Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Συσχέτιση ενδονοσοκομειακών εκβάσεων με τη συνέχιση προϋπάρχουσας αγωγής με SGLT2 αναστολείς σε νοσηλευόμενους ασθενείς με ιστορικό Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 2 (ΣΔΤ2): Μία εθνική μελέτη κοόρτης που διεξάγη στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ

Association of Continued Use of SGLT2 Inhibitors From the Ambulatory to Inpatient Setting With Hospital Outcomes in Patients With Diabetes: A Nationwide Cohort Study. Lakshmi G Singh et al. Diabetes Care. 2024 Jun1;47(6):933-940

 

doi: 10.2337 / dc23-1129

 

Σε επίπεδο εξωτερικού ιατρείου οι αναστολείς SGLT2 σε άτομα με ιστορικό ΣΔΤ2, καρδιακή και / ή χρόνια νεφρική νόσο αποτελούν συχνή θεραπευτική επιλογή, καθώς μελέτες έδειξαν ότι τα φάρμακα αυτά μειώνουν την καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα καθώς και την εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας σε άτομα με ΣΔΤ2, ενώ επιπρόσθετα παρατηρήθηκε ευνοϊκή επίδρασή τους στην εξέλιξη της νεφρικής βλάβης (νεφροπροστασία)1-3. Αντιθέτως υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα σχετικά με το όφελος έναρξης των αναστολέων SGLT2 σε νοσηλευόμενους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με ή χωρίς ιστορικό ΣΔΤ2 4-6 κι ακόμη λιγότερα για το όφελος της συνέχισής τους σε νοσηλευόμενους ασθενείς με γνωστό ιστορικό ΣΔΤ2. Για τον λόγο αυτό, οι πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση του ΣΔΤ2 και της υπεργλυκαιμίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς δεν συνιστούν τη συνέχιση χορήγησής τους κατά τη διάρκεια νοσηλείας των ατόμων με ΣΔΤ2 7-8. Σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης ήταν να αξιολογήσει τη συσχέτιση της συνέχισης αγωγής με αναστολείς SGLT2 σε νοσηλευόμενους ασθενείς με ΣΔΤ2 με τη θνησιμότητα και άλλες ενδονοσοκομειακές εκβάσεις.

 

Στη μελέτη αυτή χρησιμοποίηθηκαν δεδομένα από τα ηλεκτρονικά αρχεία της Υπηρεσίας Υγείας Βετεράνων ατόμων με ΣΔΤ2 που εισήχθησαν σε 112 νοσοκομεία της Βαλτιμόρης κατά το χρονικό διάστημα 01/04/2013- 31/08/2021 (Ν=270873). Ο διαβήτης ορίστηκε από την παρουσία δύο ή περισσότερων κωδικών ICD-9 ή ICD-10 που καταχωρήθηκαν κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε εξωτερικό ιατρείο ή νοσηλείας σε νοσοκομείο κατά το χρονικό διάστημα των δύο προηγούμενων χρόνων ή / και από συνταγές για φάρμακα αντιδιαβητικά εντός του τρέχοντος έτους. Από τη μελέτη αποκλείστηκαν ασθενείς που έλαβαν αναστολείς SGLT2 μετά τη νοσηλεία τους (Ν=133695), ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε ψυχιατρικές μονάδες ή σε κέντρα αποκατάστασης με μακρά νοσηλεία (Ν=95732), όπως επίσης και ασθενείς με διάρκεια νοσηλείας <1 ημέρα ή >30 ημέρες (Ν=1674). Εισαγωγές με λιγότερες από δύο τιμές κρεατινίνης ορού μεταξύ 7 και 730 ημέρες πριν από τη νοσηλεία ή λιγότερες από 1 τιμή αντίστοιχα κατά τη διάρκεια νοσηλείας και eGFR < 15 mL/min/1,73 m2 αποκλείστηκαν από τη μελέτη (Ν=2632). Τέλος, στη μελέτη δεν πήραν μέρος ασθενείς που μεταφέρθηκαν  σε άλλα νοσοκομεία (Ν=546). Με τους παραπάνω περιορισμούς, το σύνολο των ασθενών που πήραν μέρος στη  μελέτη ήταν 36505, από τους οποίους οι 5936 συνέχισαν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους να λαμβάνουν αναστολείς των SGLT2, ενώ οι 30569 τους διέκοψαν.

 

Για κάθε εισαγωγή έγινε καταγραφή των εξής δεδομένων: ηλικία, φύλο, φυλή, BMI, HbA1c, γλυκόζη καθώς και eGFR εισαγωγής, συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, χρήση ινσουλίνης, χειρουργικές ή άλλες επεμβατικές πράξεις, καθώς και υπολογισμός του δείκτη συννοσηρότητας Elixhauser. Ως πρωτεύον καταληκτικό σημείο ορίστηκε η ενδονοσοκομειακή θνησιμότητα (θάνατος κατά τη διάρκεια της νοσηλείας) και ως δευτερεύοντα η οξεία νεφρική βλάβη (ΟΝΒ) κατά τη διάρκεια της νοσηλείας και ο χρόνος νοσηλείας. Η ΟΝΒ ορίστηκε ως αύξηση της κρεατινίνης ορού >0,3 mg/dL από την αρχική τιμή εντός 48 ωρών από την εισαγωγή ή αύξηση >50% του baseline. Ο χρόνος νοσηλείας ορίστηκε ως ο αριθμός των ημερών μεταξύ της ημερομηνίας εισαγωγής και εξιτηρίου.

