απόλαυση με την οικογένεια και τους φίλους μας. H πιο πλούσια σε ποικιλία και “γευστικούς πειρασμούς” διατροφή είναι ένα κυρίαρχο χαρακτηριστικών αυτών των εορτών. Τα τραπέζια με το πιο πλούσιο σε θερμίδες φαγητό, η μεγαλύτερη ποικιλία από εδέσματα, τα μελομακάρονα, οι κουραμπιέδες και τα γλυκά πάσης φύσεως μας κάνουν να παρασυρθούμε και να ξεφύγουμε από το διατροφικό μας πρόγραμμα.

Για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη η περίοδος αυτή είναι ασφαλώς μια πρόκληση και μία δοκιμασία, ίσως μεγαλύτερη από ότι για το γενικό πληθυσμό. Και αυτό γιατί ένα από τα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις οδηγίες διατροφής για το διαβήτη είναι κυρίως η κατανάλωση υγιεινών τροφίμων και η «με μέτρο» κατανάλωση «επιβαρυντικών» τροφίμων. Σε μια χρονική περίοδο λοιπόν, όπως είναι οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, που χαρακτηρίζεται από περισσότερο φαγητό και περισσότερους πειρασμούς, τα πράγματα σίγουρα δεν είναι εύκολα τόσο για τα άτομα με διαβήτη.

Μπορούν τα άτομα με διαβήτη να απολαύσουν τις γιορτές χωρίς να βάλουν σε κίνδυνο τη ρύθμιση του ζαχάρου μας;

Κατά την εορταστική περίοδο είναι σημαντικό να περάσουν καλά, να γευτούν τα εορταστικά φαγητά, να αποτελέσουν κομμάτι της παρέας και της οικογένειας στο τραπέζι, αλλά ταυτόχρονα να έχουν όσο γίνεται καλύτερες τιμές ζαχάρου και να μην δώσουν άλλοθι στον εαυτό τους ότι όλα επιτρέπονται, αφού αυτό θα βάλει σε κίνδυνο τόσο τις τιμές του ζαχάρου του όσο και το βάρος του.

Τα άτομα με διαβήτη πρέπει να ακολουθούν ακόμα και στις γιορτές την συμβουλή του «από όλα και από λίγο»;

Είναι κοινότυπο και αυτονόητο να αναφέρουμε την έκφραση που χαρακτηρίζει την ιδανική διατροφή για το διαβήτη και είναι «υγιεινά και όλα αλλά με μέτρο». Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές αλλά υπάρχουν τεχνικές και πρακτικές που αν εφαρμοστούν, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, θα εξασφαλίσουν την ισορροπία ανάμεσα στην απόλαυση και τη διατήρηση ενός καλού γλυκαιμικού ελέγχου. Τόσο η μικρότερη ποσότητα από τα «επικίνδυνα» τρόφιμα, αλλά και η επιλογή ποιοτικότερων επιλογών δεν είναι μαγική, αλλά ικανή να το πετύχει, και ταυτόχρονα να εξασφαλίσει και μια καλύτερη ψυχολογία του ατόμου.

Πώς μπορούμε να κρατήσουμε σχετικά χαμηλά τις τιμές του ζαχάρου ακόμα και αν φάμε λίγο παραπάνω;

