Blog

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ: Η πατρίδα μας βρίσκεται στην ευτυχή θέση να διαθέτει σε αφθονία τα προϊόντα που είναι χαρακτηριστικά της Μεσογειακού προτύπου διατροφής. Άρα, αν διατηρήσουμε τις πατροπαράδοτες διατροφικές μας συνήθειες και δεν παρασυρθούμε από τα αποδεδειγμένα επιβλαβή διατροφικά πρότυπα της «Δύσης» αναμένουμε σημαντικά οφέλη για την υγεία σε πληθυσμιακό επίπεδο.

Σχόλιο μεταφραστή: Δεν υπάρχουν στοιχεία για πιθανή αντίσταση στη δράση της ινσουλίνης μεταξύ των φυσιολογικών ατόμων. Παρόλα αυτά η μελέτη είναι σημαντική και ρίχνει φως στην κλινική παρατήρηση ότι όλοι οι παχύσαρκοι δεν συμπεριφέρονται κατά τον ίδιο τρόπο όσον αφορά τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, λοιπών προδιαθεσικών παραγόντων και τελικά αθηρωμάτωσης.a

Yπεύθυνη επιλογής και προώθησης: Αναστασία Θανοπούλου

Τα προγνωστικά μοντέλα για την ανίχνευση υγιών ατόμων τα οποία βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να υποστούν καρδιαγγειακό σύμβαμα έχουν περιορισμένη ακρίβεια. Ο χαμηλός σφυροβραχιόνιος δείκτης (ankle brachial index, ABI) είναι ένας δείκτης αθηρωμάτωσης και έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει την προγνωστική ικανότητα των μοντέλων. Σκοπός της μελέτης ήταν να διευκρινιστεί αν ο ABI δίνει περισσότερες πληροφορίες για τον κίνδυνο ανάπτυξης καρδιαγγειακού συμβάματος ή για τη θνησιμότητα, ανεξάρτητες από αυτές που δίνει το Framingham risk score (FRS) και αν μπορεί να βελτιώσει την πρόβλεψη του κινδύνου. Μελετήθηκαν οι σχετικές μελέτες μέσω του MEDLINE (1950 έως Φεβρουάριο 2008) και του EMBASE (1980 έως Φεβρουάριο 2008). Έγινε επίσης εξέταση των βιβλιογραφικών αναφορών των μελετών καθώς και επαφή με ειδικούς στο θέμα για ανίχνευση επιπρόσθετων δημοσιευμένων ή μη μελετών. Συμπεριελήφθησαν οι μελέτες εφόσον: α) αφορούσαν το γενικό πληθυσμό, β) είχε γίνει εκτίμηση του ABI κατά την ένταξη και γ) τα άτομα παρακολουθούνταν με σκοπό την ανίχνευση της καρδιαγγειακής και γενικής θνησιμότητας. Συμπεριελήφθησαν 16 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης. Κατά τη διάρκεια 480.325 ανθρωπο-ετών παρακολούθησης 24.955 ανδρών και 23.339 γυναικών, ο κίνδυνος θανάτου κατά ABI είχε μια ανάστροφη κατανομή μορφολογίας J με φυσιολογικό (σχετιζόμενο με χαμηλό κίνδυνο) ABI 1,11 έως 1,40. Η 10-ετής καρδιαγγειακή θνησιμότητα σε άνδρες με χαμηλό ABI (< = 0.90) ήταν 18,7% (95% confidence interval [CI], 13,3%-24,1%) και με φυσιολογικό ABI (1,11-1,40) ήταν 4,4% (95% CI, 3,2%-5,7%) (hazard ratio [HR], 4,2; 95% CI, 3.3-5.4). Η αντίστοιχη θνησιμότητα στις γυναίκες ήταν 12,6% (95% CI, 6,2%-19,0%) και 4,1% (95% CI, 2,2%-6,1%) (HR, 3,5; 95% CI, 2,4-5,1). Tα HRs παρέμεναν υψηλά και μετά εξομοίωση για FRS (2,9 [95% CI, 2,3-3,7] για τους άνδρες vs 3,0 [95% CI, 2,0-4,4] για τις γυναίκες). Χαμηλό ABI (<= 0.90) σχετιζόταν με περίπου διπλάσια 10-ετή γενική και καρδιαγγειακή θνησιμότητα και ρυθμό συμβαμάτων σε σύγκριση με τον συνολικό ρυθμό σε κάθε FRS κατηγορία. Το να συμπεριληφθεί ο ABI στην κατάταξη του καρδιαγγειακού κινδύνου με βάση το FRS θα είχε ως αποτέλεσμα την επαναταξινόμηση των κατηγοριών κινδύνου και την τροποποίηση των θεραπευτικών οδηγιών σε περίπου 19% των ανδρών και 36% των γυναικών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η μέτρηση του ABI θα μπορούσε να βελτιώσει την ακρίβεια της πρόβλεψης του καρδιαγγειακού κινδύνου πέραν του FRS.