 

Η ομάδα που συνέχισε τους αναστολείς SGLT2 είχε μέση ηλικία περί τα 67.2 έτη, το 97% ήταν άνδρες, το 71.3% Καυκάσιοι και το 20.8% έγχρωμοι. H μέση τιμή του BMI ήταν 32.7 kg/m2. Αντιστοίχως για την ομάδα που δεν συνέχισε τους αναστολείς SGLT2 η μέση ηλικία ήταν περί τα 67.5 έτη, το 96.6% ήταν άνδρες, το 72.1% Καυκάσιοι και το 20.5% έγχρωμοι. Η μέση τιμή του BMI ήταν 32.5 kg/m2. Παρατηρήθηκε υψηλό ποσοστό συννοσηροτήτων μεταξύ της ομάδας που συνέχισε και της ομάδας που διέκοψε τους αναστολείς SGLT2,όπως παρουσία καρδιαγγειακής νόσου (75.3% vs 72.5%), αρρυθμιών (69.5% vs 68.3%), συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας ( 60,0% vs 56.2%), διαβητικής νευροπάθειας (73.1% vs 76.1%), διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας (51.8% vs 55.4%), νεφρικής ανεπάρκειας (42.9% vs 45.7%), αρτηριακής υπέρτασης (61.5% vs 60.2%) και παχυσαρκίας (79.9% vs 80.4%). Η εμπαγλιφλοζίνη ήταν ο αναστολέας SGLT2 που χρησιμοποιήθηκε σε ποσοστό 99.9%. Μεταξύ των ασθενών που συνέχισαν τους αναστολείς SGLT2, η διάρκεια λήψης των φαρμάκων κάλυψε το 77% των συνολικών ημερών νοσηλείας από την εισαγωγή έως την έξοδο από το νοσοκομείο. Ως προς τα καταληκτικά σημεία της μελέτης, η ομάδα που συνέχισε τους αναστολείς SGLT2 είχε 45% χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας (IRR 0.55, 95% CI 0.42-0.73, P<0.01) και μικρότερο χρόνο νοσηλείας (4.7 vs 4.9 ημέρες) (IRR 0.96, 95%CI 0.93-0.98, P<0.01), ενώ δεν παρατηρήθηκε καμία σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες της μελέτης όσον αφορά την εμφάνιση οξείας νεφρικής βλάβης (IRR 0.96, 95% CI 0.90-1.01, P=0.17).

 

Συμπερασματικά, η συνέχιση των αναστολέων SGLT2 κατά τη διάρκεια νοσηλείας ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη σχετίζεται με χαμηλότερη θνησιμότητα, μικρότερο χρόνο νοσηλείας και δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης οξείας νεφρικής βλάβης.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Zinman B, Wanner C, Lachin JM, et al.; EMPA-REG OUTCOME Investigators. Empagliflozin, cardiovascular outcomes and mortality in type 2 diabetes. N Engl J Med 2015;373:2117-2128
  2. Neal B, Perkovic V, Mahaffey KW, et al.; CANVAS Program Collaborative Group. Canagliflozin and cardiovascular and renal events in type 2 diabetes. N Engl J Med 2017;377:644-657
  3. Wiviott SD, Raz I, Bonaca MP, et al.; DECLARE-TIMI 58 Investigators. Dapagliflozin and cardiovascular outcomes in type 2 diabetes.N Engl J Med 2019;380:347-357
  4. Bhatt DL, Szarek M, Steg PG, et al.;SOLOIST-WHF Trial Investigators. Sotagliflozin in patients with diabetes and recent worsening heart failure. N Engl J Med 2021;384:117-128
  5. Voors AA, Angermann CE, Teerlink JR, et al. The SGLT2 inhibitor empagliflozin in patients hospitalized for acute heart failure: a multinational randomized trial. Nat Med 2022;28:568-574
  6. Damman K, Beusekamp JC, Boorsma EM, et al. Randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter pilot study on the effects of empagliflozin on clinical outcomes in patients with acute decompensated heart failure (EMPA-RESPONSE-AHF). Eur J Heart Fail 2022;22:713-722
  7. Korytkwowski MT, Muniyappa R, Antinori-Lent K, et al. Management of hyperglycemia in hospitalized adult patients in non-critical care settings: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 2022;107:2101-2128
  8. ElSayed NA, Aleppo G, Aroda VR, et al. American Diabetes Association. 16. Diabetes care in the hospital: Standards of Care in Diabetes-2023 . Diabetes Care 2023;46(Supp.1):S267-S278

 

 

Επιμέλεια: Α. Μερίτση

Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

Ύφεση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

Επιμέλεια: Κατερίνα Τζέλλα1
Επιβλέπων Διαιτολόγος: Χάρης Δημοσθενόπουλος1
1Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2) αποτελεί ένα μεταβολικό νόσημα με αρκετά ετερογενές και πολυπαραγοντικό υπόστρωμα. Παλαιότερα, μετά τη διάγνωση θεωρούνταν μόνιμη και αναγκαία η λήψη φαρμακευτικής θεραπείας. Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα της επιστημονικής βιβλιογραφίας καθιστούν πλέον τον ΣΔτ2 ως ένα δυνητικά αναστρέψιμο νόσημα, όταν αυτό βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια.

Η απώλεια σωματικού βάρους αποτελεί τον πιο ισχυρό παράγοντα για την επίτευξη της ύφεσης του ΣΔτ2 δηλαδή τη διατήρηση φυσιολογικών τιμών σακχάρου στο αίμα για χρονικό διάστημα ίσο ή μεγαλύτερο από 3 μήνες, χωρίς φαρμακευτική αγωγή, όπως ορίζεται από τις κατευθυντήριες οδηγίες. Συγκεκριμένα, έχει αποδειχθεί ότι εντατικά προγράμματα διαχείρισης βάρους ανακόπτουν την εξέλιξη του ΣΔτ2, βελτιώνοντας τις τιμές σακχάρου στο αίμα και μειώνοντας την ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή. Αυτό είναι δυνατόν, διότι η μείωση του σωματικού βάρους οδηγεί σε μείωση της έκτοπης εναπόθεσης λίπους στο συκώτι και το πάγκρεας, βελτιώνοντας έτσι τη λειτουργικότητά τους (1).