  1. Είναι σημαντικό να προσπαθήσουν να περιορίσουν τις διατροφικές «παρασπονδίες» κυρίως στα δύο μεγάλα και ιδιαίτερα γεύματα όλης της εορταστικής περιόδου (του δεκαημέρου ανάμεσα σε Χριστούγεννα και φώτα), ακολουθώντας τις βασικές αρχές της σωστής διατροφής που επιτάσσει ο διαβήτης, πριν και μετά.
  2. Είναι χρήσιμο και αποδοτικό να αρχίζουν κάθε γεύμα τους με την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας σαλατικών και λαχανικών, που λόγω των ινών προσφέρουν έντονο αίσθημα κορεσμού και συμβάλλουν στα καλύτερα μεταγευματικά ζάχαρα και στη μικρότερη απορρόφηση του λίπους από τρόφιμα όπως τα κρέατα και τα τυριά.
  3. Επίσης όταν είναι αυτό εφικτό καλό είναι η πρωτεΐνη να προηγείται της κατανάλωσης υδατανθράκων, τους οποίους καλό είναι να περιορίσουν.
  4. Την επομένη από κάθε «μεγάλο και θερμιδικά πλούσιο» γεύμα είναι χρήσιμο να περιορίζεται το φαγητό σε απλές και μάλλον αυστηρές επιλογές (άπαχο κρέας ψητό με σαλάτα με λίγους μόνο σύνθετους υδατάνθρακες, από καλής ποιότητας πηγές).
  5. Ο έλεγχος του βάρους πριν και μετά τις γιορτές είναι επίσης καθοριστικός. Ελέγχοντας το σωματικό βάρος στην αρχή της εορταστικής περιόδου και κάθε μέρα είναι πιθανότερο να μετριαστεί η ενδεχόμενη αυξητική πορεία.
  6. Να έχουν ένα βασικό γεύμα κάθε μέρα (σε περίπτωση βραδινού γεύματος ασφαλώς δε πρέπει να παραμένουν νηστικοί, αλλά το μεσημέρι να καταναλώνουν κάτι ελαφρύ π.χ. μόνο μία σαλάτα με άπαχο κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι ή μια ελαφριά σούπα), ώστε να παρέχονται λίγοι αλλά απαραίτητοι υδατάνθρακες.

Πρέπει ακόμα και στις γιορτές να υπάρχει τακτικός αυτοέλεγχος; Τι πρέπει να προσέχουμε;

Η σημασία της αυτομέτρησης και του τακτικού αυτοελέγχου είναι μεγάλη, ιδιαίτερα κατά την περίοδο μιας πιο άστατης διατροφικής πρόσληψης, όπως είναι η χριστουγεννιάτικη περίοδος. Με τους συχνούς ελέγχους είναι πιο εύκολο να κρατηθεί μια καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στα ιδιαίτερα εδέσματα και γεύματα των ημερών και σε διατροφικές επιλογές που χαρακτηρίζουν ένα σωστό διατροφικό πρόγραμμα ενός ατόμου με διαβήτη.

Ποιος ο ρόλος της άσκησης μέσα στις γιορτές;

Πάντα η κίνηση (σε επίπεδα περίπου 150 λεπτών την εβδομάδα) αποτελεί βασικό ρυθμιστικό εργαλείο, μαζί με τη δίαιτα, τόσο για το ΣΔτ1 όσο και το ΣΔτ2. Ειδικά στις διακοπές και κυρίως λόγω της πιθανής επιβάρυνσης της ποσότητας και της ποιότητας του φαγητού, είναι σημαντικό να εντατικοποιηθεί η φυσική δραστηριότητα για να υπάρξει μια αποδοτικότερη και καλύτερη κατανάλωση θερμίδων και υδατανθράκων μέσα από αυτή. Πρέπει να γνωρίζουμε πως η θερμιδική κατανάλωση μέσα από την άσκηση δύσκολα εξισορροπεί την υψηλή θερμιδική πρόσληψη των εορτών και για αυτό πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί με τη διατροφή μας πριν και μετά τα Χριστούγεννα.

Webinar ΕΔΕ (Τετάρτη 8/12/2021, 14:00) – Η. Μυγδάλης & Π. Τσαπόγας

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 8/12/2021, στις 14.00, πραγματοποιήθηκε το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Το θέμα του Webinar είναι: “Άνδρας 44 χρονών, εργένης, μη καπνιστής, με γνωστό ΣΔτ2 από 5/ετια σας επισκέπτεται για αιμωδία, άλγος και αδυναμία των κάτω άκρων. Η διάγνωση σας είναι διαβητική νευροπάθεια; Θα τον ελέγχατε για κάποιο άλλο νόσημα α.) Ναι β.) Όχι“.

