Οι νέες μητέρες που δεν χάνουν τα κιλά της εγκυμοσύνης μέσα στο πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό, βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη και καρδιαγγειακής νόσου, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότερες από 300 γυναίκες, οι οποίες υποβλήθηκαν σε έλεγχο πριν την εγκυμοσύνη, 3 μήνες και 12 μήνες μετά τον τοκετό. Η πλειοψηφία των γυναικών (81%) είχαν μεγαλύτερο βάρος 3 μήνες μετά τον τοκετό σε σύγκριση με το βάρος τους πριν την εγκυμοσύνη. Περίπου τα τρία τέταρτα των γυναικών (75%) είχαν χαμηλότερο βάρος στους 12 μήνες μετά τον τοκετό σε σύγκριση με το βάρος τους 3 μήνες μετά τον τοκετό. Το ένα τέταρτο όμως των γυναικών πήρε βάρος στους 12 μήνες μετά τον τοκετό σε σύγκριση με το βάρος τους στους 3 μήνες μετά τον τοκετό και φάνηκε να έχει σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, λιπιδίων αίματος και της αδιπονεκτίνης, μιας ορμόνης που εμπλέκεται στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες γυναίκες.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης τονίζουν τη σημασία της απώλειας των κιλών της εγκυμοσύνης μέσα στο πρώτο έτος μετά τον τοκετό.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαρτίου του Diabetes Care.

Cardiometabolic Implications of Postpartum Weight Changes in the First Year After Delivery.

Kew S, Ye C, Hanley AJ, Connelly PW, Sermer M, Zinman B, Retnakaran R.

Cardiometabolic Implications of Postpartum Wei… [Diabetes Care. 2014] – PubMed – NCBI 2014 Mar 25. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύτηκαν από το 1998 ως το 2013, ο ανεπαρκής ή και ο διαταραγμένος ύπνος μπορεί να σχετίζονται με μεταβολικά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η δυσλιπιδαιμία και η παχυσαρκία.

Οι πειραματικές μελέτες που συμπεριλήφθησαν στην ανασκόπηση δείχνουν ότι οι πιθανοί μηχανισμοί που συνδέουν τα προβλήματα του ύπνου με τα μεταβολικά νοσήματα αφορούν το μεταβολισμό του σακχάρου και τον έλεγχο της όρεξης και της πρόσληψης τροφής. Επιπλέον, οι μελέτες παρατήρησης δείχνουν μια συσχέτιση μεταξύ της μικρής διάρκειας του ύπνου, των διαταραχών του ύπνου και τον αποσυγχρονισμό του κιρκαδιανού ρυθμού με τα μεταβολικά νοσήματα, όπως την παχυσαρκία και το διαβήτη τύπου 2.

Αν και οι μακροχρόνιες παρεμβατικές μελέτες που αποδεικνύουν την σύνδεση αιτίου- αποτελέσματος εξακολουθούν να είναι σπάνιες, η αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου φαίνεται να είναι ένας ελκυστικός στόχος για την πρόληψη και ίσως και τη θεραπεία των μεταβολικών νοσημάτων. Μελλοντικές μελέτες απαιτούνται για να δείξουν κατά πόσο οι παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη διάρκεια και την ποιότητα του ύπνου θα μπορούσαν να αποτρέψουν ή να αντιστρέψουν τις αρνητικές επιδράσεις στον μεταβολισμό. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι προς το παρόν οι γιατροί συνιστάται να παρακινούν τους ασθενείς τους να κοιμούνται επαρκώς τις κατάλληλες ώρες.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαρτίου του Lancet Diabetes & Endocrinology.

The metabolic burden of sleep loss.

Schmid SM, Hallschmid M, Schultes B.

Lancet Diabetes Endocrinol. Early Online Publication, 2014 Mar 25.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Οι γυναίκες που εμφανίζουν διαβήτη κύησης μπορεί να έχουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο τα επόμενα χρόνια της ζωής τους, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από περίπου 900 γυναίκες, ηλικίας 18 ως 30 ετών, χωρίς διαβήτη ή καρδιαγγειακή νόσο στην αρχή της μελέτης (1985-1986). Στο τέλος της περιόδου παρακολούθησης (2005-2006) μετρήθηκε το πάχος έχω-μέσου χιτώνα της καρωτίδας (intima-media thickness, IMT). Η αύξηση του IMT αντανακλά την πρώιμη αθηροσκλήρωση και προβλέπει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. 119 συμμετέχουσες εμφάνισαν διαβήτη κύησης κατά τη διάρκεια παρακολούθησης, ενώ ως το τέλος της μελέτης 121 γυναίκες συνολικά διεγνώσθησαν διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο.

