Author: ΕΔΕ

Wang A, Zhang S, Li Y, Zhu F, Xie B. Study on the relationship between lipoprotein (a) and diabetic kidney disease. J Diabetes Complications. 2023;37(1):108378.

Λίγα πράγματα είναι γνωστά σχετικά με το ρόλο των λιπιδίων στη διαβητική νεφροπάθεια (DKD). Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τη συσχέτιση μεταξύ του μεταβολισμού των λιπιδίων και της νεφρικής λειτουργίας καθώς και των νεφρολογικών ιστολογικών σκορ σε ασθενείς με διαβητική νεφροπάθεια.

Συνολικά 224 ασθενείς με διαβητική νεφροπάθεια ιστολογικά τεκμηριωμένη αναλύθηκαν αναδρομικά, εκ των οποίων οι 74 ασθενείς αξιολογήθηκαν περαιτέρω βάσει ιστολογικών σκορ. Διενεργήθηκε ανάλυση ANOVA για να διερευνηθούν τα επίπεδα της λιποπρωτεϊνης (α) [Lp (a)] στους νεφροπαθείς σε διαφορετικά στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου. Χρησιμοποιήθηκε ανάλυση Spearman για να αξιολογηθεί η συσχέτιση μεταξύ Lp (a) και δεικτών νεφρικής λειτουργίας. Τα ιστολογικά σκορ διαβητικής νεφροπάθειας αξιολογήθηκαν επίσης με αυτή τη μέθοδο. Η καμπύλη ROC χρησιμοποιήθηκε για να αξιολογηθεί η αξία της Lp (a) στην αξιολόγηση της νεφρικής λειτουργίας και τις ιστολογικές αλλαγές.

Παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στα επίπεδα της Lp (a)  μεταξύ των διαφορετικών σταδίων  χρόνιας νεφρικής νόσου (H = 17.063, p = 0.002) και των διαφορετικών σπειραματικών σταδίων (H = 12.965, p = 0.005). Τα επίπεδα της Lp (a) συσχετίστηκαν με την κρεατινίνη ορού (p = 0.000), το BUN (p = 0.000), το GFR (p = 0.000), το λεύκωμα ούρων 24ωρου (24hUPro, p = 0.000), τη αλβουμίνη ούρων (p = 0.000), το UACR (p = 0.000), το πάχος της σπειραματικής βασικής μεμβράνης (p = 0.003), και το σπειραματικό στάδιο (p = 0.039). Η καμπύλη ROC ανέδειξε σημαντική αξία της Lp (a) ως δείκτη αξιολόγησης των σταδίων  ΧΝΝ 4-5 (AUC = 0.684, p = 0.000), του λευκώματος ούρων 24ωρου > 3.5 g (AUC = 0.720, p = 0.000), και των σπειραματικών σταδίων III-IV (AUC = 0.695, p = 0.012).

Συμπερασματικά, τα αυξημένα επίπεδα Lp (a) σχετίζονται με μειωμένο GFR, αυξημένη πρωτεϊνουρία, και επιδείνωση του ιστολογικού σταδίου της νεφρικής νόσου, κι έτσι θεωρείται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση των αλλαγών σε ασθενείς με διαβητική νεφροπάθεια.

Επιμέλεια: Κόρακας Εμμανουήλ

Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία στα πλαίσια των καταστατικών και εκπαιδευτικών της σκοπών, προκηρύσσει τη χορήγηση 2 (δύο) υποτροφιών για το 2023, δια της παροχής οικονομικής συνδρομής ύψους 5.000€ έκαστη, σε δύο νέους επιστήμονες, με θέμα την καινοτομία στον Σακχαρώδη Διαβήτη.