Οι εισηγητές που παρουσίασαν το διαδικτυακό σεμινάριο είναι οι:

  • Η. Μυγδάλης, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Συντονιστής Διευθυντής Β’ Παθολογικής Κλινικής & Διαβητολογικού Κέντρου, Νοσηλευτικό Ίδρυμα ΜΤΣ
  • Π. Τσαπόγας, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Αν. Διευθυντής Γ ́ Παθολογικής Κλινικής, Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη, Νοσοκομείο «ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ»

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βιντεοσκοπημένο webinar μέσω του συνδέσμου: https://youtu.be/Ne7wlzLUqxU

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Αναστασία Μαυρογιαννάκη

Ο Υπεύθυνος του Προγράμματος
Αντώνης Αλαβέρας

ISA activities for World Diabetes Day 2021

The ISA campaign for World Diabetes Day 2021 focus on the nutrition aspect of diabetes care, and the need to ensure that people living with diabetes have also access to healthy food, nutrition education and care. All are fundamental components of diabetes care and prevention.

These video interviews with experts from the European Specialist Dietetic Network (ESDN) for Diabetes of the European Federation of the Associations of Dietitians (EFAD) aim to help raise awareness of diabetes and the need for greater access to care, including nutrition care, around the world. For more information on the ISA campaign for World Diabetes Day 2021, please visit: https://www.sweeteners.org/awareness-…

Webinar ΕΔΕ (Τετάρτη 1/12/2021, 14:00): “Μετά την αποτυχία της διαιτητικής αγωγής με δίαιτα άσκηση και μετφορμίνη ήρθε η ώρα για έναρξη με συνδυασμό DPP4 και μετφορμίνη;”

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 1/12/2021, στις 14.00, πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Το θέμα του Webinar είναι: “Μετά την αποτυχία της διαιτητικής αγωγής με δίαιτα άσκηση και μετφορμίνη ήρθε η ώρα για έναρξη με συνδυασμό DPP4 και μετφορμίνη; α.) Ναι β.) Όχι“.

Οι εισηγητές που θα παρουσιάσουν το διαδικτυακό σεμινάριο είναι ο κ. Σ. Παππάς, Παθολόγος – Διαβητολόγος και ο κ. Α. Μελιδώνης, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Συντονιστής Διευθυντής, Διαβητολογικό Καρδιομεταβολικό Κέντρο «METROPOLITAN HOSPITAL».

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το βιντεοσκοπημένο webinar μέσω της διεύθυνσης:

https://youtu.be/NxgeT07tyKQ

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Αναστασία Μαυρογιαννάκη

Ο Υπεύθυνος του Προγράμματος
Αντώνης Αλαβέρας

 

Ταξιδεύοντας με τον Σακχαρώδη Διαβήτη….

Α. Παπαζαφειροπούλου
Παθολόγος με εξειδίκευση στο Διαβήτη, PhD, MSc στη Βιοστατιστική, Επιμελήτρια Α΄, Α΄ Παθολογικό Τμήμα & Διαβητολογικό Κέντρο, ΓΝ Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ».

Ε. Φουστέρης
MD, PhD, Παθολόγος με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Διευθυντής MEDOC.

 

