ΕΔΕ Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Προδιαβήτη.

Zhang Z. et al.  The Association Between E-Cigarette Use and Prediabetes: Results From the Behavioral Risk Factor Surveillance System, 2016–2018. Am J Prev Med. 2022;62:1−6. doi.org/10.1016/j. amepre.2021.12.009.

Τα τελευταία χρόνια η χρήση του ηλεκτρονικού τσιγάρου αποτελεί μια πολύ διαδεδομένη μορφή εναλλακτικού τρόπου καπνίσματος. Στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο χρησιμοποιείται από το 4,5% του ενήλικου πληθυσμού (περίπου 10,8 εκ. άτομα).

Το κάπνισμα και το παθητικό κάπνισμα προκαλεί αντίσταση των ιστών στη δράση της ινσουλίνης και ΣΔ Τύπου 2, που συνδέεται με τη δράση τοξικών χημικών ουσιών, όπως η νικοτίνη, πολλές εκ των οποίων εμπεριέχονται και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Επίσης, εκτιμάται ότι η παραγωγή ατμού, μέσω του ηλεκτρονικού τσιγάρου, από τη θέρμανση ουσιών, όπως η προπυλενογλυκόλη, η γλυκερόλη, κ.ά., ενέχεται στην πρόκληση χαμηλού βαθμού φλεγμονής και οξειδωτικού stress.

Ανάμεσα σε 600.046 συμμετέχοντες στη μελέτη (28,6% είχαν ηλικία <35 ετών), η οποία βασίστηκε στη χρήση ερωτηματολογίων, τα άτομα που χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικό τσιγάρο ήταν πιο πιθανό να έχουν διαγνωστεί με Προδιαβήτη σε σχέση τόσο με τους μη καπνιστές [Σχετικός Κίνδυνος: 1,22 (95% ΔΕ=1,10 – 1,37)], όσο και με πρώην χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων [ΣΚ: 1,12 (95% ΔΕ=1,05 – 1,19)]. Ο επιπολασμός του Προδιαβήτη στους πρώην καπνιστές και νυν χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου εκτιμήθηκε στο 9% (95% ΔΕ=8,6 – 9,4%), ενώ στους αποκλειστικούς χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου και σε όσους χρησιμοποιούσαν ταυτόχρονα το συμβατικό και το ηλεκτρονικό τσιγάρο τα ποσοστά ήταν 5,9% (95% ΔΕ=5,3 – 6,5%) και 10,2% (95% ΔΕ=9,8 – 10,7%) αντίστοιχα.

Συμπερασματικά, η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο Προδιαβήτη, σε σχέση με μη καπνιστές, αντίστοιχο με αυτό των καπνιστών συμβατικών τσιγάρων.

 

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Έκτακτες Ανακοινώσεις, Νέα και Ανακοινώσεις

Υποβολή εργασιών στο 39th International Symposium on Diabetes and Nutrition (Προθεσμία έως 10/4/2022)

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η ημερομηνία λήξης υποβολής των εργασιών για το DNSG πλησιάζει…στις 10.4.2022…

Μην χάσετε την ευκαιρία να συμμετέχετε στη σημαντική αυτή ετήσια συνάντηση για τη Διατροφή και το Διαβήτη!

www.dnsg2022.com

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Έκτακτες Ανακοινώσεις, Νέα και Ανακοινώσεις

ΕΠΕΙΓΟΝ: 10 Απριλίου 2022, καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών για την απόκτηση τίτλου εξειδίκευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη

Αγαπητά μέλη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας,

Σε συνέχεια της από 13.10.2021, ενημέρωσής σας, για την απόκτηση τίτλου εξειδίκευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη, σύμφωνα με το τελευταίο ΦΕΚ (Τεύχος Β’ Αρ. Φύλλου 4688/11.10.2021), που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Εταιρείας μας και σας απεστάλη με ηλεκτρονική αλληλογραφία, σας υπενθυμίζουμε ότι η 10 Απριλίου 2022 είναι η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή αιτήσεων – εγγράφων από τους ενδιαφερόμενους για την απόκτηση του τίτλου εξειδίκευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη.

Παραμένουμε πάντα στη διάθεσή σας για κάθε πρόσθετη πληροφορία-διευκρίνιση.

 

Με ιδιαίτερη εκτίμηση,

 

Για το ΔΣ της ΕΔΕ

Η Πρόεδρος
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας
Κ. Μακρυλάκης

 

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Εκδηλώσεις ΕΔΕ, Επιστημονικές Εκδηλώσεις, Ηλεκτρονικά Μαθήματα

Webinar ΕΔΕ “Εκπαίδευση – Προσέγγιση των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη” (Τετάρτη 2/3/2022, 20:00)

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 2/3/2022, στις 20:00, πραγματοποιήθηκε το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Θέμα Webinar: “Εκπαίδευση – Προσέγγιση των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη”

Ομιλητές:

  • Μ. Μπενρουμπή, Παθολόγος – Διαβητολόγος, Επιστ. Συνεργάτις, «ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ» Αθηνών.
  • Δ. Ρούκας, Στρατιωτικός Ψυχίατρος, Γραμματέας Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Ψυχοφαρμακολογίας (ΕΛΕΨΥ).