Ο ΣΔτ2, παρ’ όλα αυτά μπορεί όχι μόνο να τεθεί σε ύφεση, αλλά και να παραμείνει σε αυτή την κατάσταση για αρκετό χρονικό διάστημα. Αναλυτικά, πρόσφατα δεδομένα της μελέτης DiRECT δείχνουν ότι η διατήρηση της απώλειας σωματικού βάρους μπορεί να οδηγήσει σε διατήρηση της ύφεσης του ΣΔτ2, ακόμη και για πέντε έτη. H μελέτη DiRECT, ξεκίνησε το 2014 και αρχικά διήρκεσε για δύο χρόνια. Τα άτομα που συμπεριλήφθησαν, βρίσκονταν σε αρχικά στάδια της νόσου, καθώς είχαν διαγνωστεί με ΣΔ πριν από μια εξαετία ή λιγότερο και δεν λάμβαναν ινσουλίνη. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν σε χρονικό διάστημα δυο ετών έδειξαν ότι το 46% των ατόμων με ΣΔτ2, που συμμετείχε σε πρόγραμμα διαχείρισης βάρους, επιτυγχάνοντας μείωση περίπου 10 κιλών, κατόρθωσε να υποστρέψει το Διαβήτη για έναν χρόνο, ενώ το 36% για δύο χρόνια (2). Η μελέτη όμως επεκτάθηκε κατά τρία έτη, με στόχο να εξεταστεί εάν η μακροχρόνια εφαρμογή προγραμμάτων διαχείρισης βάρους είναι ικανή να επιφέρει μακροχρόνια ύφεση του νοσήματος.

Από τα δεδομένα, λοιπόν της πενταετούς παρακολούθησης των συμμετεχόντων της μελέτης DiRECT, φαίνεται ότι κάποια από τα άτομα που συνέχιζαν να συμμετέχουν σε πρόγραμμα διαχείρισης σωματικού βάρους και να λαμβάνουν καθοδήγηση, διατηρώντας απώλεια βάρους περίπου ίση με 9 κιλά, κατόρθωσαν να παραμείνουν σε ύφεση για τουλάχιστον 5 έτη. Ωστόσο, πολλά άτομα της μελέτης όταν επανάκτησαν το σωματικό βάρος που είχαν χάσει, βγήκαν από την ύφεση, εμφανίζοντας και πάλι παθολογικές τιμές σακχάρου στο αίμα. Παρ’ όλο που στόχος είναι η διατήρηση μακροχρονίως του απολεσθέντος σωματικού βάρους και κατ’ επέκταση και της ύφεσης, ακόμα και επίτευξη ύφεσης του νοσήματος για μικρό χρονικό διάστημα έχει πολλαπλά οφέλη για την υγεία, καθυστερώντας την εμφάνιση των μικρο- και μακροαγγειακών επιπλοκών και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής (3).

Συγκεντρωτικά, λοιπόν, η απώλεια σωματικού βάρους και η διατήρηση αυτού μπορεί να οδηγήσουν σε ύφεση του ΣΔτ2, προλαμβάνοντας ή καθυστερώντας την εξέλιξή του. Ειδικά, όσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια βάρους και όσο πιο νωρίς συντελείται από τη στιγμή της διάγνωσης, τόσο πιο πιθανό είναι να υποστραφεί ο ΣΔτ2. Για αυτόν τον λόγο, είναι μεγάλης σημασίας άτομα με ΣΔτ2 που βρίσκονται στα αρχικά στάδια να συμμετέχουν σε εντατικά προγράμματα παρέμβασης στον τρόπο ζωής, εστιάζοντας στην απώλεια και τη διατήρηση του σωματικού βάρους.

 

Βιβλιογραφία

  1. Taheri S. Type 2 Diabetes Remission: A New Mission in Diabetes Care. Diabetes Care. 2024;47(1):47–9.
  2. Thom G, Messow CM, Leslie WS, Barnes AC, Brosnahan N, McCombie L, et al. Predictors of type 2 diabetes remission in the Diabetes Remission Clinical Trial (DiRECT). Diabet Med. 2021;38(8):1–12.
  3. Lean ME, Leslie WS, Barnes AC, Brosnahan N, Thom G, McCombie L, et al. 5-year follow-up of the randomised Diabetes Remission Clinical Trial (DiRECT) of continued support for weight loss maintenance in the UK: an extension study. Lancet Diabetes Endocrinol [Internet]. 2024;12(4):233–46.