Γενικές συμβουλές για ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη

  1. Οι ασθενείς, υπό θεραπεία με ινσουλίνη ή/και με δισκία από του στόματος πρέπει να έχουν μαζί τους τη συσκευή μέτρησης του σακχάρου τους και να ελέγχουν τακτικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους διότι η ακινησία κατά τη διάρκεια πολύωρων ταξιδιών ή η διαταραχή στις συνήθειες των γευμάτων τους (υπερβολική κατανάλωση φαγητού ή ανορεξία) μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
  2. Το άγχος και οι ταλαιπωρίες του ταξιδιού ενδέχεται να προκαλέσουν δύσκολες και απρόβλεπτες καταστάσεις: για παράδειγμα, η βιασύνη να προλάβουν το τραίνο, το λεωφορείο ή το αεροπλάνο μπορεί να ρίξει σημαντικά το σάκχαρό τους. Γι’ αυτό, επιβάλλεται να μετράνε το σάκχαρό τους πιο τακτικά κατά τη διάρκεια μεγάλων ταξιδιών.
  3. Θα πρέπει να έχουν μαζί τους την ταυτότητα ασθενούς (στην οποία αναγράφονται τα στοιχεία τους μαζί με περιγραφή του τύπου διαβήτη, το είδος της θεραπείας που λαμβάνουν καθώς και τους αριθμούς που πρέπει να καλέσουν σε περίπτωση ανάγκης).
  4. Τα άτομα με διαβήτη που προγραμματίζουν να ταξιδέψουν πρέπει να έχουν μαζί τους ιατρική βεβαίωση από το θεράποντα ιατρό τους με πληροφορίες σχετικά με τον τύπο και την κατάσταση του διαβήτη τους, τις ενδεχόμενες αλλεργίες σε φάρμακα ώστε να ενημερωθούν οι υπηρεσίες ασφαλείας και να τους επιτρέψουν να έχουν μαζί τους την ειδική συσκευή για τη μέτρηση του σακχάρου και τα μέσα για τη λήψη της ινσουλίνης, όπως σύριγγες, φιαλίδια, στυλό.
  5. Οι ασθενείς, οι οποίοι λαμβάνουν ινσουλίνη, πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους φιαλίδια ή στυλό ινσουλίνης, σύριγγα, σκαρφιστήρες, βελόνες, ταινίες και συσκευή μέτρησης σακχάρου. Παράλληλα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους φακελάκια με ζάχαρη, μπισκότα, ταμπλέτες γλυκόζης ή άλλες πηγές υδατανθρακών τα οποία να μπορούν να καταναλώσουν σε περίπτωση που πέσει το σάκχαρό τους.
  6. Συστήνεται να αποθηκεύουν τα φάρμακά τους σε δύο διαφορετικές αποσκευές, ώστε σε περίπτωση απώλειας της μιας αποσκευής, να έχουν την άλλη με τα φάρμακά τους.
  7. Εάν τους ταλαιπωρούν οι μετακινήσεις (ναυτία ή τάση για έμετο στο αυτοκίνητο), πρέπει να ζητήσουν από το γιατρό τους να τους συνταγογραφήσει αντιεμετικά φάρμακα. Σε περίπτωση εμετού ο οργανισμός ενδέχεται να αφυδατωθεί και μπορεί να έχουν αδυναμία λήψης τροφής με αποτέλεσμα την εμφάνιση υπογλυκαιμίας.
  8. Στο αεροπλάνο ή τραίνο δεν χρειάζεται να παραγγέλνουν ειδικό φαγητό για άτομα με διαβήτη: μπορούνε να φάνε ό,τι και οι υπόλοιποι επιβάτες.
  9. Είναι, επίσης, απαραίτητο να φροντίζουν τα πόδια τους: για την αποφυγή θρομβώσεων κατά τη διάρκεια ταξιδιών μεγάλης απόστασης και θα πρέπει να περπατάνε λίγο ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Μέσα στο αεροπλάνο σκόπιμο είναι να στρέφουν τα πόδια δεξιά – αριστερά ή να τα τεντώνουν. Εάν ταξιδεύουν με το αυτοκίνητο, θα πρέπει να κάνουν συχνές στάσεις για να περπατάνε λίγο.
  10. Πρέπει να φοράνε τα κατάλληλα παπούτσια για το ταξίδι: συνιστάται η χρήση άνετων δερμάτινων παπουτσιών με τακούνι όχι ψηλότερο από 3 cm. Επίσης, πρέπει να ελέγχουν τα πόδια και τα πέλματά τους με το καθρεφτάκι καθημερινά, λόγω της πιθανής επιπρόσθετης καταπόνησης λόγω του ταξιδιού.
  11. Προβλήματα με τη διαφορά ώρας στον τόπο προορισμού: πριν ταξιδέψουν στο εξωτερικό τα άτομα με διαβήτη πρέπει να συμβουλευθούν το θεράποντα ιατρό τους. Εάν δεν υπάρχει σημαντική διαφορά ώρας μεταξύ του τόπου διαμονής και του προορισμού δεν υπάρχει πρόβλημα. Σε περίπτωση, όμως, ενός μεγάλου ταξιδιού σε προορισμούς όπως η Κίνα ή η Μαλαισία, όπου η ημέρα διαρκεί λιγότερο, ενδέχεται να χρειάζεστε λιγότερη ινσουλίνη και λιγότερα χάπια, ενώ σε ταξίδια εντός Ευρώπης, επειδή ακριβώς, η ημέρα διαρκεί περισσότερο, ενδέχεται να χρειάζεστε περισσότερα γεύματα, θρεπτικές ουσίες και περισσότερη ινσουλίνη.
  12. H ινσουλίνη δεν πρέπει να φυλάσσεται στους χώρους αποσκευών των λεωφορείων, λόγω του ότι οι χώροι αυτοί δεν κλιματίζονται. Σε ταξίδι με το αεροπλάνο δεν θα πρέπει να αφήνουν την τσάντα με την ινσουλίνη στο χώρο των αποσκευών του αεροπλάνου, καθώς κινδυνεύει να παγώσει εξαιτίας του ύψους, στο οποίο πετά το αεροπλάνο. Επίσης, η ινσουλίνη δεν πρέπει να εκτίθεται σε ακτίνες Χ, οπότε θα πρέπει να αφήνουν τους υπεύθυνους ασφαλείας να ελέγξουν την τσάντα τους.
  13. Σε περίπτωση που ταξιδέψουν σε περιοχές του τρίτου κόσμου, καλό θα ήταν να ενημερωθούν εγκαίρως (1-2 μήνες νωρίτερα) από το γραφείο ταξιδιωτικής ιατρικής του ΚΕΕΛΠΝΟ για τα εμβόλια που πρέπει να κάνουν.

