Η διαχείριση ενός επερχόμενου επεισοδίου μη σοβαρής υπογλυκαιμίας με λήψη υδατανθράκων από το στόμα στα άτομα με  Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1.

Cheng R, et al. Managing Impending Nonsevere Hypoglycemia With Oral Carbohydrates in Type 1 Diabetes: The REVERSIBLE Trial. Diabetes Care. 2024;47(3):476-482. doi: 10.2337/dc23-1328.  

 

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

 

H αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες συνίσταται στην κατανάλωση 15 γραμμαρίων απλών υδατανθράκων ανά χρονικά διαστήματα 15 λεπτών, μέχρι την επιτυχή ανάταξή της, όταν η τιμή του σακχάρου βρίσκεται σε επίπεδα <70 mg/dL. Όμως είναι γνωστό, ότι η διαχείριση των υπογλυκαιμιών παραμένει πολύ δύσκολη για τα άτομα με ΣΔΤ1. Στην παρούσα μελέτη διασταυρούμενης μετάβασης (cross-over) συμμετείχαν 29 άτομα με ΣΔΤ1, στα οποία προκλήθηκε υπογλυκαιμία μέσω χορήγησης υποδορίως ινσουλίνης σε νοσοκομειακό περιβάλλον σε 3 περιπτώσεις. Σε κάθε ένα από τα επεισόδια τεχνητής υπογλυκαιμίας εκτιμήθηκε η αντιμετώπισή της (με λήψη 16 γρ. υδατανθράκων από το στόμα) σε 3 διαφορετικά επίπεδα γλυκόζης:  ≤90, είτε ≤80, είτε <70 mg/dL.

Όταν η αντιμετώπιση του επερχόμενου επεισοδίου υπογλυκαιμίας έγινε στα 90 mg/dL, μόλις το 34% των ατόμων έφτασε σε επίπεδα σακχάρου <70mg/dL (έναντι ποσοστού 86% και 100%). Αντίστοιχα, τα επεισόδια υπογλυκαιμίας είχαν διάρκεια 7,1±11,8 λεπτά έναντι 17,9±14,7 και 26±12,6 λεπτών (P=0,002 και 0,026). Τα κατώτερα επίπεδα γλυκόζης στις 3 περιπτώσεις ήταν  73,51±9,37 έναντι 63,6±7,93 και 56,57±9,91 mg/dL (P=0,002 και 0,008). Για την επίτευξη ευγλυκαιμίας, αντίστοιχα για την κάθε ομάδα, ποσοστό 31% έναντι 52% και 69% των ασθενών χρειάστηκαν περισσότερες από μια διορθώσεις με λήψη υδατανθράκων από το στόμα. Επίσης, δεν σημειώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές όσον αφορά τα επεισόδια αντιρροπιστικής υπεργλυκαιμίας (>180 mg/dL) μεταξύ των τριών ομάδων.

Συμπερασματικά, για την αντιμετώπιση ενός επερχόμενου υπογλυκαιμικού επεισοδίου τα άτομα με ΣΔΤ1 μπορεί να επωφεληθούν από τη λήψη υδατανθράκων πριν η τιμή της γλυκόζης κατέλθει <70 mg/dL.

Η χορήγηση βιταμίνης D ασκεί προστατευτική δράση στα β-κύτταρα του παγκρέατος σε άτομα με νεοδιαγνωσθέντα Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1.

Nwosu BU, et al. Effect of Ergocalciferol on β-Cell Function in New-Onset Type 1 Diabetes: A Secondary Analysis of a Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2024;7(3):e241155. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.1155

 

Επιμέλεια: Πέτρος Θωμάκος

 

Κατά τη διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1 (ΣΔΤ1) εκτιμάται ότι η εναπομένουσα δραστηριότητα των β-κυττάρων του παγκρέατος κυμαίνεται σε ποσοστό 30% με 50% και μπορεί να διατηρηθεί για χρονικό διάστημα πολλών μηνών ή και ετών.  Η μερική ύφεση του ΣΔΤ1 για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη διάγνωση οδηγεί σε επίτευξη καλής γλυκαιμικής ρύθμισης και συμβάλλει στην πρόληψη των επιπλοκών της νόσου μακροπρόθεσμα.