 

Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

Πόσο εύκολη είναι η ανάγνωση των ετικετών στα τρόφιμα;

Μπαλή Ιωάννα1, Μυλωνάκη Μυρτώ1
Επιβλέπων Διαιτολόγος: Δημοσθενόπουλος Χάρης1
1 Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

 

Η σωστή ανάγνωση των ετικετών βοηθάει τους καταναλωτές με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) στην επιλογή υγιεινών και ασφαλέστερων προϊόντων για την επίτευξη σταθερών επιπέδων γλυκόζης. Αν και δεν είναι πάντα εύκολη διαδικασία, υπάρχουν κάποιες βασικές αρχές για την αποκωδικοποίηση των ετικετών που αναγράφονται στα συσκευασμένα τρόφιμα. Η αναγραφή διατροφικών πληροφοριών στις συσκευασίες είναι υποχρεωτική και παρέχει πληροφορίες όπως το μέγεθος της μερίδας, τις θερμίδες, τους ολικούς υδατάνθρακες, τις διαιτητικές ίνες, τα προστιθέμενα σάκχαρα, τα λίπη, το νάτριο, το ποσοστό της ημερήσιας πρόσληψης, τα αλλεργιογόνα συστατικά, τα ανόργανα συστατικά, την ποσότητα ορισμένων συστατικών, την καθαρή ποσότητα τροφίμου και την ημερομηνία ανάλωσης ή λήξης.2

Πιο συγκεκριμένα, για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, σημαντικές είναι οι πληροφορίες σχετικά με την περιεκτικότητα των τροφίμων σε σάκχαρα. Η ένδειξη «Χωρίς Ζάχαρη» αντιπροσωπεύει περιεκτικότητα σακχάρων <0,5 gr/μερίδα ενώ η ένδειξη «Μειωμένη Ζάχαρη», υποδηλώνει 25 % λιγότερη ζάχαρη σε σχέση με την κανονική εκδοχή του προϊόντος. Επιπλέον η ένδειξη «Χωρίς Προστιθέμενη Ζάχαρη» καταδεικνύει πως δεν έχει προστεθεί καθόλου ζάχαρη ή προϊόντα που περιέχουν ζάχαρη κατά την διάρκεια της επεξεργασίας. Ωστόσο ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην κρυμμένη ζάχαρη που αναγράφεται με ονομασίες όπως ιμβερτοζάχαρο, μελάσα, μερικώς υδρογονωμένο άμυλο, φρουκτόζη, σιρόπι φρουκτόζης, γλυκόζη, σιρόπι γλυκόζης, δεξτρόζη και μαλτόζη. 1

Όσον αφορά το λίπος, οι διατροφικές δηλώσεις όπως «Χωρίς Λιπαρά», «Χωρίς Κορεσμένο Λίπος» και «Χωρίς trans Λιπαρά» υποδηλώνουν ότι τα τρόφιμα αυτά περιέχουν <0,5 gr/μερίδα. Επιπλέον, οι ενδείξεις «Χαμηλό σε Λίπος» και «Χαμηλό σε Κορεσμένα Λιπαρά» αντικατοπτρίζουν περιεκτικότητα ≤3 gr ολικού λίπους και ≤1 gr κορεσμένου λίπους, αντίστοιχα. Τα τρόφιμα στα οποία αναγράφεται στην συσκευασία τους «Μειωμένο Λίπος», περιέχουν 25 % λιγότερο λίπος σε σχέση με την κανονική εκδοχή του προϊόντος.1

Παράλληλα εξίσου σημαντική αποτελεί η σωστή ανάγνωση των ετικετών σχετικά με τις διαιτητικές ίνες. Η ένδειξη «Υψηλά Σε Φυτικές Ίνες», φανερώνει περιεκτικότητα >5 gr φυτικών ινών/μερίδα, ενώ η ένδειξη «Καλή Πηγή Φυτικών Ινών», σημαίνει ότι στο τρόφιμο περιέχονται 2,5 με 4,9 gr φυτικών ινών /μερίδα. 1

Επιπροσθέτως, η επισήμανση «Χωρίς Νάτριο» ή «Χωρίς Αλάτι», σημαίνει ότι το τρόφιμο περιέχει <5 mg νατρίου/μερίδα, ενώ οι ενδείξεις «Πολύ Χαμηλό σε Νάτριο» και «Χαμηλό σε Νάτριο» αντικατοπτρίζουν περιεκτικότητα ≤35 mg νατρίου και ≤140 mg νατρίου αντίστοιχα. Στα τρόφιμα που αναγράφεται η ένδειξη «Μειωμένο Νάτριο», σημαίνει ότι περιέχουν τουλάχιστον 25% λιγότερο νάτριο σε σχέση με την συνηθισμένη εκδοχή του προϊόντος.1

Τέλος στα τρόφιμα που αναγράφεται η διατροφική δήλωση «Χωρίς Θερμίδες», περιέχονται <5 kcal/μερίδα, ενώ η ένδειξη «Χαμηλό σε Θερμίδες», σημαίνει ότι στο τρόφιμο περιέχονται ≤40 kcal/μερίδα.1

Με βάση τα παραπάνω, ο καταναλωτής συστήνεται να επιλέγει τρόφιμα που έχουν τουλάχιστον τις ενδείξεις «Μειωμένη Ζάχαρη», «Χαμηλό σε Λίπος», «Χαμηλό σε Κορεσμένα Λιπαρά», «Χαμηλό σε Νάτριο» και «Υψηλό Σε Φυτικές Ίνες». Τέλος, επειδή η ποσότητα των συστατικών των προϊόντων αναγράφεται στην ετικέτα με φθίνουσα σειρά, συστήνεται η αποφυγή τροφίμων που περιέχουν ζάχαρη, πηγές κορεσμένων και trans λιπαρών στις πρώτες θέσεις για την καλύτερη ρύθμιση του βάρους, της γλυκόζης, της χοληστερίνης ή της αρτηριακής πίεσης.

 

Βιβλιογραφία

  • Nutrition and Diabetes | ADA. Accessed December 17, 2023. https://diabetes.org/food-nutrition
  • Nutrition labelling: policy brief. (n.d.). Retrieved April 30, 2024, from https://www.who.int/publications/i/item/9789240051324

 

 

 

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Φυτική διατροφή και Γλυκαιμικός Έλεγχος στον ΣΔ2 : Στοιχεία από Ταϊλανδέζικο Νοσοκομείο.

