Ένα ποσοστό της τάξης του 6-21% των γυναικών εμφανίζουν το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Το σύνδρομο αυτό φαίνεται να σχετίζεται σημαντικά και ανεξάρτητα με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη κύησης και διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. 

Ερευνητές από Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας εξέτασαν στοιχεία από περισσότερες από 9.100 γυναίκες ηλικίας 28-33 ετών. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών εμφάνιζε το 5.8% των συμμετεχόντων. Από τις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, 11.2% αυτών είχαν εμφανίσει διαβήτη κύησης σε προηγούμενη εγκυμοσύνη, ενώ ένα ποσοστό της τάξης του 5.1% αυτών εμφάνισαν διαβήτη τύπου 2. Τα αντίστοιχα ποσοστά στις γυναίκες χωρίς σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ήταν 3.8% για το διαβήτη κύησης και 0.3% για το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Μετά από προσαρμογή για την ηλικία, το δείκτη μάζας σώματος (body mass index, BMI), την αρτηριακή υπέρταση, το κάπνισμα και άλλους δημογραφικούς παράγοντες, φάνηκε ότι οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είχαν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη κύησης και 8.8 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη για προληπτικό έλεγχο, πρόληψη και πρώιμη αντιμετώπιση του διαταραγμένου μεταβολισμού της γλυκόζης σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Σεπτεμβρίου του Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.

Gestational Diabetes and Type 2 Diabetes in Reproductive-Aged Women with Polycystic Ovary Syndrome.

Ae J, S R, S Z, L M, Hj T.

J Clin Endocrinol Metab. 2013 Sep 30. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Τα κορίτσια που έχουν πρώιμη εμμηναρχή είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 στην ενήλικη ζωή τους, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα κορίτσια με πρώιμη εμμηναρχή έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν παχυσαρκία, καρδιακές παθήσεις, καθώς και ορισμένες μορφές καρκίνου.

Ερευνητές από 26 ερευνητικά κέντρα σε όλη την Ευρώπη εξέτασαν ιατρικά αρχεία από περισσότερες από 15.100 γυναίκες. Η μέση ηλικία εμφάνισης της πρώτης έμμηνου ρύσης κυμαινόταν από 12.6 ως 13.6 έτη. Κάθε χρόνος που περνούσε μέχρι την έναρξη της έμμηνου ρύσης σχετιζόταν με 0.32 kg/m² μικρότερο δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ, body mass index) στην ενήλικη ζωή. Οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι τα κορίτσια που είχαν την πρώτη τους έμμηνο ρύση μεταξύ των ηλικιών 8 και 11 είχαν 70% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην ενήλικη ζωή τους σε σύγκριση με τα κορίτσια που είχαν την πρώτη τους έμμηνο ρύση σε ηλικία 13 ετών. Μετά από προσαρμογή για να αφαιρεθεί οποιαδήποτε επίδραση της παχυσαρκίας, τα κορίτσια με την πρώιμη εμμηναρχή φάνηκε να έχουν 42% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με τα κορίτσια που άρχισαν να έχουν έμμηνο ρύση σε ηλικία 13 ετών. Ωστόσο, έχοντας την πρώτη περίοδο μετά την ηλικία των 15 ετών δεν παρέχει στα κορίτσια προστασία από την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 στην ενήλικο ζωή.

Οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης δεν επιβεβαιώνουν ότι η πρόωρη εφηβεία προκαλεί διαβήτη, αλλά ότι αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισής του.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetes Care.

Age at Menarche and Type 2 Diabetes Risk: The EPIC-InterAct study.

Elks CE, Ong KK, Scott RA, van der Schouw YT, Brand JS, Wark PA, Amiano P, Balkau B, Barricarte A, Boeing H, Fonseca-Nunes A, Franks PW, Grioni S, Halkjaer J, Kaaks R, Key TJ, Khaw KT, Mattiello A, Nilsson PM, Overvad K, Palli D, Quirós JR, Rinaldi S, Rolandsson O, Romieu I, Sacerdote C, Sánchez MJ, Spijkerman AM, Tjonneland A, Tormo MJ, Tumino R, van der A DL, Forouhi NG, Sharp SJ, Langenberg C, Riboli E, Wareham NJ; InterAct Consortium.