Σε post-hoc ανάλυση τυχαιοποιημένης μελέτης στην οποία συμπεριλήφθηκαν 36 ασθενείς με νεοδιαγνωσθέντα ΣΔΤ1 εκτιμήθηκε ο ρόλος της χορήγησης Εργοκαλσιφερόλης (βιταμίνη D₂), σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο, στη λειτουργικότητα των β-κυττάρων του παγκρέατος. Τα άτομα που συμμετείχαν έλαβαν 50000 iu βιταμίνης D, είτε εικονικό φάρμακο, 1 φορά την εβδομάδα για χρονικό διάστημα 2 μηνών και στη συνέχεια ανά 2 εβδομάδες για άλλους 10 μήνες.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη υποβλήθηκαν σε δοκιμασία μεικτού γεύματος στους μήνες 0, 3, 6, 9, και 12 της μελέτης και παράλληλα έγιναν αιμοληψίες για προσδιορισμό των επιπέδων C-πεπτιδίου, προϊνσουλίνης και γλυκόζης 30 και 90 λεπτά μετά το τέλος των γευμάτων.

Η χορήγηση βιταμίνης D βελτίωσε την εκκριτική ικανότητα των β-κυττάρων, καθώς παρατηρήθηκε μείωση του λόγου προϊνσουλίνης / C-πεπτιδίου νηστείας σε σχέση με το εικονικό φάρμακο (−0,0009 vs 0,0011; P = 0,01). Σημειώνεται ότι η αυξημένη έκκριση προϊνσουλίνης σε σχέση με το C-πεπτίδιο αποτελεί δείκτη δυσλειτουργίας του ενδοπλασματικού δικτύου των β-κυττάρων. Επιπλέον η μείωση της έκκρισης C-πεπτιδίου (διαφορά στην % αναλογία του εμβαδού κάτω από την καμπύλη – %ΔAUC) από την αρχή της μελέτης ήταν μικρότερη στην ομάδα που έλαβε βιταμίνη D.

Συμπερασματικά, η χορήγηση βιταμίνης D σε άτομα με νεοδιαγνωσθέντα ΣΔΤ1 μπορεί να καθυστερήσει την απώλεια της εκκριτικής ικανότητας ινσουλίνης των β-κυττάρων και να παρατείνει την «περίοδο μέλιτος», συμβάλλοντας στην πρόληψη των μακροχρόνιων επιπλοκών της νόσου.

Μεσογειακή Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης

Αρσένου Ελευθερία1, Κωστούλα Βαρβάρα1, Χόνδρου Θηρεσία1

Επιβλέπων: Χάρης Δημοσθενόπουλος1

1 Διαιτολογικό Τμήμα, Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών

 

Τις τελευταίες 3 δεκαετίες ο επιπολασμός του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) έχει αυξηθεί δραματικά σε χώρες όλων των επιπέδων εισοδήματος.7 Περίπου 540 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη, η πλειοψηφία των οποίων ζει σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF)  προβλέπει ότι ο επιπολασμός του Σακχαρώδη Διαβήτη (9,2%) και ο αριθμός των ατόμων με τη νόσο (61 εκατομμύρια) στην Ευρώπη θα αυξηθούν κατά 13 % έως το 2045, παράλληλα με την επιδημία της παχυσαρκίας. 2 Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα το πλήθος των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη αγγίζει το 11% του πληθυσμού.1

Το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής (ΜΔ) αποτελεί ένα από τα πιο μελετημένα μοντέλα όσον αφορά τα οφέλη για την υγεία και τον μειωμένο κίνδυνο χρόνιων μη μεταδοτικών ασθενειών.3 Πρόκειται για ένα παραδοσιακό μοντέλο διατροφής που περιλαμβάνει συνήθη φαγητά και ποτά των χωρών γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα και χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ελαιόλαδου, οσπρίων, ξηρών καρπών και ψαριών, μέτρια πρόσληψη γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών και αλκοόλ και χαμηλή πρόσληψη κόκκινου κρέατος.8