Adokwe JB, Waeyeng D, Suwan K, Camsanit K, Kaiduong C, Nuanrat P, Pouyfung P, Yimthiang S, Petchoo J, Satarug S, et al. Plant-Based Diet and Glycemic Control in Type 2 Diabetes: Evidence from a Thai Health-Promoting Hospital. Nutrients. 2024; 16(5):619. https://doi.org/10.3390/nu16050619

 

Επιμέλεια: Χρήστος Παξιμαδάς

 

Ο παγκόσμιος αντίκτυπος του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2) εξακολουθεί να προκαλεί σημαντική ανησυχία για τη διατροφή της δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με εκτίμηση του 2021, εκείνη την εποχή, το 10,5% του παγκόσμιου πληθυσμού ηλικίας 20 ετών και άνω ζούσε με ΣΔ2 (1). Σύμφωνα με την Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF), τα περιστατικά ΣΔ2 στη Νοτιοανατολική Ασία αποτελούν το 74% του πληθυσμού των 90 εκατομμυρίων ανθρώπων (2). Το NHES V του 2014 στην Ταϊλάνδη αποκάλυψε ποσοστά επιπολασμού του διαβήτη 9,9%, 8,9% και 10,8% στο σύνολο των ενηλίκων, ανδρών και γυναικών (3). Ο διαβήτης είναι μια επίμονη ιατρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη, μειωμένη ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη και διαταραχές του μεταβολισμού των υδατανθράκων (4). Η τροποποίηση της διατροφής μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση του σακχάρου στο αίμα και της HbA1c σε φυσιολογικά επίπεδα των 100 mg/dL. και λιγότερο από 5,7%, αντίστοιχα. Η τροποποίηση της διατροφής μπορεί επίσης να αποτρέψει θέματα υγείας που σχετίζονται με υπεργλυκαιμία (5,6). Υπάρχουν στοιχεία ότι οι φυτικές δίαιτες μπορεί να επηρεάσουν θετικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα από μια μελέτη που συνέδεσε τον μειωμένο κίνδυνο ΣΔ2 με την υψηλή πρόσληψη φυτικών τροφών (7).

Η απλούστερη προσέγγιση για τη διερεύνηση της ποιότητας μιας φυτικής διατροφής περιλαμβάνει τη χρήση του Plant Food Score (PFS). Το PFS λαμβάνει υπόψιν τόσο τις ποικιλίες όσο και τις ποσότητες του φυτικού τροφίμου που καταναλώνονται, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς/σπόρους και δημητριακά (8,9). Αρκετές μελέτες έχουν διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της φυτικής διατροφής και του ΣΔ2 (10,11), ωστόσο, η συσχέτιση μεταξύ PFS (Plant Food Score) και επιπέδων σακχάρου αίματος νηστείας (FBS) δεν έχει διερευνηθεί διεξοδικά.

Ο πρωταρχικός στόχος αυτής της έρευνας ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων PFS και FBS, ειδικά μεταξύ των κατοίκων του δήμου Pak Phun, Nakhon Si στην επαρχία Thammarat, όπου ο επιπολασμός του ΣΔ2 είναι υψηλός (12). Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη πολιτικών δημόσιας υγείας που επικεντρώνονται στην μείωση και τη διαχείριση του διαβήτη μέσω της προώθησης υγιεινών διατροφικών πρακτικών.

Αυτή η μελέτη χρησιμοποίησε μια καθοδηγούμενη μέθοδο δειγματοληψίας για να συγκεντρώσει άτομα με ΣΔ2 και άτομα ελέγχου που να ταιριάζουν ηλικιακά και με βάση το φύλο. Τα κριτήρια ένταξης ήταν τα εξής: οι συμμετέχοντες έπρεπε να είναι κάτοικοι του δήμου Pak Phun, ηλικίας 50 ετών και άνω που παρακολουθούνται κάθε χρόνο κάνοντας εξετάσεις υγείας, οι οποίοι διαγνώστηκαν με ΣΔ2 και οι οποίοι ήταν φαινομενικά υγιείς. Τα κριτήρια αποκλεισμού περιελάμβαναν το να μην είναι κάτοικοι του συγκεκριμένου δήμου, τις έγκυες ή/και τις θηλάζουσες, να νοσηλεύονταν ή να είχαν διαγνωστεί με χρόνια νοσήματα όπως καρδιακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο και καρκίνο.

Στους συμμετέχοντες παρουσιάστηκαν οι στόχοι της μελέτης, οι διαδικασίες αυτής, οι κίνδυνοι και τα οφέλη, ενώ έδωσαν και γραπτή συγκατάθεση επίγνωσης  πριν από τη συμμετοχή.  Λήφθησαν κοινωνικοδημογραφικά δεδομένα, μορφωτικό επίπεδο, επάγγελμα, κατάσταση υγείας, οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, κατανάλωση αλκοόλ και καπνίσματος, λήψη φαρμάκων και χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Συνολικά 135 άτομα (61 διαβητικοί και 74 μάρτυρες) εντάχθηκαν σε αυτή τη μελέτη. Ένα επικαιροποιημένο ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων (FFQ) χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του PFS (13). Το ερωτηματολόγιο αποτύπωσε τη συχνότητα κατανάλωσης και την ποσότητα για μια καθορισμένη περίοδο.