Μπορείτε να το παρακολουθήσετε βιντεοσκοπημένο μέσω της διεύθυνσης: https://youtu.be/jM91m4R9NVQ

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

 

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Διάφορα, Νέα και Ανακοινώσεις

Ανακοίνωση Κινήτρων Επικουρικών Ιατρών (Κέντρο Υγείας Μήλου)

2Η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ, ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΜΗΛΟΥ – ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ

  1. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ με την 75/2019 (ΑΔΑ: ΨΜ9Χ7ΛΞ-ΒΥΖ) απόφασή της επιχορηγεί με 450ε μηνιαίως, για όλη την 3ετή του θητεία 1(έναν) Επικουρικό Ιατρό για το ΚΥ Μήλου.
  2. Ο ΔΗΜΟΣ ΜΗΛΟΥ επιχορηγεί με 400ε μηνιαίως τους Επικουρικούς Ιατρούς όλων των ειδικοτήτων, που θα επιλέξουν να εργαστούν στο Κέντρο Υγείας Μήλου. Οι ιατροί προσλαμβάνονται άμεσα με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

Το Κ.Υ. ενδιαφέρεται να προσλάβει:

  • 1(έναν) ιατρό ειδικότητας ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗΣ
  • 1(έναν) ιατρό ειδικότητας ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ
  • 1(έναν) ιατρό ειδικότητας ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ή ΓΕΝ. ΙΑΤΡΙΚΗΣ ή ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ

Όποιοι ενδιαφέρονται αρκεί να καταθέσουν αίτηση εγγραφής (ή να τροποποιήσουν προϋπάρχουσα αίτησή τους) στον κατάλογο επικουρικών ιατρών της 2ης ΥΠΕ εκδηλώνοντας 1η προτίμηση για το Κ.Υ. Μήλου.

Να σημειωθεί ότι το Κ.Υ. Μήλου εδράζεται σε άγονη Α΄ περιοχή, οπότε η προϋπηρεσία σε αυτό προσμετράται διπλά σε κρίσεις για τις μόνιμες θέσεις Ιατρών ΕΣΥ.

Πληροφορίες:

  • Μακρής Κων/νος, Πρόεδρος Διοικ. Επιτροπής Κ.Υ. Μήλου, Τηλ. 6972 248790
  • Βαλλά Ευμορφία, Επιστ. Δ/τρια Κ.Υ. Μήλου, Τηλ. 6937 327966
ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

Νηστεία και Διαβήτης

Του Χάρη Δημοσθενόπουλου, ΜMedSci., PhD, Κλινικού Διαιτολόγου-Προϊστάμενου Διαιτολογικού Τμήματος ΓΝΑ Λαϊκό, Μέλος ΔΣ ΕΔΕ-Board Member of DNSG

 

Όλο και περισσότερες μελέτες τα τελευταία χρόνια έρχονται να υποστηρίξουν τις ευεργετικές επιπτώσεις της παραδοσιακής νηστείας στην υγεία. Επιστημονικά δεδομένα και στοιχεία που αφορούν τη μείωση στα υψηλά επίπεδα χοληστερίνης ή στα τριγλυκερίδια, αλλά και πιο ουσιαστικές επιπτώσεις σε άλλους παράγοντες υγείας όπως μείωση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου αποτελούν το καλύτερο επιχείρημα για να ακολουθήσει κάποιος τη νηστεία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, κατά τη Σαρακοστή.

Παλιότερα στοιχεία του Τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης όπως και πολύ πρόσφατα από μελέτες του Τμήματος Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού της Α’ Παθολογικής Κλινικής του ΑΠΘ έδειξαν ότι όσοι ακολουθούν τη νηστεία έχουν μειωμένη χοληστερόλη, υψηλότερα επίπεδα «καλών» αδιποκινών, όπως της αδιπονεκτίνης και της ιρισίνης, χαμηλότερο σωματικό βάρος και μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου και καρδιαγγειακών επεισοδίων. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα άτομα ακολουθούν τη θρησκευτική νηστεία, ενώ τα ποσοστά αυτά βέβαια ανεβαίνουν όσο ανεβαίνουν και οι ηλικίες.

Από διατροφικής άποψης, η νηστεία αποτελεί μία σχεδόν φυτοφαγική διατροφή με ένα ημερήσιο διαιτολόγιο χαμηλό σε κατανάλωση κορεσμένων και trans λιπαρών οξέων και πλούσιο σε μονοακόρεστα λ.ο. (ελιές και λάδι ελιάς) αλλά και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (θαλασσινά, ξηροί καρποί, σουσάμι και ταχίνι), ιδιαίτερα υψηλό σε φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικά συστατικά και βιταμίνες. Την ίδια στιγμή βέβαια είναι μία διατροφή που είναι συνολικά πλούσια σε λιπαρά και αμυλούχα τρόφιμα-υδατάνθρακες και για το λόγο αυτό απαιτεί προσοχή για τα άτομα με διαταραγμένα επίπεδα γλυκόζης, ουρικού οξέος και λιπιδίων.