Το ΙΜΤ ήταν μεγαλύτερο στις γυναίκες που εμφάνισαν διαβήτη κύησης σε σύγκριση με εκείνες που δεν εμφάνισαν διαβήτη κύησης στο σύνολο των συμμετεχουσών. Το ΙΜΤ δε φάνηκε να σχετίζεται με το διαβήτη κύησης στην ομάδα των γυναικών που εμφάνισαν διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο κατά τη διάρκεια της μελέτης. Στην ομάδα όμως των συμμετεχουσών που δεν εμφάνισαν διαβήτη ή μεταβολικό σύνδρομο κατά τη διάρκεια παρακολούθησης, οι γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης είχαν μεγαλύτερο ΙΜΤ σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς ιστορικό διαβήτη κύησης, μετά από διόρθωση για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες.

Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι ο διαβήτης κύησης μπορεί να σχετίζεται με πρώιμη αθηροσκλήρωση  πριν από την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη και μεταβολικών νοσημάτων, που είναι γνωστό ότι συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Μαρτίου του Journal of American Heart Association.

History of Gestational Diabetes Mellitus and Future Risk of Atherosclerosis in Mid-life: The Coronary Artery Risk Development in Young Adults Study.

Gunderson EP, Chiang V, Pletcher MJ, Jacobs DR, Quesenberry CP, Sidney S, Lewis CE.

J Am Heart Assoc. 2014 Mar 12;3(2):e000490. doi: 10.1161/JAHA.113.000490.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου 

Η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ και ιδιαίτερα η κατανάλωση κρασιού, μπορεί να συνδέεται με μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών συμβαμάτων και με μείωση της θνησιμότητας σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από τους συμμετέχοντες της κλινικής μελέτης ADVANCE (Action in Diabetes and Vascular Disease: Preterax and Diamicron Modified-Release Controlled Evaluation). Ως καρδιαγγειακά συμβάματα ορίστηκαν ο καρδιαγγειακός θάνατος, το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Ως μικροαγγειακές επιπλοκές ορίστηκαν η νέα διάγνωση ή επιδείνωση υπάρχουσας νεφροπάθειας ή αμφιβληστροειδοπάθειας. Κατά τη μέση διάρκεια παρακολούθησης των 5 ετών, περίπου 1.000 συμμετέχοντες (9% των συμμετεχόντων) απεβίωσαν, 1.100 ασθενείς (10% των συμμετεχόντων) εμφάνισαν καρδιαγγειακό σύμβαμα και περισσότεροι από 1.100 ασθενείς (10% των συμμετεχόντων) εμφάνισαν μικροαγγειακές επιπλοκές.

Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν μέτρια κατανάλωση αλκοόλ εμφάνισαν λιγότερα καρδιαγγειακά συμβάματα, λιγότερες μικροαγγειακές επιπλοκές και μείωση θνησιμότητας από κάθε αιτία σε σύγκριση με εκείνους που δεν ανέφεραν κατανάλωση αλκοόλ. Μεγαλύτερα οφέλη παρατηρήθηκαν στους συμμετέχοντες που έπιναν ως επί το πλείστον κρασί. Αντιθέτως, οι συμμετέχοντες που ανέφεραν μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ είχαν δοσοεξαρτώμενη αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβαμάτων και αύξηση της θνησιμότητας από κάθε αιτία σε σύγκριση με εκείνους που δεν ανέφεραν κατανάλωση αλκοόλ.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetes Care.

The Relationship Between Alcohol Consumption and Vascular Complications and Mortality in Individuals With Type 2 Diabetes Mellitus.

Blomster JI, Zoungas S, Chalmers J, Li Q, Chow CK, Woodward M, Mancia G, Poulter N, Williams B, Harrap S, Neal B, Patel A, Hillis GS.