Η μελέτη υπέδειξε σημαντικές διαφορές μεταξύ συγκεκριμένων φυτικών τροφών και στα επίπεδα σακχάρου αίματος νηστείας σε ασθενείς με ΣΔ2. Η τήρηση μιας φυτικής διατροφής φάνηκε να επηρεάζει τα επίπεδα σακχάρου νηστείας στο αίμα. Οι ασθενείς που κατανάλωναν υψηλότερες ποσότητες ορισμένων λαχανικών και φρούτων έδειξαν χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου νηστείας. Οι διαβητικοί ασθενείς κατανάλωναν περισσότερα όσπρια από την ομάδα ελέγχου, αλλά η κατανάλωση δημητριακών και ξηρών καρπών/σπόρων στις δύο ομάδες κυμαινόταν στα ίδια επίπεδα. Η κατανάλωση ξηρών καρπών και σπόρων συσχετίστηκαν επίσης με 76,3% μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔ2. Αυτά τα ευρήματα προτείνουν την πιθανή αποτελεσματικότητα του γλυκαιμικού ελέγχου σε ασθενείς με ΣΔ2. Περαιτέρω έρευνα για την εξερεύνηση στρατηγικών για την πρόληψη και τη θεραπεία μεταβολικών διαταραχών μέσω της τροποποίησης της διατροφής κρίνεται αναγκαία.

Αυτές οι πληροφορίες μπορεί να βοηθήσουν γιατρούς και διαιτολόγους στο σχεδιασμό εξατομικευμένων διατροφικών παρεμβάσεων.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Saeedi P, Petersohn I, Salpea P, et al. Global and regional diabetes prevalence estimates for 2019 and projections for 2030 and 2045: Results from the International Diabetes Federation Diabetes Atlas, 9(th) edition. Diabetes Res. Clin. Pract. 2019,157, 107843.
  2. Kaka A.S, Landsteiner A, Ensrud K.E, et al. Risk prediction models for diabetic foot ulcer development or amputation: A review of reviews. J. Foot Ankle Res. 2023, 16, 13.
  3. Aekplakorn W, Chariyalertsak S, Kessomboon P, et al. Prevalence of Diabetes and Relationship with Socioeconomic Status in the Thai Population: National Health Examination Survey, 2004–2014. J.Diabetes Res. 2018, 2018, 1654530.
  4. Russo S, Kwiatkowski M, Govorukhina N, et al. Meta-Inflammation and Metabolic Reprogramming of Macrophages in Diabetes and Obesity: The Importance of Metabolites. Front. Immunol. 2021, 12, 746151.
  5. Toi P.L, Anothaisintawee T, Chaikledkaew U, et al. Preventive Role of Diet Interventions and Dietary Factors in Type 2 Diabetes Mellitus: An Umbrella Review. Nutrients 2020, 12, 2722.
  6. Qi X, Xu J, Chen G, et al. Self-management behavior and fasting plasma glucose control in patients with type 2 diabetes mellitus over 60 years old: Multiple effects of social support on quality of life.Health Qual. Life Outcomes 2021, 19, 254.
  7. Magkos F, Tetens I, Bugel S.G, et al. A Perspective on the Transition to Plant-Based Diets: A Diet Change May Attenuate Climate Change, but Can It Also Attenuate Obesity and Chronic Disease Risk?Adv. Nutr. 2020, 11, 1–9.
  8. Lichtenstein A.H, Appel L.J, Vadiveloo M, et al. Dietary Guidance to Improve Cardiovascular Health: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circulation 2021, 144, e472–e487.
  9. Storz M.A. What makes a plant-based diet? A review of current concepts and proposal for a standardized plant-based dietary intervention checklist. Eur. J. Clin. Nutr. 2022, 76, 789–800.
  10. Aschemann-Witzel J, Gantriis R.F, Fraga P, et al. Plant-based food and protein trend from a business perspective: Markets, consumers, and the challenges and opportunities in the future. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 2021, 61, 3119–3128.
  11. Pointke M, Pawelzik E. Plant-Based Alternative Products: Are They Healthy Alternatives? Micro- and Macronutrients and Nutritional Scoring. Nutrients 2022, 14, 601.
  12. Yimthiang S, Pouyfung P, Khamphaya T, et al. Effects of Environmental Exposure to Cadmium and Lead on the Risks of Diabetes and Kidney Dysfunction. Int. J. Environ. Res. Public Health 2022, 19, 2259.
  13. Kittisakmontri K, Lanigan J, Sangcakul A, et al. Comparison of 24-Hour Recall and 3-Day Food Records during the Complementary Feeding Period in Thai Infants and Evaluation of Plasma Amino Acids as Markers of Protein Intake. Nutrients 2021, 13, 653.
Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Φυτικά Διατροφικά Μοντέλα κι Εμφάνιση Διαβήτη στην Μελέτη ARIC

Valerie K. Sullivan, Hyunju Kim, Laura E. Caulfield, Lyn M. Steffen, Elizabeth Selvin, Casey M. Rebholz; Plant-Based Dietary Patterns and Incident Diabetes in the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study. Diabetes Care 19 April 2024; 47 (5): 803–809. https://doi.org/10.2337/dc23-2013

 

Επιμέλεια: Χαντζαρίδης Πέτρος, Κλινικός Διαιτολόγος, MSc

 

Η κακή διατροφή είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου που συμβάλλει στην εμφάνιση του σακχαρώδους διαβήτη (ΣΔ) (1). Τα άτομα που ακολουθούν χορτοφαγικά διατροφικά πρότυπα, τα οποία αποκλείουν όλα ή μερικά είδη τροφών ζωικής προέλευσης, έχουν χαμηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν ΣΔ (2). Ωστόσο λιγότερο από το 5% των ενήλικων στις Η.Π.Α., είναι χορτοφάγοι, αποδεικνύοντας ότι η απομάκρυνση των ζωικών προϊόντων δεν είναι εύκολη για τους περισσότερους (3). Η μελέτη αυτή που δημοσιεύτηκε μόλις στο Diabetes Care διερεύνησε αν τα «φυτικά» διατροφικά μοντέλα, τα οποία αποτελούνται κυρίως από φυτικές τροφές κι ελαχιστοποιούν (χωρίς να αποκλείουν) τρόφιμα ζωικής προέλευσης, μπορεί να είναι μια εφικτή διατροφική στρατηγική για την πρόληψη του ΣΔ.