Η νηστεία προσφέρει πολλά οφέλη στην υγεία. Οι περισσότερες μελέτες αποδεικνύουν πως η παραδοσιακή, λιτή νηστεία, με τα ελάχιστα κορεσμένα λιπαρά, τα άφθονα φυτικής προελεύσεως τρόφιμα (φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς), τα θαλασσινά, το ταχίνι και το ελαιόλαδο μπορεί να ελαττώσει με το πέρασμα των ημερών τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων, της ολικής και της «κακής» (ή LDL) χοληστερόλης. Ωστόσο, οι πάσχοντες από ορισμένα προβλήματα υγείας πρέπει να είναι προσεκτικοί, διότι ακόμα και ένα πολύ υγιεινό διαιτολόγιο μπορεί να κρύβει παγίδες.

Ειδικότερα, τα άτομα με διαβήτη θα πρέπει να προσέχουν το μέγεθος μερίδας στα λαδερά φαγητά, όπως τα φασολάκια, οι μπάμιες, το μπριάμ, οι αγκινάρες, οι μελιτζάνες, τα όσπρια και τα γεμιστά με ρύζι, διότι αποτελούν πλούσιες πηγές υδατανθράκων. Τα γεύματα αυτά πρέπει να καταναλώνονται χωρίς ή με μικρή ποσότητα από ψωμί ή φρυγανιές, να έχουν σχετικά λίγο λάδι (για λιγότερες θερμίδες) και να συνοδεύονται, αν αυτό είναι εφικτό, από σαλάτα με πράσινα, φυλλώδη λαχανικά για ακόμα υψηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών (συμβάλλουν στην καλύτερη και βραδύτερη απορρόφηση των υδατανθράκων).

Επίσης, προσοχή απαιτείται σε τρόφιμα που καταναλώνονται κατά τη νηστεία και είναι πλούσια σε πουρίνες που αυξάνουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος. Επομένως, τα άτομα με υπερουριχαιμία πρέπει να αποφεύγουν θαλασσινά και οστρακοειδή (λ.χ. μύδια, χτένια, αστακό, καβούρια, στρείδια), τρόφιμα και ροφήματα με μαγιά, δημητριακά ολικής άλεσης, αμύγδαλα, αλκοόλ και λαχανικά όπως ο αρακάς, τα φασόλια, το σπανάκι, οι φακές, τα μανιτάρια, η ντομάτα και το κουνουπίδι. Τέλος, η νηστεία λειτουργεί ιδιαίτερα ευεργετικά στη μείωση της «κακής» (LDL) χοληστερόλης και στην αύξηση της «καλής» (HDL) δεδομένου ότι υπάρχει κατανάλωση τροφίμων όπως οι ξηροί καρποί και το ταχίνι, το σουσάμι, τα χόρτα και τα λαχανικά, η βρώμη και τα φρούτα. Τα θαλασσινά, παρότι περιέχουν διαιτητική χοληστερόλη, όπως έχει αποδειχθεί δεν φαίνεται να αυξάνουν τα επίπεδά της στο αίμα, ειδικά αν δεν γίνεται υπερκατανάλωση.

Έτσι, κάνοντας κατάλληλους συνδυασμούς, με την αποφυγή υπερβολικών ποσοτήτων λαδιού και αμύλου, την αύξηση της φυσικής δραστηριότητας και την προσαρμογή της θεραπευτικής αγωγής (πιο εύκολο στα εντατικοποιημένα σχήματα ινσουλίνης και τις αντλίες) η διατροφή του διαβήτη μπορεί να συνδυαστεί με τη νηστεία, οδηγώντας ακόμα και σε μία καλύτερη ρύθμιση του.

Κάποια βασικά τρόφιμα της νηστείας που πρέπει να προσέξουμε είναι τα παρακάτω:

  • Θαλασσινά: αποτελούν βασική πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, είναι πολύτιμη πηγή ω-3 λιπαρών οξέων και χαμηλά σε κορεσμένο λίπος, αποδίδοντας περίπου 135Kcal περίπου στα 120g, χωρίς πρόσθετο λίπος.
  • Όσπρια: είναι τα πιο παραδοσιακά τρόφιμα της νηστείας, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες που αποδίδουν πρωτεΐνες χαμηλής βιολογικής αξίας. Περίπου 1 πιάτο φασόλια γίγαντες αποδίδει 250kcal. Ο συνδυασμός τους με άλλες πηγές φυτικής πρωτεΐνης π.χ. ρύζι, πλιγούρι ή κινόα οδηγεί στην πρόσληψη υψηλότερης βιολογικής αξίας πρωτεΐνη λόγω της συμπλήρωσης των αμινοξέων από τις δύο τροφές όπου η κάθε μία αποδίδει τα δικά της αμινοξέα.
  • Χαλβάς: τρόφιμο που προέρχεται από το σησάμι, πλούσιος σε ακόρεστα λιπαρά & σάκχαρα και πλούσιος σε βιταμίνη Ε, σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο, σελήνιο, μαγνήσιο και ψευδάργυρο, αλλά πολύ πλούσιος σε θερμίδες, αφού αποδίδει 500 θερμίδες/100g. Επίσης είναι πλούσιος σε σάκχαρα και για αυτό μία επιλογή χωρίς ζάχαρη π.χ. με στέβια θα ήταν ιδανικότερη επιλογή.
  • Ταραμάς: προέρχεται από τα αβγά του μπακαλιάρου, αποτελεί καλή πηγή βιταμινών Α και D, μαγνησίου, ψευδαργύρου, φωσφόρου και καλίου, αλλά επειδή είναι πλούσιος σε αλάτι απαιτεί προσοχή. Επίσης αποδείδει 120kcal ανά κουταλιά της σούπας και άρα παχαίνει.
  • Ελιές: πηγή του ποιοτικότερου λίπους και πηγή βιταμίνης Ε & Α και καροτενοειδών, καλίου, ασβεστίου, φωσφόρου, σιδήρου και μαγνησίου. 5 μικρές ή 3 μεγάλες αποδίδουν 45 θερμίδες και απαιτείται προσοχή στο αλάτι & στις θερμίδες.
  • Λαχανικά (μαγειρεμένα ή σαλάτας): Πηγές φυτικών ινών και βιταμινών και ιχνοστοιχείων, αν καταναλωθούν με λίγο λάδι είναι χαμηλά σε θερμίδες και αποτελούν πηγή φυτικών πρωτεϊνών.
  • Σόγια: υποκατάστατο εν μέρει του κρέατος, πηγή καλών λιπαρών οξέων & ω-3 και πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας. Προσφέρει διαλυτές φυτικές ίνες και είναι πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα, με έντονη αντιοξειδωτική δράση. Τα τελευταία χρόνια βέβαια έχει αρχίσει να αντικαθίσταται από άλλες φυτικές πηγές πρωτεϊνών, όπως ο αρακάς, η κινόα και ο αμάρανθος, το τοφού και η διατροφική μαγιά και άλλες.
ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