Συμβουλές κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που οφείλει να κάνει ένας διαβητικός είναι να ελέγχει το σάκχαρό του. Επειδή οι συνήθειες αλλάζουν, όταν ένα άτομο με διαβήτη ταξιδεύει, συστήνεται να ελέγχει το σάκχαρό του περισσότερες φορές μέσα στη μέρα και ανά συχνότερα μεσοδιαστήματα.  Η σωματική άσκηση μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου ενώ αντίθετα το άγχος, η ακινησία και η καθιστική στάση για μακρά χρονικά διαστήματα μπορεί να τα αυξήσει. Επίσης, πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή των ασθενών με διαβήτη που χρησιμοποιούν ινσουλίνη ότι στις περιοχές με πολύ ψυχρό κλίμα η απορρόφηση της ινσουλίνης από τη θέση ένεσης είναι βραδύτερη, ενώ σε περιοχές με πολύ θερμό κλίμα η πρόσληψη της ινσουλίνης επιταχύνεται κατά πολύ, με συνέπεια να επηρεαστούν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

 

Ταξίδι προς ανατολάς (Ασία: Κίνα, Ιαπωνία και Κορέα)

α. Ασθενείς που χρειάζονται μία δόση ινσουλίνης άπαξ ημερησίως:

Αυτοί οι ασθενείς λαμβάνουν τη συνηθισμένη δόση την ημέρα που αρχίζει το ταξίδι τους. Όμως, επειδή η μέρα στον τόπο προορισμού τους διαρκεί λιγότερο, συνιστάται η λήψη μόνο των 2/3 της συνηθισμένης δόσης τους, το πρώτο πρωί. Μετά από 10 ώρες και αφού μετρήσουν το σάκχαρό τους και υπερβαίνει τα 240 mg/dL, πρέπει να πάρουν την υπόλοιπη ινσουλίνη. Το δεύτερο πρωί, συνεχίζουν με τη συνηθισμένη δόση.

β. Ασθενείς που χρειάζονται δύο δόσεις ινσουλίνης (πρωί και βράδυ) ημερησίως:

Αυτοί οι ασθενείς λαμβάνουν τα 2/3 της συνηθισμένης πρωινής τους δόσης για το πρώτο πρωινό στον τόπο προορισμού τους. Το βράδυ, πρέπει να πάρουν τη συνηθισμένη βραδινή τους δόση και εάν το βράδυ, το σάκχαρό τους υπερβαίνει τα 240 mg/dL, τότε πρέπει να πάρουν και το υπόλοιπο της πρωινής δόσης ινσουλίνης. Την ημέρα που αρχίζει το ταξίδι τους, καθώς και τη δεύτερη μέρα, πρέπει να πάρουν κανονικά και την πρωινή και τη βραδινή τους δόση.