Το δείγμα των συμμετεχόντων στη μελέτης ήταν 11965 άτομα και προήλθε από την προοπτική Μελέτη για τον Κίνδυνο Αθηροσκλήρυνσης στην Κοινότητα (ARIC study) (4). Οι διατροφικές συνήθειες τους αξιολογήθηκαν με ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων και βαθμολογήθηκαν ως περισσότερο ή λιγότερο σύμφωνες με έναν δείκτη φυτικής διατροφής (Plant Dietary Index-PDI), με βάση την υψηλότερη πρόσληψη τροφών φυτικής προέλευσης και τη χαμηλότερη πρόσληψη τροφών ζωικής προέλευσης (5). Όλες οι φυτικές τροφές όμως δεν είναι ίδιες. Αναγνωρίζοντας ότι όσες φυτικές τροφές είναι ελάχιστα επεξεργασμένες είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες και βιοενεργά συστατικά είναι υγιεινές (π.χ. φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί, όσπρια και δημητριακά ολικής αλέσεως), ενώ άλλες επεξεργασμένες, φτωχές σε θρεπτικά συστατικά, πλούσιες σε άμυλο και πρόσθετα σάκχαρα φυτικές τροφές δεν είναι τόσο αθώες (π.χ. επεξεργασμένα δημητριακά, πατάτες, γλυκά και αναψυκτικά με ζάχαρη), οι συγγραφείς ερεύνησαν επίσης τις φυτικές δίαιτες με βάση την υψηλότερη κατανάλωση υγιεινών φυτικών τροφών (healthy PDI-hPDI) συγκριτικά με την υψηλότερη πρόσληψη ανθυγιεινών (unhealthy PDI-uPDI) (6).

Σε 22 χρόνια παρακολούθησης, 4.208 συμμετοχές (περισσότεροι από 1 στις 3) ανέπτυξαν ΣΔ. Μετά από στάθμιση για πολλές σωματομετρικές και δημογραφικές παραμέτρους, ένα φυτικό μοτίβο διατροφής συσχετίστηκε με χαμηλότερη εμφάνιση διαβήτη κατά 11%. Ωστόσο, όταν ελήφθησαν υπόψη τύποι φυτικών τροφίμων, μόνο όσοι ακολούθησαν μια υγιεινή φυτική διατροφή (hPDI) εμφάνισαν στατιστικά σημαντικό χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη κατά 15% και όχι όσοι επέλεξαν ανθυγιεινές φυτικές τροφές (uPDI). Μεταξύ των ανθυγιεινών επεξεργασμένων φυτικών τροφίμων, εκείνο με την μεγαλύτερη αρνητική επίδραση ήταν τα αναψυκτικά με ζάχαρη, τα οποία συνδέονταν με 16% αύξηση της πιθανότητας για ΣΔ.

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι ο ρόλος της αποφυγής ζωικών τροφών στην συσχέτιση με τον κίνδυνο για ΣΔ. Με άλλα λόγια, η ευεργετική συσχέτιση της πιθανότητας για ΣΔ με τον hPDI προήλθε από την υψηλότερη πρόσληψη υγιεινών τροφίμων φυτικής προέλευσης, της χαμηλότερης πρόσληψης τροφών ζωικής προέλευσης ή και των δύο; Οι ερευνητές μετά από αναλύσεις ευαισθησίας, κατέληξαν σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Μετά τον αποκλεισμό του κόκκινου κρέατος από τη βαθμολογία (δηλαδή αγνοώντας πόσο κόκκινο κρέας έτρωγαν οι άνθρωποι), η προστατευτική συσχέτιση του hPDI μειώθηκε σημαντικά, από 15% σε 8% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ. Αυτό υποδηλώνει ότι περίπου το ήμισυ του χαμηλότερου κινδύνου διαβήτη που παρατηρείται με μια υγιεινή φυτική διατροφή προκύπτει από την χαμηλότερη πρόσληψη κόκκινου κρέατος. Αντίθετα, αφού εξαιρέθηκαν όλα τα άλλα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, εκτός από το κόκκινο κρέας, από τη βαθμολογία (δηλαδή αγνοώντας πόσα γαλακτοκομικά, αυγά, ψάρια, πουλερικά και ζωικό λίπος έτρωγαν), η προστατευτική συσχέτιση ήταν παρόμοια (14% χαμηλότερος κίνδυνος διαβήτη σε σύγκριση με 15% αρχικά).