Η υψηλή προσκόλληση στη ΜΔ συνδέεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔτ2 κατά 23%, γεγονός που οφείλεται στη διατροφική σύνθεση του προτύπου αυτού.4 Ειδικότερα, τα διαιτητικά αντιοξειδωτικά έχουν συσχετιστεί με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο σε άτομα με ΣΔτ2, μειώνοντας την εντερική απορρόφηση γλυκόζης, με ταυτόχρονη βελτίωση της αντίστασης στην ινσουλίνη. Επιπλέον, η υψηλή περιεκτικότητα του διατροφικού μοντέλου σε διαιτητικές ίνες επιβραδύνει την πέψη και την απορρόφηση της γλυκόζης, μειώνοντας τις συγκεντρώσεις ινσουλίνης στο αίμα. Ένα άλλο όφελος της ΜΔ συνιστά η επίδραση αυτής στη διαχείριση του σωματικού βάρους, αποτελώντας έτσι σύμμαχο στην πρόληψη του ΣΔ.5 Παράλληλα η ευεργετική επίδραση του μεσογειακού διατροφικού προτύπου στον γλυκαιμικό έλεγχο και την ευαισθησία στην ινσουλίνη σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, συσχετίστηκε με μειωμένη συχνότητα εμφάνισης μακροχρόνιων επιπλοκών της νόσου, όπως η διαβητική νεφροπάθεια.3 Συμπερασματικά, μια δίαιτα με χαμηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, ζάχαρης αλλά πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και προϊόντα ολικής αλέσεως, όπως η Μεσογειακή, φαίνεται να είναι ευεργετική για την πρόληψη και διαχείριση του ΣΔτ2.6

Το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής έχει περιγραφεί ως άυλη κληρονομιά προάγοντας την υγεία μέσω διατροφικών συνηθειών και πτυχών του τρόπου ζωής, όπως η κοινωνικοποίηση, η ενίσχυση των οικογενειακών δεσμών, η καθημερινή φυσική δραστηριότητα και η συμμετοχή στην προετοιμασία του γεύματος,3 τονίζοντας για ακόμη μία φορά την ανάγκη για άμεση εφαρμογή ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον ΣΔ.1

 

Βιβλιογραφία:

  1. ΕΛΣΤΑΤ (2021), Έρευνα Υγείας
  2. Cho, N. H., Shaw, J. E., Karuranga, S., Huang, Y., da Rocha Fernandes, J. D., Ohlrogge, A. W., & Malanda, B. (2018). IDF Diabetes Atlas: Global estimates of diabetes prevalence for 2017 and projections for 2045. Diabetes research and clinical practice138, 271–281.
  3. de Carvalho, G. B., Dias-Vasconcelos, N. L., Santos, R. K. F., Brandão-Lima, P. N., da Silva, D. G., & Pires, L. V. (2020). Effect of different dietary patterns on glycemic control in individuals with type 2 diabetes mellitus: A systematic review. Critical reviews in food science and nutrition60(12), 1999–2010.
  4. Papamichou, D., Panagiotakos, D. B., & Itsiopoulos, C. (2019). Dietary patterns and management of type 2 diabetes: A systematic review of randomised clinical trials. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases : NMCD29(6), 531–543.
  5. Sarsangi, P., Salehi-Abargouei, A., Ebrahimpour-Koujan, S., & Esmaillzadeh, A. (2022). Association between Adherence to the Mediterranean Diet and Risk of Type 2 Diabetes: An Updated Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis of Prospective Cohort Studies. Advances in nutrition (Bethesda, Md.)13(5), 1787–1798.
  6. Uusitupa M, Khan TA, Viguiliouk E, Kahleova H, Rivellese AA, Hermansen K, Pfeiffer A, Thanopoulou A, Salas-Salvadó J, Schwab U, Sievenpiper JL. Prevention of Type 2 Diabetes by Lifestyle Changes: A Systematic Review and Meta-Analysis. 2019 Nov 1;11(11):2611.
  7. World Health Organization (WHO) The WHO Global Diabetes Compact, April 2021
  8. Zeraattalab-Motlagh, S., Jayedi, A., & Shab-Bidar, S. (2022). Mediterranean dietary pattern and the risk of type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. European journal of nutrition61(4), 1735–1748.