Διαβήτης και Υδατάνθρακες;

Του Χάρη Δημοσθενόπουλου, ΜMedSci., PhD, Κλινικού Διαιτολόγου-Προϊστάμενου Διαιτολογικού Τμήματος ΓΝΑ Λαϊκό, Μέλος ΔΣ ΕΔΕ-Board Member of DNSG

 

Στο διαιτολόγιο του κάθε ατόμου με διαβήτη η συνολική ποσότητα των υδατανθράκων είναι σημαντική για να επιτύχουμε την ικανοποιητική ρύθμιση του.

Πόσοι υδατάνθρακες πρέπει να περιλαμβάνονται στο διαιτολόγιο του ατόμου με διαβήτη;

Οι υδατάνθρακες πρέπει να καλύπτουν το βασικότερο μέρος της διατροφής μας, ακόμα και όταν έχουμε διαβήτη, δεδομένου ότι αποτελούν πηγές όχι μόνο ενέργειας αλλά και πολύτιμων άλλων θρεπτικών συστατικών. Τρόφιμα της καθημερινής μας διατροφής όπως ψωμί και αμυλούχα τρόφιμα (ρύζι και ζυμαρικά), πατάτες, φρούτα και χυμούς, λαχανικά και γαλακτοκομικά (γάλα και γιαούρτι), μέλι και μαρμελάδα αποτελούν φυσικές πηγές υδατανθράκων, που για πολλά χρόνια θεωρούνταν ως «επικίνδυνα» ή «απαγορευμένα» για τα άτομα με διαβήτη, και τα οποία πρέπει να υπάρχουν σε όλα τα γεύματα της ημέρας (πρωινό, δεκατιανό, γεύμα και δείπνο).

Οι περισσότερες επίσημες συστάσεις πρότειναν, για δεκαετίες, ότι η πρόσληψη των υδατανθράκων στη δίαιτα του διαβήτη πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 45-55% της συνολικής ενέργειας, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να ισχύει η άποψη ότι δεν υπάρχει μία ιδανική σύσταση-ποσοστό, αλλά ότι υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία για αυξομειώσεις αυτού του αρχικού ποσοστού. Υπάρχει ωστόσο μία σαφής τάση για μείωση τους στο διαιτολόγιο και για υιοθέτηση διαιτολογίων χαμηλότερων σε υδατάνθρακες.

Επίσης, οι οδηγίες κάνουν σαφές ότι πρέπει να προσέχουμε, πέρα από τη συνολική ποσότητά των υδατανθράκων, και την ποιότητά τους ώστε να υπάρχει και καλύτερη ρύθμιση αλλά και καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία. Οι υδατάνθρακες πρέπει να προέρχονται κυρίως από διαιτητικές πηγές πλούσιες σε υδατάνθρακες «βραδείας αποδέσμευσης» (τρόφιμα που να διασπώνται αργά και να απελευθερώνουν με βραδύτερο ρυθμό τα σάκχαρά τους), όπως είναι τα όχι πολύ ώριμα και χυμώδη φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, αλλά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών (1-2%), που αποτελούν όλα τρόφιμα που δεν «ανεβάζουν» πολύ τα μεταγευματικά επίπεδα της γλυκόζης αίματος.

Οι υδατάνθρακες στη δίαιτα του διαβήτη

Αυτό λοιπόν που είναι σημαντικό να κατανοήσουν και να μάθουν τα άτομα με διαβήτη σήμερα είναι ότι τα τρόφιμα που περιέχουν «σύνθετους» υδατάνθρακες και είναι πιο πλούσια σε φυτικές ίνες επιβάλλεται  να καταναλώνονται μέσα από το καθημερινό διαιτολόγιο, δεδομένου ότι ο αποκλεισμός τους στερεί από τον οργανισμό άλλα διατροφικά συστατικά (π.χ. βιταμίνες, ιχνοστοιχεία κ.ά.). Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι τα άτομα με ΣΔ τύπου 1 και 2 πρέπει να καταναλώνουν καθημερινά τρόφιμα πλούσια σε τέτοιας ποιότητας υδατάνθρακες και διαιτητικές ίνες, για να έχουν μία ακόμα καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου τους.