(Υποστηρικτής Δράσης: ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ ΛΙΛΛΥ)

Καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών:

31 Δεκεμβρίου 2023

Προϋποθέσεις:

• Ενεργά Τακτικά και Πάρεδρα μέλη της ΕΔΕ, Έλληνες υπήκοοι που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
• Οι έχοντες ηλικία μέχρι και 45 ετών.
• Κάθε ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει σε μία μόνο πρόταση, ατομική ή ως μέλος ερευνητικής ομάδος.
• Σε περίπτωση υποβολής πρότασης από μέλος το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί στο παρελθόν θα συνεκτιμάται η αποτελεσματικότητα και η απορροφητικότητα της προηγούμενης χρηματοδότησης. Πάντως, κατά τη διαδικασία επιλογής θα προτιμώνται ερευνητές οι οποίοι δεν έχουν χρηματοδοτηθεί από την ΕΔΕ στο παρελθόν.
• Να μην είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΕ ή μέλη της Επιτροπής Έρευνας της ΕΔΕ.

Επισυναπτόμενα δικαιολογητικά:

• Αίτηση χορήγησης υποτροφίας από την ΕΔE – (Συμπληρώστε την ηλεκτρονική φόρμα Onlineή κατεβάστε την από εδώ σε .doc)
• Φωτοαντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας*
• Τίτλοι σπουδών (επικυρωμένα φωτοαντίγραφα)
• Σύντομο βιογραφικό σημείωμα
• Υπεύθυνη δήλωση αποδοχής των όρων της προκήρυξης
• Επιστολή του Επιστημονικού Υπευθύνου του Ερευνητικού Κέντρου ότι συμφωνεί με τη διενέργεια της επιστημονικής πρότασης στο Κέντρο
• Αναλυτική περιγραφή της επιστημονικής πρότασης
• Πιστοποιητικά αφορώντα τη διαθεσιμότητα επιστημονικών και υλικοτεχνικών υποδομών που είναι απαραίτητες για την διεξαγωγή του έργου
• Αναλυτικός προϋπολογισμός (αναλώσιμα, αμοιβές)

Υποχρεώσεις ερευνητή:       

• Ο υπότροφος υποχρεούται να ενημερώνει σε τακτά χρονικά διαστήματα την Επιτροπή Έρευνας και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΔΕ για την πρόοδο και εξέλιξη του έργου. Βάσει της προόδου της εξέλιξης του έργου και του προσεχούς προγραμματισμού του θα γίνεται η τμηματική εκταμίευση του ποσού της χρηματοδότησης.
• Εάν ο υποψήφιος δεν κάνει χρήση της χρηματοδότησης εντός εξαμήνου χάνει τη χρηματοδότηση, η οποία δίδεται στον πρώτο επιλαχόντα.
• Σε κάθε δημοσίευση που θα προέρχεται από δεδομένα του έργου θα γίνεται μνεία ότι η εργασία χρηματοδοτήθηκε από την ΕΔΕ.
• Οι αιτήσεις και τα επισυναπτόμενα  δικαιολογητικά  των  υποψηφίων θα υποβάλλονται στην Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και θα εξετάζονται από Επιτροπή, η οποία θα λαμβάνει την τελική απόφαση.

Αθήνα, 03/02/2023

Η Πρόεδρος της ΕΔΕ

Α. Μαυρογιαννάκη

Introduction of the “Subspecialty of Diabetology” for Internists and Paediatricians in Greece

On January 16, the Greek Ministry of Health issued the implementing provisions of the law that, in 2018, approved the “Subspecialty of Diabetology” for internists and paediatricians in Greece. The new two-year curriculum will be implemented in 22 officially approved Diabetes Centres across the country.

This achievement stems from the long-standing advocacy effort of IDF Europe’s member associations in Greece, the Hellenic Diabetes Association (HDA), the Hellenic Federation of Diabetes (ELODI) and the Panhellenic Federation of People with Diabetes (POSSASDIA), and it represents one of the most important milestones for the care of PwD in the country.

The introduction of the subspecialty of diabetology is expected to bring improvements in the management of PwD in Greece by increasing the availability of internists and paediatricians with a specific training on diabetes, who will be able to share their specialised knowledge and expertise with other physicians and the diabetes community.

Dr. Asimina Gaga, Deputy Health Minister (in the middle), meet Dr. Anastasia Mavrogiannaki, President of the Hellenic Diabetes Association (on the right) and Dr. Konstantinos Makrilakis, General Secretary of the Hellenic Diabetes Association and IDF Europe Board Member (on the left), to announce the signing of the ministerial decree.