Ταξίδι προς δυσμάς (Ευρώπη, Βόρεια και Νότια Αμερική)

α. Ασθενείς που χρειάζονται μία δόση ινσουλίνης άπαξ ημερησίως:

Αυτοί οι ασθενείς πρέπει να πάρουν την συνηθισμένη δόση ινσουλίνης την ημέρα που αρχίζει το ταξίδι τους, καθώς η μέρα στον τόπο προορισμού τους διαρκεί περισσότερο. Αφού παρέλθουν 18 ώρες μετά τη λήψη της πρωινής τους δόσης, πρέπει να μετρήσουν το σάκχαρό τους και εφόσον υπερβαίνει τα 240 mg/dL να πάρουν ξανά το 1/3 της συνηθισμένης πρωινής τους δόσης. Μετά από αυτό το στάδιο πρέπει να παίρνουν κανονικά τη δόση ινσουλίνης τους ως συνήθως.

β. Ασθενείς που χρειάζονται δύο δόσεις ινσουλίνης (πρωί και βράδυ) ημερησίως:

Αυτοί οι ασθενείς δεν πρέπει να αλλάξουν την ώρα  που παίρνουν την ινσουλίνη τους. Αυτό σημαίνει ότι  πρέπει να πάρουν τη δεύτερη δόση ινσουλίνης 10 – 12 ώρες μετά την τελευταία ένεση ινσουλίνης στην πατρίδα τους. Μετά από 6 ώρες, αυτοί οι ασθενείς πρέπει να μετρήσουν το σάκχαρό τους και εφόσον υπερβαίνει τα 240 mg/dL να πάρουν ξανά το 1/3 της συνηθισμένης πρωινής τους δόσης.

Γενικά, οι ασθενείς, που βρίσκονται σε εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλινοθεραπείας και χορηγείται γευματική ινσουλίνη ταχείας δράσης 3 ή περισσότερες φορές την ημέρα, πρέπει να τρώνε το γεύμα τους και να λαμβάνουν την ινσουλίνη προ ή μετά φαγητού. Είναι σαφές ότι ταξιδεύοντας προς ανατολάς, χάνεται ένα γεύμα, καθώς η μέρα διαρκεί λιγότερο. Αντίθετα, ταξιδεύοντας προς δυσμάς, προστίθεται ένα γεύμα, καθώς η μέρα διαρκεί περισσότερο και βεβαίως, η ινσουλίνη πρέπει να συνδυάζεται αναλόγως με τα γεύματα. Εφόσον χρησιμοποιείται ινσουλίνη μέσης ή βραδείας δράσης και δεδομένου ότι η επιπλέον δόση ενδέχεται να ρίξει το σάκχαρο, συνιστάται από μερικούς ιατρούς η αντικατάσταση αυτών των ινσουλινών με κρυσταλλική ινσουλίνη για το ταξίδι. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη φαρμακευτική τους αγωγή, συνιστάται σε όλα τα άτομα με διαβήτη να συμβουλεύονται το γιατρό τους.

Στους περισσότερους ασθενείς υπό θεραπεία με αντιδιαβητικά δισκία δεν έχει παρατηρηθεί κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα. Γενικά, εφόσον λαμβάνουν ινσουλίνη ή ινσουλινοεκκριτικά φάρμακα (σουλφονυρουρίες, μεγλιτινίδες) πρέπει να προσέχουν την πτώση των επιπέδων του σακχάρου τους.