Επίσης, τα τρόφιμα που περιέχουν ζάχαρη ή άλλα απλά σάκχαρα μπορούν να αντικατασταθούν από τρόφιμα με ολιγοθερμιδικά υποκατάστατα (γλυκαντικά), όπως η στέβια ή η ασπαρτάμη, ώστε να έχουν τη γλυκιά γεύση χωρίς τύψεις και αρνητικές επιπτώσεις στις τιμές γλυκόζης αίματος. Δεν μιλούμε δηλαδή για απαγόρευση της κατανάλωσης ζάχαρης και άλλων απλών σακχάρων, αλλά σύσταση για αποφυγή της συχνής κατανάλωσης τους.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι το διαιτολόγιο για το διαβήτη είναι πλέον ένα πιο ελεύθερο και ποικίλο διαιτολόγιο όπου οι υδατάνθρακες  επιβάλλεται να καλύπτουν ένα σχετικά μέτριο έως καλό ποσοστό  του συνόλου της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης.

 

Πηγή: American Diabetes Association Professional Practice Committee; 5. Facilitating Behavior Change and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Medical Care in Diabetes—2022. Diabetes Care 1 January 2022; 45 (Supplement_1): S60–S82.

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

Oρθόδοξη νηστεία: Επιδράσεις στη μεταβολική υγεία

Θεοχάρης Ι. Κουφάκης, Παθολόγος με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ακαδημαϊκός Υπότροφος, Τμήμα Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού – Διαβητολογικό Κέντρο, Α’ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

 

Η Ορθόδοξη νηστεία (ΟΝ) αποτελεί παραλλαγή της κλασικής Μεσογειακής διατροφής, της οποίας τα οφέλη στην ανθρώπινη υγεία είναι καλά τεκμηριωμένα από μεγάλο όγκο ερευνητικών δεδομένων. Σύμφωνα με τις επιταγές της Ορθόδοξης εκκλησίας, οι πιστοί θα πρέπει να νηστεύουν για συνολικά 180-200 ημέρες κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους, μία διαδικασία που στοχεύει στον εξαγνισμό σώματος και ψυχής.

Κύριες περίοδοι νηστείας αποτελούν η Σαρακοστή (48 ημέρες πριν το Πάσχα), η νηστεία των Χριστουγέννων (40 ημέρες) και ο Δεκαπενταύγουστος (15 ημέρες), μεμονωμένες θρησκευτικές εορτές, καθώς και κάθε Τετάρτη και Παρασκευή. Κατά τη διάρκεια των περιόδων νηστείας απαγορεύεται η κατανάλωση κρέατος, γαλακτοκομικών και αυγών. Ωστόσο, επιτρέπεται η βρώση ψαριών, θαλασσινών, κρασιού και ελαιόλαδου, με εξαίρεση συγκεκριμένες ημέρες.

Η ΟΝ σχετίζεται με μείωση της προσλαμβανόμενης ενέργειας (κατά 180-208 θερμίδες/ημέρα συγκριτικά με τις μη νηστίσιμες περιόδους). Επίσης, παρατηρείται σημαντικός περιορισμός της κατανάλωσης λίπους, ειδικά του κορεσμένου (> 50%) και των trans λιπαρών οξέων (> 75%). Αντίθετα, αυξάνεται η πρόσληψη των «καλών» μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, των οποίων η κατανάλωση σχετίζεται με μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Επίσης, κατά τη διάρκεια της ΟΝ αυξάνεται η κατανάλωση φυτικών ινών, υδατανθράκων, φυλλικού οξέος και μαγνησίου, ενώ παρατηρείται σημαντικός περιορισμός της πρόσληψης ασβεστίου και των βιταμινών D και B12. Αναφορικά με την κατανάλωση πρωτεϊνών, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι αντιφατικά, με άλλες μελέτες να δείχνουν αύξηση και άλλες μείωση της πρόσληψης κατά τις περιόδους ΟΝ σε σύγκριση με τις μη νηστίσιμες ημέρες.