Diabetes Care. 2013 Nov;36(11):3526-34. doi: 10.2337/dc13-0446.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η μεγαλύτερη πρόσληψη μαγνησίου μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη ιδιαίτερα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Tufts στη Βοστόνη μελέτησαν στοιχεία από 2.500 άτομα, ηλικίας 26-81 ετών, χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Η πρόσληψη μαγνησίου υπολογίσθηκε με ειδικά ερωτηματολόγια. Οι συμμετέχοντες ανάλογα με τα επίπεδα σακχάρου (νηστείας και 2 ωρών μετά από φόρτιση με 75gr γλυκόζης) και ινσουλίνης αίματος ταξινομήθηκαν στις παρακάτω ομάδες: φυσιολογικού μεταβολισμού γλυκόζης, παθολογικής γλυκόζης νηστείας, παθολογικής ανοχής στη γλυκόζη, ινσουλινοαντίστασης (με βάση τον δείκτη HOMA-IR) και υπερινσουλιναιμίας.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι από τα άτομα με φυσιολογικό μεταβολισμό γλυκόζης στην αρχή της μελέτης, αυτοί με την υψηλότερη πρόσληψη μαγνησίου είχαν 37% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν οποιαδήποτε διαταραχή στο μεταβολισμό της γλυκόζης μετά από 7 χρόνια παρακολούθησης σε σύγκριση με αυτούς με τη χαμηλότερη πρόσληψη μαγνησίου. Στις 4 ομάδες συμμετεχόντων με παθολογικό μεταβολισμό γλυκόζης στην αρχή της μελέτης, η  υψηλότερη πρόσληψη μαγνησίου σχετίστηκε με 32% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη στο τέλος της μελέτης. Στο συνολικό πληθυσμό ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη για τα άτομα με την υψηλότερη πρόσληψη ήταν 53% χαμηλότερος σε σύγκριση με τα άτομα με τη χαμηλότερη πρόσληψη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πρόσληψη μαγνησίου μπορεί να είναι ευεργετική και να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη, ειδικά σε άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Οκτωβρίου του Diabetes Care.

Higher magnesium intake reduces risk of impaired glucose and insulin metabolism, and progression from prediabetes to diabetes in middle-aged Americans.

Hruby A, Meigs JB, O’Donnell CJ, Jacques PF, McKeown NM.

Diabetes Care. 2013 Oct 2. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι τα βρέφη των γυναικών που πίνουν γάλα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ψηλότερα και αναπτύσσονται πιο γρήγορα από τα βρέφη γυναικών που δεν καταναλώνουν γάλα κατά την κύηση. Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα οφέλη της κατανάλωσης γάλατος κατά τη διάρκεια της κύησης μπορεί να διαρκέσουν ως την ενηλικίωση των παιδιών.

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότερες από 800 γυναίκες από τη Δανία, που ήταν έγκυες κατά το χρονικό διάστημα 1988-1989. Η κατανάλωση γάλατος (περισσότερο ή λιγότερο από 150 ml την ημέρα) υπολογίσθηκε με ειδικό ερωτηματολόγιο. Το βάρος και το ύψος των παιδιών μετρήθηκε κατά τον τοκετό, ενώ 20 χρόνια αργότερα μετρήθηκε το ύψος τους και τα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα τους.

Η καθημερινή κατανάλωση περισσότερο από 150 ml γάλατος από τις έγκυες γυναίκες σχετιζόταν με ψηλότερα και πιο μεγάλα βρέφη κατά τον τοκετό. Μετά από 20 χρόνια, οι έφηβοι των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν περισσότερο από 150 ml γάλατος την ημέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, έτειναν να είναι ψηλότεροι και να έχουν υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα τους σε σύγκριση με τους εφήβους των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν καθημερινά λιγότερο από 150 ml γάλατος. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα μπορεί να υποδηλώνουν ότι οι έφηβοι αυτοί έχουν μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Οκτωβρίου του European Journal of Clinical Nutrition.