Αγαπητά Μέλη της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας,

ο Ελληνικός Οργανισμός Εγκεφαλικών (ΕΛΟΕ) στο πλαίσιο της συνεργασίας του με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), προσφέρει σε δέκα (10) μέλη της ΕΔΕ Δωρεάν Εγγραφή, στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Ελληνικού Οργανισμού Εγκεφαλικών, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στο ξενοδοχείο Divani Caravel, στις 9 – 11 Μαρτίου 2023.

Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να εκδηλώσει ενδιαφέρον στο info@ede.gr.

 Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Για περισσότερες λεπτομέρειες παρακαλούμε όπως επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Συνεδρίου στο https://congressworld.gr/event/hso2023/

Με εκτίμηση,

Χαρίλαος Δημοσθενόπουλος, ΜMedsci.PhD, Κλινικός Διαιτολόγος-Προϊστάμενος Διαιτολοhγικού Τμήματος ΓΝΑ Λαϊκό, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μέλος ΔΣ ΕΔΕ – Scientific Secretary of Diabetes Nutrition Study Group (DNSG)

Το μέγεθος της παγκόσμιας επιβάρυνσης και ο επιπολασμός του διαβήτη συνεχίζει να αυξάνεται. Υπολογίζεται ότι 578 εκατ οι άνθρωποι θα ζουν με διαβήτη παγκοσμίως μέχρι το χρόνο 2030, περίπου το 90% των οποίων θα είναι διαβήτης τύπου 2. Πληθώρα στοιχείων έχουν δείξει ότι η τήρηση μιας υγιεινής διατροφής (όπως η μεσογειακή διατροφή) είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη του διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, μία ανθυγιεινή διατροφή αποτελεί έναν βασικό παράγοντα κινδύνου που σχετίζεται με την εμφάνιση διαβήτη, αλλά και την αδυναμία ρύθμισης του. Τα διατροφικά πρότυπα που έχουν μελετηθεί περισσότερο επικεντρώνονται γενικά σε συμβατικές ομάδες τροφίμων όπως τα φρούτα και τα λαχανικά.

Τις τελευταίες δεκαετίες, έχει αναφερθεί μία δραματική αύξηση της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων (UPF) παγκοσμίως. Οι Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) και το Ηνωμένο Βασίλειο (Ηνωμένο Βασίλειο) ανέφεραν τις υψηλότερες αναλογίες κατανάλωσης, αντιπροσωπεύοντας περισσότερες από τις μισές συνολικές θερμίδες που καταναλώθηκαν. Αντίθετα, η Ιταλία ανέφερε τη χαμηλότερη, η οποία αντιπροσώπευε σχεδόν το 10% των συνολικών θερμίδων που καταναλώθηκαν. Άλλες περιοχές, όπως η Αυστραλία, είχαν κατά μέσο όρο 40%, οι ασιατικές χώρες όπως η Κορέα, η Ιαπωνία, η Μαλαισία και η Ινδονησία είχαν κατά μέσο όρο 25,8%, 28,2%, 29% και 19,5% αντίστοιχα, και οι χώρες της Μέσης Ανατολής, είχαν κατά μέσο όρο 36,5% των συνολικών θερμίδων. Τα UPF «εισβάλουν» και γίνονται όλο και πιο παρόντα σε όλες τις κατηγορίες τροφίμων, ακόμη και στη διατροφή των βρεφών, των παιδιών και των εφήβων.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν πηγή πολλών επιβαρυντικών διατροφικών συστατικών όπως trans και κορεσμένα λιπαρά οξέα, αλάτι, σάκχαρα, πρόσθετα και ενισχυτικά γεύσης και χρώματος, καθώς και ειδικών ενώσεων που εντοπίζονται κατά την επεξεργασία των προϊοντων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (AGEs). Τα UPF είναι τρόφιμα ιδιαίτερα φτωχά σε ευεργετικά θρεπτικά συστατικά. Επιπλέον, η χρήση πολλών προσθέτων μπορεί να προκαλέσει πολλαπλά προβλήματα υγείας και η συσκευασία μπορεί επίσης να περιέχει επιβλαβείς ουσίες.