Η ΟΝ, σαν μη κρεατοφαγική δίαιτα, φαίνεται να έχει ξεκάθαρα θετική επίδραση στα επίπεδα των λιπιδίων του ορού. Συγκεκριμένα, κατά τις περιόδους νηστείας έχει παρατηρηθεί μείωση της ολικής και LDL (κακής) χοληστερόλης κατά 12.5 και 15.9%, αντίστοιχα. Από την άλλη μεριά, φαίνεται πως η μείωση συμπαρασύρει και την HDL (καλή) χοληστερόλη, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν αυτό το γεγονός επηρεάζει δυσμενώς την καρδιαγγειακή υγεία. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως οι διαθέσιμες μελέτες δείχνουν ότι μετά τη διακοπή της νηστείας, τα επίπεδα των λιπιδίων του ορού επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Σε ότι αφορά τη γλυκόζη νηστείας, κάποιες μελέτες έχουν καταδείξει μία τάση προς μία μη στατιστικώς σημαντική μείωση των επιπέδων της κατά περίπου 3 mg/dl μετά τη νηστεία. Μία άλλη μελέτη ανέδειξε σημαντική διαφορά της γλυκόζης πριν και μετά την περίοδο νηστείας των Χριστουγέννων ανάμεσα σε νήστες (-3.6 mg/dl) και μη νήστες (+4.4 mg/dl). Τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν αρνητική επίδραση της ΟΝ στα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης, καθώς η συστολική αρτηριακή πίεση φαίνεται να αυξάνει κατά περίπου 8 mm Hg κατά τη διάρκεια αυτής. Εξήγηση για αυτήν την παρατήρηση θα μπορούσαν να αποτελέσουν η προσθήκη μεγαλύτερης ποσότητας αλατιού κατά τη νηστεία, προς χάριν της γεύσης, αλλά και η μειωμένη διατροφική πρόσληψη του ασβεστίου, δεδομένου ότι το τελευταίο έχει ευνοϊκή επίδραση στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Αναφορικά με το σωματικό βάρος φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια της νηστείας υπάρχει μία μείωση κατά περίπου 2%, ενώ άλλες μελέτες είναι ενδεικτικές μείωσης του Δείκτη Μάζας Σώματος κατά 0.4 kg/m2.

Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση ότι η ΟΝ οδηγεί σε ανάπτυξη αναιμίας λόγω μη βρώσης κρέατος, τα διαθέσιμα δεδομένα είναι καθησυχαστικά. Οι νήστες βρέθηκαν να έχουν ικανοποιητικά επίπεδα σιδήρου και των σχετικών αιματολογικών παραμέτρων, παρά τον περιορισμό της κατανάλωσης κρέατος, προφανώς λόγω της αυξημένης πρόσληψης μη ζωικών πηγών σιδήρου, όπως τα όσπρια. Κάποιο ρόλο ίσως παίζει και η επαρκής πρόσληψη της βιταμίνης C λόγω άφθονης κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών κατά τις περιόδους νηστείας, η οποία ως γνωστόν διευκολύνει την απορρόφηση του σιδήρου.

Ένας ειδικός υπότυπος της ΟΝ, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και πιθανώς επιδράσεις, είναι η Αθωνική νηστεία, όπως αυτή επιτελείται από τους μοναχούς του Αγίου Όρους. Το συγκεκριμένο είδος της ΟΝ χαρακτηρίζεται από την καθολική αποχή από το κρέας (ακόμη και κατά τις μη νηστίσιμες περιόδους) και την ενσωμάτωση στοιχείων διαλειμματικής νηστείας, καθώς οι μοναχοί απέχουν της τροφής από τη δύση μέχρι την αυγή του ηλίου εξαιτίας των θρησκευτικών τους καθηκόντων. Συγκριτικά με την κλασική ΟΝ, η Αθωνική δίαιτα χαρακτηρίζεται από μειωμένη πρόσληψη θερμίδων, κάτι που αντικατοπτρίζεται στο καλό ανθρωπομετρικό (μειωμένο σωματικό λίπος) και λιπιδαιμικό προφίλ των μοναχών του Αγίου Όρους. Επίσης, πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η Αθωνική διατροφή σχετίζεται με αύξηση δύο «καλών» αδιποκινών, της αδιπονεκτίνης και της ιρισίνης, των οποίων οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα εμφανίζουν αντίστροφη συσχέτιση με τον κίνδυνο ανάπτυξης Σακχαρώδη Διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Κάποιες δυνητικά αρνητικές επιπτώσεις της νηστείας, κυρίως σε ό,τι αφορά στη μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου και των βιταμινών D και B12 (λόγω αποχής από τα γαλακτοκομικά και το κρέας), χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης στο μέλλον.

Συμπερασματικά, η ΟΝ φαίνεται να έχει αρκετές θετικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία, αλλά και κάποιες που χρήζουν περαιτέρω αξιολόγησης. Θα πρέπει ωστόσο να γίνει σαφές, ότι όλες οι μέχρι σήμερα μελέτες έχουν διεξαχθεί σε υγιείς πληθυσμούς και δεν υπάρχει κανένα διαθέσιμο δεδομένο για την επίδραση της τελευταίας σε «ειδικές» κατηγορίες πληθυσμού, όπως εγκυμονούσες, παιδιά, άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, γυναίκες με οστεοπόρωση, κ.τ.λ. Ειδικά για τα άτομα με διαβήτη, η αύξηση της κατανάλωσης υδατανθράκων κατά τις περιόδους νηστείας απαιτεί προσοχή. Καλό θα είναι να προτιμώνται τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Σε άτομα που κάνουν χρήση ινσουλίνης (εντατικοποιημένα σχήματα ή αντλίες) ,θα πρέπει η ποσότητα, το είδος και η ώρα λήψης των υδατανθράκων να συντονίζονται με τη δόση και τον χρόνο δράσης του σκευάσματος ινσουλίνης που χρησιμοποιείται. Τέλος, είναι σκόπιμο οι ασθενείς να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν ξεκινήσουν περιόδους νηστείας και ειδικά όταν αυτές πρόκειται να είναι παρατεταμένες.