Maternal milk consumption, birth size and adult height of offspring: a prospective cohort study with 20 years of follow-up.

Hrolfsdottir L, Rytter D, Hammer Bech B, Brink Henriksen T, Danielsen I, Steingrimsdottir L, Olsen SF, Halldorsson TI.

European Journal of Clinical Nutrition. 2013 Oct;67(10):1036-1041. doi: 10.1038/ejcn.2013.151. Epub 2013 Sep 4.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η μεσογειακού τύπου και η χαμηλή σε υδατάνθρακες διατροφή μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με μια νέα μελέτη. Η μεσογειακή διατροφή αποτελείται κυρίως από ελαιόλαδο, ψάρια, φρούτα, λαχανικά, όσπρια και πλούσια σε φυτικές ίνες μη επεξεργασμένα δημητριακά.

Για τη μελέτη οι ερευνητές παρακολούθησαν για περίπου 11 χρόνια περισσότερα από 22.200 άτομα στην Ελλάδα. Κατά την περίοδο παρακολούθησης περίπου 2.300 συμμετέχοντες εμφάνισαν σακχαρώδη διαβήτη. Οι διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων εκτιμήθηκαν με ειδικό ερωτηματολόγιο και οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα σκορ μεσογειακής διατροφής με κλίμακα από 0 (χαμηλή συμμόρφωση με τη μεσογειακή δίαιτα) ως 10 (υψηλή συμμόρφωση με τη μεσογειακή δίαιτα).

Οι συμμετέχοντες με σκορ μεγαλύτερο από 6 είχαν 12% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους με σκορ μεσογειακής διατροφής χαμηλότερο ή ίσο του 3. Οι συμμετέχοντες που προσλάμβαναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υδατανθράκων στη διατροφή τους είχαν 21% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη σε σύγκριση με εκείνους με τη χαμηλότερη πρόσληψη υδατανθράκων στη διατροφή τους. Οι συμμετέχοντες με υψηλό σκορ μεσογειακής διατροφής και μικρή πρόσληψη υδατανθράκων είχαν 20% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη σε σύγκριση με τα άτομα με χαμηλό σκορ μεσογειακής διατροφής και υψηλή πρόσληψη υδατανθράκων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές η μελέτη δείχνει σαφή συσχέτιση μεταξύ μεσογειακής διατροφής και μείωσης του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά προς το παρόν δεν μπορεί να αποδειχθεί σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Η μελέτη θα εμφανιστεί στο τεύχος Νοεμβρίου του Diabetologia.

Mediterranean diet and glycaemic load in relation to incidence of type 2 diabetes: results from the Greek cohort of the population-based European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC).

Rossi M, Turati F, Lagiou P, Trichopoulos D, Augustin LS, La Vecchia C, Trichopoulou A.

Diabetologia. 2013 Nov;56(11):2405-2413. Epub 2013 Aug 22.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η υγιεινή διατροφή και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιας νεφρικής νόσου ή να επιβραδύνει την εξέλιξή της, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 6.200 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς νεφρική νόσο κατά την έναρξη της μελέτης. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των ασθενών ήταν 5.5 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της μελέτης το 32% των συμμετεχόντων ανέπτυξε χρόνια νεφρική νόσο και περίπου το 8% απεβίωσε. Οι διατροφικές συνήθειες εκτιμήθηκαν με ειδικό ερωτηματολόγιο.

Ηλικιωμένοι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, όχι όμως τόσο υψηλά ώστε να διαγνωσθούν με σακχαρώδη διαβήτη,  φαίνεται να αντιμετωπίζουν ένα ελαφρώς μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν άνοια, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine.  