Συνοπτικά, οι συγγραφείς κατέληξαν ότι ένα πρότυπο διατροφής βασισμένο σε  ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα φυτικής προέλευσης, πλούσια σε φυτικές ίνες και βιοενεργά συστατικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη. Τα ροφήματα με ζάχαρη και το κόκκινο κρέας συνδέονται στατιστικώς σημαντικά με τον κίνδυνο για ΣΔ, ενώ τα  υπόλοιπα ζωικής προέλευσης τρόφιμα είναι σχετικά ουδέτερα.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

(1) GBD 2019 Diabetes in the Americas Collaborators. Burden of diabetes and hyperglycaemia in adults in the Americas, 1990-2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Diabetes Endocrinol. 2022 Sep;10(9):655-667

(2) Chiu THT, Pan WH, Lin MN, Lin CL. Vegetarian diet, change in dietary patterns, and diabetes risk: a prospective study. Nutr Diabetes. 2018 Mar 9;8(1):12

(3) Corrin T, Papadopoulos A. Understanding the attitudes and perceptions of vegetarian and plant-based diets to shape future health promotion programs. Appetite. 2017 Feb 1;109:40-47

(4) Wright JD, Folsom AR, Coresh J, Sharrett AR, Couper D, Wagenknecht LE etal. The ARIC (Atherosclerosis Risk In Communities) Study: JACC Focus Seminar 3/8. J Am Coll Cardiol. 2021 Jun 15;77(23):2939-2959

(5) Willett WC, Sampson L, Stampfer MJ, Rosner B, Bain C, Witschi J etal. Reproducibility and validity of a semiquantitative food frequency questionnaire. Am J Epidemiol. 1985 Jul;122(1):51-65

(6) Satija A, Bhupathiraju SN, Rimm EB, Spiegelman D, Chiuve SE, Borgi L etal. Plant-Based Dietary Patterns and Incidence of Type 2 Diabetes in US Men and Women: Results from Three Prospective Cohort Studies. PLoS Med. 2016 Jun 14;13(6):e1002039

Αρχική Σελίδα, Νέα και Ανακοινώσεις

Προκήρυξη ΠΜΣ “Διαγνωστική και Θεραπευτική Προσέγγιση του Διαβητικού Ποδιού”

Δείτε εδώ την προκήρυξη για το ΠΜΣ: “Διαγνωστική και Θεραπευτικη Προσέγγιση του Διαβητικού Ποδιού”, για το ακ. έτος 2024-2025

Τμήμα Ιατρικής – Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του ΠΜΣ

 

Αρχική Σελίδα, Εκδηλώσεις ΕΔΕ, Επιστημονικές Εκδηλώσεις, Ηλεκτρονικά Μαθήματα

ΕΔΕ Webinar (Τετάρτη 8/5/2024, 20:00): “Οδηγίες στα άτομα με ΣΔ για το καλοκαίρι”

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Την Τετάρτη 8/5/2024 στις 20:00 πραγματοποιήθηκε το webinar της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας στο πλαίσιο των μετεκπαιδευτικών της μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

ΘΕΜΑ: “Οδηγίες στα άτομα με ΣΔ για το καλοκαίρι”

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:

  • Λ. Λαναράς, Παθολόγος – Διαβητολόγος , Συντονιστής Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής και Υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου Γ. Ν. Λαμίας, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Εσωτερικής Παθολογίας, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας»
    .

ΟΜΙΛΗΤΡΙΑ

  • Ι. Σκράπαρη, Παθολόγος με Εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθύντρια ΕΣΥ Υπεύθυνη Διαβητολογικού Ιατρείου Α΄ Παθολογικής Κλινικής Διαβητολογικό κέντρο ΓΝΑ «ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ».

 

Σύνδεσμος βιντεοσκοπημένου webinar: https://youtu.be/ulHxnQRnNt8

 

Προσβλέποντας πάντα στην πολύτιμη ενεργό συμμετοχή σας.

Η Πρόεδρος της Ε.Δ.Ε.
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας της Ε.Δ.Ε.
Κ. Μακρυλάκης

Αρχική Σελίδα, Πληροφορίες για το κοινό

PODCAST Series για τον Διαβήτη – 4ο Επεισόδιο

Στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας για την Υγεία (World Health Day 2024), την Κυριακή 7 Απριλίου 2024,  ξεκινησε το πρόγραμμα “Podcasts Series για το ΣΔτ2”.

Η δράση αποτελεί μία πρωτοβουλία της εταιρείας Boehringer Ingelheim Hellas, με την επιστημονική υποστήριξη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας και την υποστήριξη της Ελληνικής Ομοσπονδίας για τον Διαβήτη.

 

4o ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ:
Τι είναι ο «θεραπευτικός αλγόριθμος» του Διαβήτη Τύπου 2 και με ποιους τρόπους έχει μεταβληθεί στη διάρκεια των τελευταίων ετών;

Στο τέταρτο επεισόδιο του podcast «Η Σιωπηλή Νόσος. Ένα podcast για το Διαβήτη Τύπου 2», ο Δρ. Απόστολος Τσάπας, Καθηγητής Παθολογίας – Σακχαρώδη Διαβήτη, απαντά σε όλες τις ερωτήσεις του δημοσιογράφου υγείας Μιχάλη Κεφαλογιάννη, γύρω από τις επιπλοκές της νόσου στην υγεία των ασθενών και τις δυνατότητες θεραπείας τους.

Μεταξύ άλλων, εξηγεί τους λόγους πίσω από τα αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας και Διαβήτη στην Ελλάδα, μιλά για τη σημασία της υιοθέτησης ενός υγιούς τρόπου ζωής και τονίζει την ανάγκη για δια βίου εκπαίδευση των ειδικών και της επιλογής της κατάλληλης θεραπείας με βάση την καρδιαγγειακή επιβάρυνση των ασθενών.

Ακούστε το τελευταίο επεισόδιο του podcast εδώ.

Spotify: https://open.spotify.com/episode/3ZW8YWv3MwVyuaRGwXPaCZ?si=e9553dc3c33a4955

Apple podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/%CE%B7-%CF%83%CE%B9%CF%89%CF%80%CE%B7%CE%BB%CE%AE-%CE%BD%CF%8C%CF%83%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B2%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CF%8D%CF%80%CE%BF%CF%85-2/id1735316158

1 … 4 5 6 7 8 … 104