 

Βιβλιογραφία

  1. Koufakis T, Karras SN, Antonopoulou V, Angeloudi E, Zebekakis P, Kotsa K. Effects of Orthodox religious fasting on human health: a systematic review. Eur J Nutr. 2017;56:2439-55.
  2. Karras SN, Koufakis T, Petróczi A, Folkerts D, Kypraiou M, Mulrooney H, et al. Christian Orthodox fasting in practice: a comparative evaluation between Greek Orthodox general population fasters and Athonian monks. Nutrition. 2018;59:69-76.
  3. Koufakis T, Karras SN, Zebekakis P, Kotsa K. Orthodox Religious Fasting as a Medical Nutrition Therapy for Dyslipidemia: Where do we stand and how far can we go? Eur J Clin Nutr. 2018;72:474-9.
  4. Karras SN,Koufakis T, Adamidou L, Polyzos SA, Karalazou P, Thisiadou K, et al. Similar late effects of a 7-week orthodox religious fasting and a time restricted eating pattern on anthropometric and metabolic profiles of overweight adults. Int J Food Sci Nutr. 2021;72:248-58.
  5. Karras SN, Koufakis T, Adamidou L, Dimakopoulos G, Karalazou P, Thisiadou K, et al. Effects of Christian Orthodox Fasting Versus Time-Restricted Eating on Plasma Irisin Concentrations Among Overweight Metabolically Healthy Individuals. Nutrients. 2021;13:1071.

 

 

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Η χρήση της εμπαγλιφλοζίνης στην καρδιακή ανεπάρκεια με μειωμένο κλάσμα εξώθησης ως επιπρόσθετη αγωγή στις προϋπάρχουσες θεραπείες και θεραπευτικούς συνδυασμούς: Post-hoc ανάλυση της μελέτης EMPEROR-Reduced

Verma S, Dhingra NK, Butler J, et al. Lancet Diabetes Endocrinol. 2022;10(1):35-45.

 

Είναι πάντα σημαντικό να αξιολογούμε εάν μια νέα θεραπευτική αγωγή για την καρδιακή ανεπάρκεια με μειωμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF) προφέρει επιπρόσθετο όφελος στις ήδη λαμβανόμενες θεραπείες. Στόχος της μελέτης αυτής ήταν να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της εμπαγλιφλοζίνης σε ασθενείς με HFrEF ως επιπρόσθετη αγωγή στις ήδη λαμβανόμενες θεραπείες σε συγκεκριμένες δόσεις και συνδυασμούς.

Για το λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε μια post-hoc ανάλυση της μελέτης EMPEROR-Reduced, μιας τυχαιοποιημένες, διπλά τυφλής μελέτης που έλαβε χώρα σε 520 κέντρα σε Ασία, Αυστραλία, Ευρώπη, Βόρεια και Νότια Αμερική. Ασθενείς με ταξινόμηση New York Heart Association (NYHA) σταδίου II–IV με κλάσμα εξώθησης 40% ή λιγότερο τυχαιοποιήθηκαν (1:1) είτε σε εμπαγλιφλοζίνη 10 mg ημερησίως είτε σε εικονικό φάρμακο. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν ο καρδιαγγειακός θάνατος και η νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ το δευτερογενές ήταν ο συνολικός αριθμός προσελεύσεων στο νοσοκομείο λόγω καρδιακής ανεπάρκειας. Εξετάστηκε επίσης ως σύνθετο καταληκτικό σημείο ο αριθμός των συμβαμάτων HFrEF, τόσο ενδονοσοκομειακών όσο και εξωνοσοκομειακών. Οι εκβάσεις αναλύθηκαν με βάση την προηγούμενη χρήση αναστολέων του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACEis), ανταγωνιστών του υποδοχέα της αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARBs) ή αναστολέων της αγγειοτενσίνης/νεπριλυσίνης (ARNIs), β-αναστολέων και ανταγωνιστών του υποδοχέα των αλατοκορτικοειδών (MRAs) , σε δόσεις μικρότερες ή μεγαλύτερες από το 50% της δόσης-στόχου και σε διάφορους συνδυασμούς.