Αδιαθεσία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού

Εάν ένα άτομο με διαβήτη νιώσει έντονη αδιαθεσία – ζάλη – ναυτία κατά τη διάρκεια του ταξιδιού  ενδέχεται να  ανέβει το σάκχαρό του, λόγω των αντιρροπιστικών ορμονών του στρες που εκλύονται. Επομένως, είναι απαραίτητο, σε αυτήν την περίπτωση, να μετρήσουν το σάκχαρό αίματος. Εάν η αδιαθεσία διαρκέσει 1-2 ημέρες συνοδεία εμετού και διάρροιας, ίσως χρειαστεί να τροποποιήσουν τη φαρμακευτική αγωγή τους ή να πάρουν κάποιο επιπλέον φάρμακο. Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να ελέγξουν για κετόνες και εφόσον το τεστ είναι θετικό πρέπει να επικοινωνήσουν αμέσως με το γιατρό τους. Κατά τη διάρκεια της αδιαθεσίας δεν πρέπει να διακόπτονται τα χάπια ή η ινσουλίνη.  Εάν δεν έχουν όρεξη να φάνε ή έχουν τάση για έμετο, μπορούν να δοκιμάσουν να φάνε υδαρείς τροφές, όπως σούπα, γάλα ή χυμό φρούτων για να μην πέσει το σάκχαρό και να πίνουν πολλά υγρά για να μην αφυδατωθούν.

Ταξίδι με το αυτοκίνητο

Η οδήγηση δεν απαγορεύεται στα άτομα με διαβήτη. Ωστόσο, εάν ο οδηγός σε ένα ταξίδι με αυτοκίνητο πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη πρέπει να προσέχει τα εξής για την ασφάλεια τη δική του αλλά και των υπολοίπων:

  • Εάν λαμβάνουν ινσουλίνη, θα πρέπει να έχουν λάβει ένα γεύμα πριν οδηγήσουν και να μετράνε το σάκχαρό τους όσο το δυνατό συχνότερα (π.χ. ανά δίωρο).
  • Θα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους στο αυτοκίνητο τροφές, όπως ζάχαρη, μπισκότα ή χυμούς φρούτων. Σε μεγάλα ταξίδια, θα πρέπει να σταματάνε κάθε 2 ώρες και λαμβάνουν ένα σνακ.
  • Όταν έχουν συμπτώματα υπογλυκαιμίας θα πρέπει να σταματάνε και να τα αντιμετωπίζουν βάσει του γνωστού πρωτοκόλλου (κανόνας του 15). Προσοχή: Μετά την αποκατάσταση της ευγλυκαιμίας, πρέπει να φάνε κάποιο υδατανθρακούχο γεύμα βραδείας αποδέσμευσης, π.χ. ένα τοστ με ζαμπόν και τυρί ή 1 κρουασάν, για να αποτραπεί η επανεμφάνιση υπογλυκαιμίας τις προσεχείς ώρες
  • Δεν θα πρέπει να καταναλώνουν αλκοόλ πριν και κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Το αλκοόλ δεν διαταράσσει μόνο τη νοητική συγκέντρωση και την ταχύτητα αντίδρασης αλλά ρίχνει απότομα και τα επίπεδα του σακχάρου.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Burnett JC. Long‐and Short‐Haul Travel by Air: Issues for People with Diabetes on Insulin. J Travel Med. 2006;13:255-60.
  2. Chandran M, Edelman S. Have insulin, will fly: Diabetes management during air travel and time zone adjustment strategies. Clinical Diabetes. 2003;21:82-5.
  3. DAFNE Study Group. Training in flexible, intensive insulin management to enable dietary freedom in people with type 1 diabetes: dose adjustment for normal eating (DAFNE) randomized controlled trial. BMJ. 2002;325:746.
  4. Dhatariya, K., et al. NHS Diabetes guideline for the perioperative management of the adult patient with diabetes. Diabetic Medicine. 2012;29:420-33.
  5. Hill David R, et al. The practice of travel medicine: guidelines by the Infectious Diseases Society of America.” Clinical Infectious Diseases. 2006;43:1499-539.
  6. Lumber T, Strainic P. Have insulin, will travel. Planning ahead will make traveling with insulin smooth sailing. Diabetes forecast. 2005;58:50-4.
  7. Mayfield J, Reiber G, Sanders L, Janisse D, Pogach L. Preventive foot care in diabetes. Diabetes Care. 2004;27:S63-4.
  8. Morteza I, Mahboobeh S H, Hossein P. Travel Guidance for People with Diabetes; A Narrative Review, Int J Travel Med Glob Health. 2015;3:143-147
  9. Pinsker JE, Becker E, Mahnke CB, Ching M, Larson NS, Roy D. Extensive clinical experience: a simple guide to basal insulin adjustments for long-distance travel. J Diabetes Metab Disord. 2013;12:59.