Τα τρόφιμα ταξινομούνται σύμφωνα με το σύστημα NOVA σε 4 κατηγορίες, ανάλογα με τη φύση, τo βαθμό και το σκοπό της βιομηχανικής επεξεργασίας που υποβάλλονται. Έτσι, μπορούν να ταξινομηθούν από μη επεξεργασμένα ή ελάχιστα επεξεργασμένα (π.χ. φρούτα, σπόροι, αυγά, γάλα, νερό κ.α.) ως και εξαιρετικά ή υπερ επεξεργασμένα (π.χ. ανθρακούχα ποτά, συσκευασμένα σνακ, μαργαρίνη, προπαρασκευασμένα τρόφιμα κ.α.).

Τα UPF είναι προϊόντα που έχουν υποστεί μια σειρά βιομηχανικών διεργασιών, συμπεριλαμβανομένων φυσικών, βιολογικών ή χημικών διεργασιών, σε συνδυασμό με τη χρήση προσθέτων όπως χρωστικές, γαλακτωματοποιητές και συντηρητικά. Η αύξηση της κατανάλωσης των UPF, συμπεριλαμβανομένων των «φαστ φουντ», «αναψυκτικών και ζαχαρούχων ποτών», «επεξεργασμένων κρεάτων-αλλαντικών» και άλλων τύπων «έτοιμων προς κατανάλωση» τροφίμων, έχει συνδεθεί με τον κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων. Το παγκόσμιο φαινόμενο της αύξησης κατανάλωσης των UPF συνοδεύεται από αύξηση του επιπολασμού της παχυσαρκίας, του μεταβολικού συνδρόμου και άλλων μη μεταδοτικών ασθενειών (NCD) όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η υπέρταση και ο διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2). Έτσι, τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα αποτελούν μια κατηγορία τροφίμων που τα τελευταία χρόνια κατακλύζουν τη διατροφή μας και η οποία σχετίζεται με τη νόσο του διαβήτη.

Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η υψηλότερη πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων (UPF) μπορεί να σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2). Ωστόσο, τα UPF αποτελούν μια εξαιρετικά ετερογενή κατηγορία τροφίμων, ειδικά όσον αφορά τη διατροφική τους σύνθεση, τους τύπους των προϊόντων και τη συνεισφορά του σε μια συνηθισμένη δίαιτα. Δεν είναι επομένως σαφές εάν προηγούμενα αποτελέσματα που προσδιορίζουν τη συνολική πρόσληψη των UPF ως μεμονωμένο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 ισχύει για όλα τα υποκείμενα καταναλωτικά πρότυπα που εμπίπτουν σε αυτόν τον γενικό όρο.

Οι πιο πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η κατανάλωση UPF σχετίζεται σημαντικά με τη συχνότητα της παχυσαρκίας, την αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη, των επιπέδων ΔΜΣ, της περιφέρειας μέσης και των επιπέδων LDL χοληστερόλης, ενώ μειώνει τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, οδηγώντας σε πιθανή αύξηση του κινδύνου ΣΔτ2. Πολλές ερευνητικές μελέτες έχουν αποκαλύψει μια συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης UPF και του κινδύνου ΣΔτ2, όπου η μέση συμβολή της αναλογίας UPF (σε βάρος) στη διατροφή κυμαινόταν σε ένα ποσοστό 9,5%-48,7%. Επιπλέον, μπορεί να υπάρχει μια μικρή συσχέτιση μεταξύ της υψηλής κατανάλωσης UPF και του διαβήτη κύησης.

Αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να σχετίζονται με τη σημαντική αύξηση επιβαρυντικών θρεπτικών ουσιών που βρίσκονται στα UPF. Αν και φαίνεται ότι υπάρχει μία στενή σχέση ανάμεσα στα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και το ΣΔτ2 απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να κάνουν επιτακτική πλέον τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση των μελλοντικών διατροφικών κατευθυντήριων οδηγιών για να τονιστούν οι επιβλαβείς επιπτώσεις των UPF και να περιοριστεί η κατανάλωσή τους όσο το δυνατόν περισσότερο.