Diabetes Care. 2014 Feb 27. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Ο κακός γλυκαιμικός έλεγχος σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερους από 10.800 άνδρες και 19.000 γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης των συμμετεχόντων ήταν 6.7 έτη και μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα περίπου 3.000 άτομα υπέστησαν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη είχαν, ανάλογα με τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους, 19-42% περισσότερες πιθανότητες να υποστούν αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου μεταξύ των γυναικών με διαβήτη ήταν πολύ υψηλότερος για εκείνες που ήταν μεγαλύτερες των 55 ετών σε σύγκριση με τις νεότερες γυναίκες. Στους άνδρες δε βρέθηκε παρόμοια συσχέτιση μεταξύ του διαβήτη και του κινδύνου εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου.

Οι συγγραφείς συνιστούν πιο επιθετικό έλεγχο των επιπέδων σακχάρου αίματος και των υπολοίπων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου στις γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη, ειδικά στις γυναίκες μεγαλύτερες των 55 ετών. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι πιθανό να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου σε αυτή την ομάδα ασθενών με διαβήτη.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetologia.

Sex differences in the risk of stroke and HbA1c among diabetic patients.

Zhao W, Katzmarzyk PT, Horswell R, Wang Y, Johnson J, Hu G.

Diabetologia. 2014 Feb 28. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Η υπνική άπνοια μπορεί να επιδεινώσει τον γλυκαιμικό έλεγχο σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 διαταράσσοντας ένα από τα στάδια του ύπνου, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Η υπνική άπνοια είναι μια διαταραχή στη λειτουργία της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου και χαρακτηρίζεται από επεισόδια αναπνευστικών παύσεων, που έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση του ποσού του οξυγόνου στο αίμα των ασθενών. Είναι γνωστό ότι η υπνική άπνοια σχετίζεται με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ενώ οι πιο σοβαρές περιπτώσεις υπνικής άπνοιας σχετίζονται με χειρότερο έλεγχο του σακχάρου αίματος σε ασθενείς με διαβήτη. Η βασική θεραπεία της υπνικής άπνοιας είναι η μάσκα συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών CPAP (continuous positive airway pressure) κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Στη μελέτη συμμετείχαν 115 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μέσης ηλικίας 55 ετών, οι οποίοι υπεβλήθησαν σε μελέτη ύπνου και υπολογίσθηκε ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας (ΑΗΙ, apnea-hypopnea index). Τιμές δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας 5-14 θεωρήθηκαν ενδεικτικές ήπιας βαρύτητας υπνικής άπνοιας, τιμές 15-29 μέτριας βαρύτητας και ≥30 σοβαρής υπνικής άπνοιας. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου REM (rapid eye movement), δηλαδή του σταδίου του ύπνου που χαρακτηρίζεται από γρήγορες κινήσεις των οφθαλμών και κυριαρχεί τις πρωινές ώρες του ύπνου, σχετίστηκε με αυξημένα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, δηλαδή χειρότερο γλυκαιμικό έλεγχο. Αντίθετα, ο δείκτης άπνοιας-υπόπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου non-REM, που κυριαρχεί τις πρώτες ώρες του ύπνου, δε φάνηκε να σχετίζεται με τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι πολλοί ασθενείς αφαιρούν τη μάσκα CPAP στη μέση της νύχτας μετά από 4 ώρες χορήγησης οξυγόνου, συνήθως επειδή αισθάνονται άβολα. Τα αποτελέσματα της μελέτης τονίζουν τη σημασία της τοποθέτησης της μάσκας CPAP για περισσότερες ώρες και βασικά κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το μακροχρόνιο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetes Care.

Association of obstructive sleep apnea in rapid eye movement sleep with reduced glycemic control in type 2 diabetes: therapeutic implications.

Grimaldi D, Beccuti G, Touma C, Van Cauter E, Mokhlesi B.

Diabetes Care. 2014 Feb;37(2):355-63. doi: 10.2337/dc13-0933. Epub 2013 Oct 7.

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα στον Καναδά οι ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη είναι πιο επιρρεπείς σε σοβαρές λοιμώξεις από τον ιό της γρίπης σε σύγκριση με μη διαβητικά άτομα.

Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από περισσότερα από 166.000 άτομα, εκ των οποίων περισσότεροι από 56.000 είχαν σακχαρώδη διαβήτη, μέσης ηλικίας 50-51 ετών. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τη βάση δεδομένων του Καναδά μεταξύ των ετών 2000-2008. Τα άτομα με διαβήτη ήταν πιο πιθανό να είχαν εμβολιασθεί με το εμβόλιο της γρίπης σε σύγκριση με τους μη διαβητικούς συμμετέχοντες. Οι ασθενείς με διαβήτη είχαν 6% μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο για λόγο που σχετίζονταν με τη λοίμωξη από τον ιό της γρίπης συγκριτικά με τα μη διαβητικά άτομα.

Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι ενήλικες με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε πιο σοβαρές εκδηλώσεις της γρίπης που απαιτούν νοσηλεία και επισημαίνουν ότι οι εμβολιασμοί με αντιγριπικό εμβόλιο είναι ιδιαίτερα ευεργετικοί για τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, όχι μόνο για τα ηλικιωμένα άτομα αλλά και για τους ενήλικους ασθενείς μικρότερους των 65 ετών.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Φεβρουαρίου του Diabetologia.

Working-age adults with diabetes experience greater susceptibility to seasonal influenza: a population-based cohort study.

Lau D, Eurich DT, Majumdar SR, Katz A, Johnson JA.

Diabetologia. 2014 Feb 6. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου

Υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins στη Βαλτιμόρη. 

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περίπου 11.100 άτομα χωρίς σακχαρώδη διαβήτη στην αρχή της μελέτης. Η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν 9 χρόνια και κατά την περίοδο αυτή περίπου 1.300 συμμετέχοντες εμφάνισαν διαβήτη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, κάθε 1 mg/dL αύξηση των επιπέδων του ουρικού οξέος σχετίστηκε με 18% αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη μετά από προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, όπως η γλυκόζη νηστείας και τα επίπεδα ινσουλίνης. Επιπλέον, οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περίπου 1.500 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και βρήκαν ότι κάθε 5 επιπλέον χρόνια διάρκειας του διαβήτη σχετίζονται με 0.10 mg/dL χαμηλότερα επίπεδα ουρικού οξέος, μετά από προσαρμογή για πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες.

Οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, ενώ μετά τη διάγνωση του διαβήτη φαίνεται να μειώνονται σταδιακά με την πάροδο των ετών. Περαιτέρω μελέτες χρειάζονται για να ξεκαθαρίσουν αν τα υψηλά επίπεδα ουρικού οξέος έχουν αιτιώδη ρόλο στην εμφάνιση του διαβήτη και αν η μείωσή τους μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της εμφάνισης του διαβήτη.

Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του American Journal of Epidemiology.

Temporal Relationship Between Uric Acid Concentration and Risk of Diabetes in a Community-based Study Population.

Juraschek SP, McAdams-Demarco M, Miller ER, Gelber AC, Maynard JW, Pankow JS, Young H, Coresh J, Selvin E.

Am J Epidemiol. 2014 Jan 12. [Epub ahead of print]

Σύμφωνα με τις τελευταίες οδηγίες της USPSTF (U.S. Preventive Services Task Force) όλες οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να ελέγχονται για διαβήτη μετά την 24η εβδομάδα κύησης.

Ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης είναι μια διαταραχή τους μεταβολισμού της γλυκόζης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και η συχνότητά του στις ΗΠΑ κυμαίνεται μεταξύ 1-25%. Ο διαβήτης κύησης σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης προεκλαμψίας, μακροσωμίας του εμβρύου και νεογνικής υπογλυκαιμίας. Οι γυναίκες με διαβήτη κύησης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον και συγκεκριμένα ένα ποσοστό της τάξης του 15-60% των γυναικών θα εμφανίσει διαβήτη 5-15 χρόνια μετά τον τοκετό.

Ο έλεγχος για διαβήτη μετά τις 24 εβδομάδες κύησης βοηθά στην πρώιμη διάγνωση της νόσου και στην αντιμετώπισή της με διατροφικές αλλαγές, παρακολούθηση του σακχάρου αίματος και χορήγηση ινσουλίνης όπου χρειάζεται, μειώνοντας σε σημαντικό βαθμό τις επιπλοκές και τους κινδύνους για τη μητέρα και το έμβρυο.
Η μελέτη εμφανίζεται στο τεύχος Ιανουαρίου του Annals of Internal Medicine.

Screening for Gestational Diabetes Mellitus: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement.

Moyer VA.

Ann Intern Med. 2014 Jan 14. doi: 10.7326/M13-2905. [Epub ahead of print]

Επιμέλεια: Ιωάννα Ελευθεριάδου