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 2000 ηλικιωμένοι εθελοντές μέσης ηλικίας τα 76 έτη, με ή χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Μετά από σχεδόν 7 χρόνια παρακολούθησης, το 32% των διαβητικών συμμετεχόντων και το 25% των μη διαβητικών είχε αναπτύξει κάποια μορφή άνοιας .

Τιμές γλυκόζης αίματος μεγαλύτερες από 126 mg/dl χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του διαβήτη. Οι μη διαβητικοί συμμετέχοντες με μέση τιμή γλυκόζης τα 115 mg/dl κατά τη διάρκεια των τελευταίων 5 ετών της μελέτης, είχαν 18% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με τους εθελοντές των οποίων η μέση τιμή γλυκόζης ήταν 100 mg/dl. Όσον αφορά τους συμμετέχοντες με σακχαρώδη διαβήτη, αυτοί με μέση τιμή γλυκόζης τα 190 mg/dl είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με αυτούς με μέση τιμή γλυκόζης τα 160 mg/dl.

Η έρευνα, όπως τονίζουν οι ερευνητές, δεν αποδεικνύει ότι τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης προκαλούν άμεσα άνοια. Υποστηρίζουν όμως ότι τα υψηλά επίπεδα σακχάρου μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη γήρανση του εγκεφάλου.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Αυγούστου του New England Journal of Medicine.

Glucose levels and risk of dementia.

Crane PK, Walker R, Hubbard RA, Li G, Nathan DM, Zheng H, Haneuse S, Craft S, Montine TJ, Kahn SE, McCormick W, McCurry SM, Bowen JD, Larson EB.

N Engl J Med. 2013 Aug 8;369(6):540-8. doi: 10.1056/NEJMoa1215740.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Οι γυναίκες που εμφάνισαν διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν υπερδραστήρια ουροδόχο κύστη πριν από την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με μελέτη από το Πανεπιστήμιο Καρολίνσκα στη Στοκχόλμη.

Association between gestational diabetes mellitus and subsequent overactive bladder among premenopausal female twins.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από το Τμήμα Ενδοκρινολογίας και Διαβήτη της Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου της Φιλαδέλφεια, λίγο περισσότερη σωματική δραστηριότητα και λίγο καλύτερη διατροφή  μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη σε παχύσαρκους εφήβους.

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 113 παχύσαρκους εφήβους (μέσο βάρος 90 κιλά, ηλικία 13-17 έτη), οι οποίοι ακολούθησαν πρόγραμμα απώλειας βάρους για 4 μήνες. Στην αρχή και στο τέλος της μελέτης μετρήθηκαν το βάρος των συμμετεχόντων και η ινσουλίνη νηστείας, και υπολογίσθηκαν ο δείκτης μάζας σώματος (σωματικό βάρος / ύψος²), η αντίσταση στην ινσουλίνη και ο δείκτης ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Η απώλεια βάρους φάνηκε να μειώνει σημαντικά την αντίσταση και να αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Συγκεκριμένα, μείωση μόλις 8% του δείκτη μάζας σώματος βελτίωσε σημαντικά το δείκτη ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι ακόμα και μικρή απώλεια σωματικού βάρους της τάξης του 8% του δείκτη μάζας σώματος, που είναι εφικτός και λογικός στόχος σε προγράμματα διατροφής, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές βελτιώσεις σε μεταβολικούς και καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου στους εφήβους.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαΐου του Journal of Pediatrics.

Threshold for Improvement in Insulin Sensitivity with Adolescent Weight Loss.

Abrams P, Levitt Katz LE, Moore RH, Xanthopoulos MS, Bishop-Gilyard CT, Wadden TA, Berkowitz RI.

Journal of Pediatrics. 2013 May 22. pii: S0022-3476(13)00420-4. doi: 10.1016/j.jpeds.2013.04.003. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Η διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε δημητριακά ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες μπορεί να προστατεύσει από την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη ανασκόπηση.