Συμπεριλήφθηκαν 3730 ασθενείς με μέση ηλικία τα 66.8 έτη (SD 11.0), 893 (23.9%) γυναίκες, 1863 (49.9%) στην ομάδα της εμπαγλιφλοζίνης, 1867 (50.1%)  στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.in the placebo group), μεταξύ της 6 Μαρτίου του 2017 Και τις 28 Μαΐου του 2020. Η χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης μείωσε τον κίνδυνο για το πρωτογενές καταληκτικό σημείο (361/1863 ασθενείς στην ομάδα της εμπαγλιφλοζίνης και 462/1867 στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου, HR 0.75 [95% CI: 0.65–0.86]), ανεξάρτητα από την προϋπάρχουσα αγωγή ή τις δόσεις-στόχους της για τους ACEis ή τους ARBs σε δόσεις κάτω από το 50% της δόσης-στόχου (HR 0.85 [0.69–1.06]) καθώς και σε δόσεις πάνω από το 50% της δόσης-στόχου (HR 0.67 [0.52–0.88], pinteraction=0.18). Παρόμοιο αποτέλεσμα παρατηρήθηκε και για τους β-αναστολείς σε δόσεις κάτω από το 50% της δόσης-στόχου (HR 0.66 [0.54–0.80]) και σε δόσεις πάνω από το 50% της δόσης-στόχου (HR 0.81 [0.66–1.00], pinteraction=0.15). Η εμπαγλιφλοζίνη μείωσε επίσης τον κίνδυνο του πρωτογενούς καταληκτικού σημείου ανεξάρτητα από την προηγούμενη τριπλή αγωγή με ACEi, ARB, ή ARNI + β-αναστολέα + MRA (υπό τριπλό συνδυασμό: HR 0.73 [0.61–0.88], άνευ τριπλού συνδυασμού: HR 0.76 [0.62–0.94], pinteraction=0.77). Παρόμοια οφέλη παρατηρήθηκαν και για το δευτερογενές και το σύνθετο καταληκτικό σημείο. Η ανοχή στη χορήγηση εμπαγλιφλοζίνης ήταν καλή, με την επίπτωση της υπότασης, της της συμπτωματικής υπότασης και της υπερκαλιαιμίας να είναι παρόμοια σε όλες τις υπο-ομάδες.

Συμπερασματικά, η εμπαγλιφλοζίνη μείωσε τις σοβαρές, σχετιζόμενες με καρδιακή ανεπάρκεια, εκβάσεις, ανεξάρτητα από δόσεις και συνδυασμούς θεραπευτικών παραγόντων για τη θεραπεία της HFrEF. Στην κλινική πράξη, αυτό σημαίνει ότι η εμπαγλιφλοζίνη μπορεί να θεωρηθεί βασική θεραπεία στους ασθενείς με HFrEF ανεξάρτητα της ήδη λαμβανόμενης αγωγής τους.

ΕΔΕ Αρχική Σελίδα, Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Μελέτη της χρήσης αντλίας κλειστού κυκλώματος σε πολύ νεαρά παιδιά με διαβήτη τύπου 1

Ware J, Allen JM, Boughton CK, et al. N Engl J Med. 2022;386(3):209-219.

Τα πιθανά πλεονεκτήματα της χρήσης αντλίας ινσουλίνης κλειστού κυκλώματος («τεχνητό πάγκρεας») σε σύγκριση με την αντλία ινσουλίνης ενισχυμένης με αισθητήρα (SAP) δεν είναι ακόμα ξεκάθαρα.

Σε αυτή την πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διασταυρούμενη μελέτη, εντάχθηκαν παιδιά ηλικίας 1-7 ετών με διαβήτη τύπου 1 τα οποία ελάμβαναν ήδη θεραπεία με αντλία ινσουλίνης σε επτά κέντρα στην Αυστρία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συμμετέχοντες έλαβαν θεραπεία σε δύο περιόδους των 16 εβδομάδων κατά τυχαία σειρά, όπου έγινε σύγκριση του συστήματος κλειστού κυκλώματος (ομάδα παρέμβασης) με το SAP (ομάδα ελέγχου). Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η διαφορά στο ποσοστό του χρόνου εντός του στόχου των 70-180 mg/dl κατά τη διάρκεια καθεμίας εκ των δύο περιόδων. Σημαντικά δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία ήταν το ποσοστό χρόνου > 180 mg/dl, το επίπεδο της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, τα μέσα επίπεδα γλυκόζης, και το ποσοστό του χρόνου < 70 mg/dl. Παράλληλα αξιολογήθηκε και το προφίλ ασφάλειας των δύο θεραπειών.

Συνολικά τυχαιοποιήθηκαν 74 ασθενείς, με μέση ηλικία τα 5.6±1.6 έτη και μέση γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη 7.3±0.7%. Το ποσοστό του χρόνου εντός στόχου ήταν 8.7%  (95% CI: 7.4-9.9) υψηλότερο κατά την περίοδο χρήσης του συστήματος κλειστού κυκλώματος σε σχέση με την περίοδο με τη χρήση SAP (P<0.001). Η μέση διαφορά στο χρόνο πάνω από το στόχο ήταν -8.5% (95% CI: −9.9 to −7.1), η διαφορά στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη ήταν −0.4% (95% CI: −0.5 to −0.3), και η διαφορά στη μέση τιμή γλυκόζης ήταν −12.3 mg/dl (95% CI: −14.8 to −9.8) (P<0.001). Ο χρόνος σε υπογλυκαιμία δε διέφερε μεταξύ των δύο θεραπειών (P=0.74). Ο διάμεσος χρόνος στο σύστημα κλειστού κυκλώματος ήταν 95% (ενδοτεταρτημοριακό εύρος: 92-97%) κατά τη διάρκεια των 16 εβδομάδων θεραπείας. Μόνο ένα επεισόδιο σοβαρής υπογλυκαιμίας αναφέρθηκε κατά την περίοδο του κλειστού κυκλώματος, το οποίο μάλιστα δε θεωρήθηκε πως είχε σχέση με το σύστημα καθαυτό.

Συμπερασματικά, η αντλία ινσουλίνης κλειστού κυκλώματος φαίνεται πως βελτιώνει σημαντικά τον γλυκαιμικό έλεγχο σε πολύ νεαρά παιδιά με διαβήτη τύπου 1.

1 … 32 33 34 35 36 … 113