4η ημέρα | 22° Πανελλήνιο Διαβητολογικό Συνέδριο, 27 – 30 Μαρτίου 2024, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα

3η ημέρα | 22° Πανελλήνιο Διαβητολογικό Συνέδριο, 27 – 30 Μαρτίου 2024, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα

 

2η ημέρα | 22° Πανελλήνιο Διαβητολογικό Συνέδριο, 27 – 30 Μαρτίου 2024, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα

 

1η ημέρα | 22° Πανελλήνιο Διαβητολογικό Συνέδριο, 27 – 30 Μαρτίου 2024, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα

ΕΔΕ Webinar (Τετάρτη 3/4/2024, 20:00): “Ο προσδιορισμός της σύστασης του σώματος αλλάζει τους θεραπευτικούς χειρισμούς στον ΣΔ;”

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 3/4/2024 στις 20:00 πραγματοποιείται το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Θέμα Webinar:

“Ο προσδιορισμός της σύστασης του σώματος αλλάζει τους θεραπευτικούς χειρισμούς στον ΣΔ;”

Προεδρείο:

  • Β. Λαμπαδιάρη, Καθηγήτρια Παθολογίας – Ενδοκρινολογίας, Β ́ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακό ΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ».

Ομιλήτρια:

  • Γ. Αργυρακοπούλου, MD, MSc, PhD, Παθολόγος με Εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη, Διευθύντρια Διαβητολογικής Μονάδας και Ιατρείου Παχυσαρκίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, SCOPE και EASO National Fellow.

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar: https://youtu.be/8xE9YDZr27w

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Προκήρυξη 1 θέσης Επιμελητή Β’, Εσωτερικής Παθολογίας, στο ΓΝ Ληξουρίου.

Για τη θέση αυτή ο Δήμος Ληξουρίου δίνει ως κίνητρο, 1.000,00 ανά μήνα ως επίδομα,  καθώς και το ενοίκιο του σπιτιού. Το νοσοκομείο είναι πολύ καλά οργανωμένο και στελεχωμένο με αξιόλογο προσωπικό. Ο γιατρός θα εργάζεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και σε καμία περίπτωση δεν θα του ζητηθεί να υπερβάλει.

Πληροφορίες στο link:

https://diavgeia.gov.gr/decision/view/%CE%A8%CE%A3%CE%9D74690%CE%928-2%CE%974

Κετογονική δίαιτα και Σακχαρώδης Διαβήτης

1Αρσένου Ελευθερία, 1Κωστούλα Βαρβάρα
Επιβλέπων: 1Χάρης Δημοσθενόπουλος
Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

 

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), ο αριθμός των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Περίπου 425 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ), ο οποίος αριθμός αναμένεται να φτάσει τα 629 εκατομμύρια μέχρι το 2045.3 Η κετογονική δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων (Low Carbohydrate Ketogenic Diet, LCKD), που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως θεραπεία για την παιδική επιληψία, κερδίζει σήμερα αποδοχή ως διατροφική θεραπεία για την παχυσαρκία και τον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) μεταξύ των κλινικών γιατρών και των ασθενών.3 Παρόλα αυτά, η καταλληλότητα της μείωσης της πρόσληψης υδατανθράκων σε παχύσαρκους ασθενείς και σε ασθενείς με ΣΔ εξακολουθεί να συζητείται,  λόγω αμφιλεγόμενων συμπερασμάτων στη βιβλιογραφία.2

Τον βασικό άξονα της κετογονικής δίαιτας αποτελεί η διατήρηση των διατροφικών υδατανθράκων σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με ποικίλα επίπεδα πρωτεΐνης και λίπους. Η κλασική κετογονική δίαιτα ορίζεται ως μια δίαιτα με ένα γραμμάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους, 10–15 g υδατάνθρακες την ημέρα και τις υπόλοιπες θερμίδες να καλύπτονται από λίπος. Ο στόχος της δίαιτας είναι να προκαλέσει κέτωση, η οποία πιστεύεται ότι τροποποιεί τις μεταβολικές οδούς προκαλώντας απώλεια βάρους και βελτιώνοντας άλλες παραμέτρους υγείας, όπως η μείωση της υπεργλυκαιμίας και η απόκτηση ενός υγιούς λιπιδαιμικού προφίλ.4