Η εξενατίδη ευνοϊκή επίδραση στην απόπτωση και ίσως και στη νεογένεση των β-κυττάρων σε πειραματόζωα. Στην παρούσα μελέτη εκτέθηκαν παγκρεατικά νησίδια ανθρώπων πασχόντων και μη πασχόντων από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 σε exendin-4 για 48 ώρες και παρατηρήθηκαν διάφορες ευνοϊκές επιδράσεις επί της έκκρισης της ινσουλίνης και της έκφρασης γονιδίων σχετικών με τη λειτουργικότητα και τη διαφοροποίηση των β-κυττάρων.

Μελετήθηκαν τα παρακάτω γονίδια: ινσουλίνης, GLUT-2, γλυκοκινάσης, PDX-1, Ki67, E2F1, E2F2, CyclinD2, cyclic adenosine monophosphate (cAMP)-response element-binding protein (CREB), cAMP-regulated guanine nucleotide exchange factor 2 (Epac2) και protein kinase cAMP-dependent regulatory protein (PRKAR).

Η έκκριση ινσουλίνης σε απάντηση μικρών συγκεντρώσεων γλυκόζης δεν διέφερε μεταξύ φυσιολογικών και διαβητικών ατόμων. Αντίθετα, στις υψηλές συγκεντρώσεις γλυκόζης τα προερχόμενα από μη διαβητικά άτομα νησίδια αύξησαν σημαντικά την παραγωγή γλυκόζης ενώ τα νησίδια τα προερχόμενα από άτομα με διαβήτη υπολείπονταν σε απάντηση. Μετά 48-ωρη έκθεση σε exendin-4, η απάντηση των προερχομένων από μη διαβητικά άτομα νησιδίων αυξήθηκε περαιτέρω, αλλά αυξήθηκε και η παραγωγή ινσουλίνης από νησίδια προερχόμενα από άτομα με διαβήτη, όταν τα νησίδια καλλιεργήθηκαν σε υψηλές συγκεντρώσεις γλυκόζης. Βεβαίως η εκκριτική ικανότητα των προερχομένων από άτομα με διαβήτη νησιδίων υπολειπόταν σε σχέση με αυτή των φυσιολογικών νησιδίων.

Σχόλιο μεταφραστή: Πολλά υποσχόμενη μελέτη υπό την προϋπόθεση ότι τα επίπεδα εξενατίδης που χρησιμοποιήθηκαν είναι παρόμοια με αυτά που επιτυγχάνονται με τη θεραπευτική χορήγηση φαρμάκου. Αναμένονται κλινικές μελέτες που να καταδείξουν ότι η πρώιμη χορήγηση του φαρμάκου βοηθά στη διατήρηση της λειτουργικότητας του β-κυττάρου.

Στην εισαγωγή οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η πρώιμη έναρξη εντατικοποιημένης ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με νεοδιαγνωσθέντα σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργικότητα των β-κυττάρων και να έχει ως αποτέλεσμα την παρατεταμένη γλυκαιμική ύφεση.

Κατέστρωσαν λοιπόν, μία πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη, για να συγκρίνουν τα αποτελέσματα της παροδικής εντατικοποιημένης ινσουλινοθεραπείας (συνεχής υποδόρια έγχυση ινσουλίνης, continuous subcutaneous insulin infusion [CSII] ή πολλαπλές ημερήσιες ενέσεις ινσουλίνης, multiple daily insulin injections [MDI]) έναντι της χορήγησης από του στόματος αντιδιαβητικών δισκίων, επί της λειτουργικότητας των β-κυττάρων και επί του ρυθμού ύφεσης του διαβήτη.