Την ίδια στιγμή πρέπει να γίνει ακόμα πιο σαφές και να τονιστεί η ανάγκη για αύξηση της κατανάλωσης πιο απλών, φρέσκων και λιγότερο επεξεργασμένων τροφίμων στο συνολικό διαιτολόγιο μας και η επιστροφή σε παλιότερα και πιο παραδοσιακά πρότυπα διατροφής.

Βιβλιογραφία

1. Almarshad MI, Algonaiman R, Alharbi HF, Almujaydil MS, Barakat H. Relationship between Ultra-Processed Food Consumption and Risk of Diabetes Mellitus: A Mini-Review. Nutrients. 2022; 14(12):2366.
2. Srour B, Fezeu LK, Kesse-Guyot E, Allès B, Méjean C, Andrianasolo RM, et al. Ultra-processed food intake and risk of cardiovascular disease: Prospective cohort study (NutriNet-Santé). BMJ [Internet]. 2019 [cited 2021 Jun 9];365. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31142457/
3. Delpino FM, Figueiredo LM, Bielemann RM, da Silva BGC, Dos Santos FS, Mintem GC, Flores TR, Arcêncio RA, Nunes BP. Ultra-processed food and risk of type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis of longitudinal studies. Int J Epidemiol. 2022 Aug 10;51(4):1120-1141.
4. Astrup A, Magkos F, Bier DM, Brenna JT, de Oliveira Otto MC, Hill JO, et al. Saturated Fats and Health: A Reassessment and Proposal for Food-Based Recommendations: JACC State-of-the-Art Review [Internet]. Vol. 76, Journal of the American College of Cardiology. Elsevier USA; 2020 [cited 2021 Jun 9]. p. 844–57. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32562735/
5. Moradi S, Hojjati Kermani MA, Bagheri R, Mohammadi H, Jayedi A, Lane MM, Asbaghi O, Mehrabani S, Suzuki K. Ultra-Processed Food Consumption and Adult Diabetes Risk: A Systematic Review and Dose-Response Meta-Analysis. 2021 Dec 9;13(12):4410.
6. Nardocci, M.; Polsky, J.Y.; Moubarac, J.-C. Consumption of ultra-processed foods is associated with obesity, diabetes and hypertension in Canadian adults.  J. Public Health2021, 112, 421–429.
7. Duan MJ, Vinke PC, Navis G, Corpeleijn E, Dekker LH. Ultra-processed food and incident type 2 diabetes: studying the underlying consumption patterns to unravel the health effects of this heterogeneous food category in the prospective Lifelines cohort. BMC Med. 2022 Jan 13;20(1):7.

Συντάκτες κειμένου:

• Αθανασία Κ. Παπαζαφειροπούλου, Παθολόγος με εξειδίκευση στον Διαβήτη, MSc, PhD, Επιμελήτρια Α’, Α΄ Παθολογικό & Διαβητολογικό Κέντρο Γενικού Νοσοκομείου Πειραιά ‘’Τζάνειο’’.
• Άννα Μωυσίδη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με ειδίκευση στον Διαβήτη και την Παχυσαρκία, MSc.