Η κετογονική δίαιτα έχει θετική επίδραση στο σωματικό βάρος, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, το λιπιδαιμικό προφίλ του πλάσματος και τις νευρολογικές διαταραχές.3 Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις μελετών έδειξαν ότι τα πρότυπα διατροφής με περιορισμένη ποσότητα υδατανθράκων (<26% συνολική ενέργεια) φάνηκαν αποτελεσματικά στη βραχυπρόθεσμη μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1C (<6 μήνες) ενώ ταυτόχρονα ελάττωσαν και την ανάγκη για αντιυπεργλυκαιμικά φάρμακα.1

Στον αντίποδα, ο ακραίος περιορισμός υδατανθράκων έχει συσχετιστεί με αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL), υπογλυκαιμία, κετοξέωση και ανεπάρκειες μικροθρεπτικών συστατικών όπως βιταμινών και μετάλλων.5 Η μακροπρόθεσμη προσκόλληση σε δίαιτες, όπως η κετογονική, συνιστά πρόκληση για το άτομο με ΣΔτ2 και είναι σημαντικό να επανεκτιμάται και να εξατομικεύεται τακτικά η ιατρική και διατροφική προσέγγιση. Παράλληλα, τα προγράμματα διατροφής με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες δεν συστήνονται επί του παρόντος για έγκυες ή θηλάζουσες, παιδιά, άτομα που πάσχουν από νεφρική νόσο και άτομα σε κίνδυνο διατροφικής διαταραχής.1 Επιπλέον, στις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας αλλά και του Diabetes Nutrition Study Group, η κετογονική δίαιτα δεν συστήνεται ως μέθοδος διατροφικής αντιμετώπισης για τον ΣΔτ1 και ΣΔτ2.2

Συμπερασματικά, διατροφικά πρότυπα χαμηλής πρόσληψης υδατανθράκων, όπως η κετογονική δίαιτα, συνιστούν αποτελεσματικές επιλογές σε ασθενείς με παχυσαρκία ή/και ΣΔτ2, αν και δεν είναι η μόνη διαθέσιμη διατροφική προσέγγιση.2 Η επιλογή του συγκεκριμένου διατροφικού προτύπου δεν συστήνεται λόγω έλλειψης παρατηρούμενου οφέλους στην πρόληψη και διαχείριση του ΣΔτ2. Σε κάθε περίπτωση η υιοθέτηση μιας κετογονικής δίατας θα πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ατόμου με ΣΔ, με την παρακολούθηση να είναι τακτική.5 Τέλος, η χρήση αυτών των διαιτών σε άτομα με ΣΔτ1 εξακολουθεί να είναι αμφιλεγόμενη και η μακροπρόθεσμη ασφάλειά τους δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.2

 

Βιβλιογραφία

 

  1. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5. Facilitating positive health behaviors and well-being to improve health outcomes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care 2024;47(Suppl. 1): S77–S110
  2. Bolla AM, Caretto A, Laurenzi A, Scavini M, Piemonti L. Low-Carb and Ketogenic Diets in Type 1 and Type 2 Diabetes. Nutrients. 2019 Apr 26;11(5):962. doi: 10.3390/nu11050962. PMID: 31035514; PMCID: PMC6566854.
  3. Dashti HM, Mathew TC, Al-Zaid NS. Efficacy of Low-Carbohydrate Ketogenic Diet in the Treatment of Type 2 Diabetes. Med Princ Pract. 2021;30(3):223-235.
  4. McGaugh E, Barthel B. A Review of Ketogenic Diet and Lifestyle. Mo Med. 2022 Jan-Feb;119(1):84-88.
  5. The Diabetes and Nutrition Study Group (DNSG) of the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Evidence-based European recommendations for the dietary management of diabetes. Diabetologia 66, 965–985 (2023).