Μελετήθηκαν 382 ασθενείς, 25–70 ετών, οι οποίοι στρατολογήθηκαν από 9 κέντρα στην Κίνα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2004 και Οκτωβρίου 2006. Οι ασθενείς με γλυκόζη νηστείας (fasting plasma glucose, FBG) μεταξύ 7·0–16·7 mmol/L (δηλαδή 126 και 300 mg%), τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν ινσουλίνη (CSII ή MDI) ή από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία για επίτευξη αρχικής ταχείας διόρθωσης της υπεργλυκαιμίας. Η αγωγή διεκόπη μετά επίτευξη και διατήρηση ευγλυκαιμίας επί δύο εβδομάδες και οι ασθενείς ετέθησαν σε αγωγή με δίαιτα και άσκηση και παρακολούθηση. Πραγματοποιήθηκαν ενδοφλέβιες δοκιμασίες ανοχής στη γλυκόζη και μετρήθηκαν η γλυκόζη, η ινσουλίνη και η προινσουλίνη πριν και μετά τη διακοπή της φαρμακολογικής θεραπείας και μετά 1-έτος παρακολούθησης. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν ο χρόνος και ο ρυθμός επίτευξης γλυκαιμικής ύφεσης στο 1 έτος μετά τη βραχείας διάρκειας εντατικοποιημένης ινσουλινοθεραπείας.

Αποτελέσματα: Περισσότεροι ασθενείς που ανήκαν σε ομάδα ινσουλινοθεραπείας πέτυχαν τον στόχο για το γλυκαιμικό έλεγχο (97·1% [133 από τους 137] στην ομάδα CSII και 95·2% [118 από τους 124] στην ομάδα MDI), σε λιγότερο χρόνο (4·0 ημέρες [SD 2·5] στην ομάδα CSII και 5·6 ημέρες [SD 3·8] στην ομάδα MDI) συγκρινόμενοι με τους ασθενείς που λάμβαναν από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία (83·5% [101 από τους 121] και 9·3 ημέρες [SD 5·3]). Ο ρυθμός υποστροφής μετά 1 χρόνο ήταν σημαντικά υψηλότερος στις ομάδες που λάμβαναν ινσουλίνη (51·1% στην ομάδα CSII και 44·9% στην ομάδα MDI) συγκριτικά με την ομάδα που λάμβανε από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία (26·7%; p=0.0012). Η λειτουργικότητα των β-κυττάρων εκπεφρασμένη με την εξίσωση HOMA B και η οξεία έκκριση της ινσουλίνης βελτιώθηκαν σημαντικά μετά την εντατικοποιημένη ινσουλινοθεραπεία. Η αύξηση στην οξεία έκκριση της ινσουλίνης διατηρήθηκε στις ομάδες που έλαβαν ινσουλίνη, ενώ μειώθηκε σημαντικά στην ομάδα των από του στόματος αντιδιαβητικών δισκίων στο 1 έτος σε όλα τα άτομα που πέτυχαν ύφεση.

Ερμηνεία των αποτελεσμάτων: Η πρώιμη ινσουλινοθεραπεία σε ασθενείς με νεοδιαγνωσθέντα διαβήτη τύπου 2 έχει ευνοϊκά αποτελέσματα στην ανάρρωση και τη διατήρηση της λειτουργικότητας των β-κυττάρων και την παρατεταμένη γλυκαιμική ύφεση σε σύγκριση με την αγωγή με από του στόματος αντιδιαβητικά δισκία.

Σχόλιο μεταφραστή: Η μελέτη αυτή αποτελεί επιστημονική τεκμηρίωση της πρακτικής πρώιμης χορήγησης ινσουλινοθεραπείας που γινόταν, ούτως ή άλλως, εμπειρικά με καλά αποτελέσματα.

Στην εισαγωγή οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η εντατικοποιημένη υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση στον τρόπο ζωής μπορεί μα μειώσει την επίπτωση του διαβήτη τύπου 2 σε ασθενείς με διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη (IGT), αλλά δεν είναι γνωστό το πόσο διαρκεί αυτή η ευνοϊκή επίδραση μετά τη διακοπή της παρέμβασης και το κατά πόσο τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν επίσης τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου (CVD) και τη θνησιμότητα.