Σύσταση Επιτροπών της ΕΔΕ

Αθήνα, 15-11-2021
Αρ.Πρωτ.: 1622

Αγαπητά μέλη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας,

Σας γνωρίζουμε ότι μετά από απόφαση στη Συνεδρίαση της 29ης Ιουνίου 2021 (2η Συνεδρίαση, 9ο Θέμα), εγκρίθηκε ομόφωνα η «Σύσταση Επιτροπών της ΕΔΕ», οι οποίες συγκροτήθηκαν ως ακολούθως:

1. «Επιτροπή Εκπαίδευσης της ΕΔΕ»

α) Σύνθεση:

  • Συντονιστές: Ράπτης Α., Λαμπαδιάρη Β.
  • Μέλη: Ανδρουτσοπούλου Χ., Θωμάκος Π., Κόρακας Ε., Κώτσα Κ., Μαρκάκης Κ., Μερίτση Α., Νούτσου Μ., κ. Παπαχριστοφόρου Ε.

β) ΈργοWebinars, διεθνή Ιατρικά Περιοδικά, Βιβλιογραφική ενημέρωση, e-βιβλιοθήκη: επεξεργασία – αξιολόγηση – διατύπωση προτάσεων προς το ΔΣ για έγκριση.


2. «Επιτροπή Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών της ΕΔΕ»

α) Σύνθεση:

  • Συντονίστρια: Παπαζαφειροπούλου Α.
  • Μέλη: Αργυρακοπούλου Γ., Δημοσθενόπουλος Χ., Κουφάκης Θ., Μυλωνά Μ., Σκουρή Ι., Τρικαλινού Α., Τσακάλης Α., Φλωρεντίν Μ., Φουστέρης Ε., Χουρδάκη Ε., Σαχινίδης Α.

β) ΈργοΑναδιαμόρφωση της Ιστοσελίδας – Facebook, αναζήτηση θεμάτων για ενημέρωση των μελών της ΕΔΕ: επεξεργασία – αξιολόγηση – διατύπωση προτάσεων προς το ΔΣ για έγκριση.


3. «Επιτροπή Ιατρών Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης της ΕΔΕ»

α) Σύνθεση:

  • Συντονιστής: Λέπουρας Α.
  • Μέλη: Γκιζλής Β., Γουγουρέλας Δ., Κωνσταντινόπουλος Π., Μαγγανά Σ., Μέλλος Χ., Μπουμπάκη Α.

β) ΈργοΘέματα που αφορούν αυτή την ομάδα μελών της ΕΔΕ: επεξεργασία –  αξιολόγηση – διατύπωση προτάσεων προς το ΔΣ για έγκριση.


4. «Επιτροπή Παρέδρων Μελών της ΕΔΕ»

α) Σύνθεση:

  • Συντονιστής: Δημοσθενόπουλος Χ.
  • Μέλη: Βλάχου Ε., Γκρόζου Α., Καϊσίδης Α, Μπουλαζέρη Σ., Παφίλη Ζ.

β) ΈργοΘέματα που αφορούν αυτή την ομάδα μελών της ΕΔΕ: επεξεργασία – αξιολόγηση – διατύπωση προτάσεων προς το ΔΣ για έγκριση.


Οι Επιτροπές θα συνεδριάζουν σε τακτά διαστήματα, στα γραφεία της ΕΔΕ, με φυσική παρουσία ή/και διαδικτυακά.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση,

Η Πρόεδρος
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας
Κ. Μακρυλάκης

Το spot της εκστρατείας ενημέρωσης της ΕΔΕ για την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2021

Δείτε το κεντρικό spot της εκστρατείας ενημέρωσης της ΕΔΕ, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη 2021 – (Παρουσιάζει ο Ν. Κουρής): https://youtu.be/2fH0RuAt6HI