Σκοπός της μελέτης ήταν να εκτιμηθεί το κατά πόσον η εντατικοποιημένη υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση στον τρόπο ζωής έχει μακροχρόνιες επιδράσεις στον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, στον κίνδυνο εμφάνισης των σχετιζόμενων με τον διαβήτη μακρο- και μικρ-αγγειοπαθητικών επιπλοκών καθώς και στη θνησιμότητα.

Το 1986, 577 ενήλικοι με IGT από 33 κλινικές στην Κίνα τυχαιοποιήθηκαν σε μία από τις παρακάτω ομάδες: 1) Ομάδα ελέγχου, 2) Ομάδες παρέμβασης (ομάδα παρέμβασης μόνο με δίαιτα, ομάδα παρέμβασης μόνο με άσκηση ή ομάδα παρέμβασης με συνδυασμό δίαιτας και άσκησης). Η παρέμβαση διήρκησε 6 χρόνια, μέχρι το 1992. Το 2006, οι συμμετέχοντες στη μελέτη εξετάστηκαν προκειμένου να εκτιμηθεί η μακροχρόνια επίδραση της παρέμβασης. Τα πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία ήταν η επίπτωση του διαβήτη, η επίπτωση CVD και η καρδιαγγειακή και γενική θνησιμότητα.

Αποτελέσματα: Συγκρινόμενοι με την ομάδα ελέγχου, τα άτομα της ομάδας παρέμβασης με συνδυασμό δίαιτας και άσκησης εμφάνισαν κατά 51% μικρότερη επίπτωση διαβήτη (hazard rate ratio [HRR] 0∙49; 95% CI 0∙33−0∙73) κατά τη διάρκεια της ενεργού παρεμβάσεως και 43% μικρότερη επίπτωση (0∙57; 0∙41−0∙81) κατά τη διάρκεια της 20-ετούς παρακολούθησης, μετά από εξομοίωση για ηλικία. Η μέση ετήσια επίπτωση διαβήτη ήταν 7% για τους συμμετέχοντες στη ενεργό παρέμβαση σε σύγκριση με 11% για την ομάδα ελέγχου, με 20-ετή αθροιστική επίπτωση 80% στις ομάδες της ενεργού παρέμβασης και 93% στην ομάδα ελέγχου. Οι συμμετέχοντες στην ομάδα παρέμβασης είχαν κατά μέσο όρο 3∙6 χρόνια μικρότερη διάρκεια διαβήτη από την ομάδα ελέγχου. Δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων στο ποσοστό του πρώτου CVD επεισοδίου (HRR 0∙98; 95% CI 0∙71−1∙37), στη CVD θνησιμότητα (0∙83; 0∙48−1∙40), και στη γενική θνησιμότητα (0∙96; 0∙65−1∙41), αλλά η μελέτη αυτή δεν είχε την στατιστική δύναμη να διακρίνει διαφορές σε τέτοιου είδους εκβάσεις.

Ερμηνεία αποτελεσμάτων: Η εντατικοποιημένη υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση στον τρόπο ζωής κατά τη διάρκεια 6 ετών μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση διαβήτη μέχρι και 14 χρόνια μετά την ενεργό παρέμβαση. Παρόλα αυτά, δεν είναι σαφές το κατά πόσον η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση στον τρόπο ζωής οδηγεί επίσης σε μείωση της CVD νόσου και της θνησιμότητας.

Σχόλιο μεταφραστή:  Η μικρότερη επίπτωση διαβήτη για 20 χρόνια, χωρίς να είναι βέβαιο ότι οι συμμετέχοντες διατήρησαν στο έπακρο τις υγιεινοδιαιτητικές συνήθειες που είχαν αποκτήσει, αλλά ακόμα και η καθυστέρηση στην εμφάνιση του διαβήτη, σε άτομα ούτως ή άλλως ευρισκόμενα σε υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο, είναι με βεβαιότητα κέρδος για τα άτομα αυτά. Μακάρι να είχε δειχθεί και μείωση στην εμφάνιση των καρδιαγγειακών συμβαμάτων και στη θνησιμότητα, που αποτελεί και το ζητούμενο των ενεργειών όλων μας, αλλά πραγματικά η μελέτη δεν είχε τη στατιστική δύναμη να δείξει κάτι τέτοιο και ας ελπίσουμε ότι το γεγονός αυτό αποτελεί το μόνο λόγο.