Καταμερισμός γευμάτων

Η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα (αερόβια άσκηση 150’/εβδομάδα ή 20’/ημέρα) κατέχουν σημαντική θέση στη ζωή ενός ατόμου με σακχαρώδη διαβήτη. Ένα υγιεινό και ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής σε συνδυασμό με συστηματική σωματική άσκηση, μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση των επίπεδων του σακχάρου αίματος εντός των θεραπευτικών στόχων που έχει ορίσει ο θεράποντας ιατρός. Όσον αφορά στα άτομα με διαβήτη, δεν απαγορεύονται συγκεκριμένες τροφές ή ολόκληρες ομάδες τροφίμων, εκτός εάν υπάρχει κάποιο επιπλέον πρόβλημα υγείας (π.χ. νεφρική νόσος, δυσλιπιδαιμία). Σε κάθε άλλη περίπτωση το μοναδικό πράγμα που χρειάζεται να προσέξει το άτομο με διαβήτη αναφορικά με τη διατροφή του, είναι η ποσότητα και η συχνότητα ορισμένων τροφίμων ή γευμάτων. Πιο συγκεκριμένα, φροντίστε το γεύμα σας να απαρτίζετε από όλες τις ομάδες τροφίμων (γαλακτοκομικά, λαχανικά, φρούτα, ψωμί, δημητριακά, όσπρια, αμυλούχα λαχανικά, κρέας & υποκατάστατα, λιπαρά) σε περιορισμένη ποσότητα. Επειδή δεν υφίσταται ακόμα ο ιδανικός τρόπος κατανομής των μακροθρεπτικών συστατικών της τροφής, η διατροφή εξατομικεύεται ανάλογα τις τρέχουσες ανάγκες του ατόμου. Ένα χρήσιμο εργαλείο που θα σας βοηθήσει να περιορίσετε την ποσότητα της τροφής που θα καταναλώσετε και να ελέγξετε το σωματικό σας βάρος, είναι ο προγραμματισμός των γευμάτων (μέχρι 3 κυρίως γεύματα & 2 ενδιάμεσα σνακ π.χ. φρούτο ή γιαούρτι), χωρίς να παραλείπετε γεύματα.

Σωματικό βάρος

Όπως είναι ευρέως γνωστό η απώλεια σωματικού βάρους αποτελεί τον κυριότερο τροποποιήσιμο παράγοντα που σχετίζεται με το διαβήτη. Για τους νορμοβαρείς διαβητικούς ασθενείς (φυσιολογικό σωματικό βάρος & φυσιολογικές τιμές λιπώδους ιστού) συστήνεται η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η ισορροπημένη διατροφή και η φυσική δραστηριότητα. Για τους υπέρβαρους ή παχύσαρκους διαβητικούς ασθενείς (παθολογικό σωματικό βάρος & αυξημένες τιμές λιπώδους ιστού), συστήνεται η στοχευμένη απώλεια σωματικού βάρους (τουλάχιστον 5%), η μειωμένη ενεργειακή πρόσληψη και η αύξηση της ενεργειακής δαπάνης μέσω της φυσικής δραστηριότητας (κυρίως αερόβια). Η απώλεια βάρους θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα ενός καλά σχεδιασμένου διαιτολογίου από εξειδικευμένο διαιτολόγο που θα εξατομικεύσει τη διατροφική αγωγή ανάλογα με τις ανάγκες του διαβητικού ασθενή.

Πρωτεΐνες

Σε ένα εξατομικευμένο πλάνο ασθενή με διαβήτη δίνεται ιδιαίτερη βάση στις πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας: άπαχο λευκό κρέας (1-2 μερίδες/εβδομάδα), κόκκινο κρέας (1 μερίδα/εβδομάδα), λιπαρά ψάρια (2-3 μερίδες/εβδομάδα), αυγό (4/εβδομάδα), γαλακτοκομικά προϊόντα (1,5-2% λιπαρά), τυριά (ανθότυρο, τυρί cottage, κατίκι, μυζήθρα, κίτρινα light τυριά, μικρή ποσότητα φέτας σε αντικατάσταση του κρέατος του γεύματος). Πρόκειται για πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης που περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και είναι πηγές σιδήρου και βιταμίνης Β12.  Σε αυτή την κατηγορία τροφίμων καλό θα είναι να περιορίσετε την κατανάλωση ζωικού λίπους, αφαιρώντας το ορατό λίπος από το κρέας και την πέτσα από τα πουλερικά. Όσον αφορά στις πρωτεΐνες χαμηλής βιολογικής αξίας: ψωμί, δημητριακά, όσπρια, αμυλούχα λαχανικά, λαχανικά και σόγια, πρόκειται να λειτουργήσουν συμπληρωματικά για να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες σας σε πρωτεΐνη. Για τα άτομα με νεφρική νόσο δεν είναι απαραίτητο να αποκλείσουν εντελώς τις πηγές φυτικής ή ζωικής πρωτεΐνης από τη διατροφή τους.

Υδατάνθρακες

Η συνολική ημερήσια πρόσληψη υδατανθράκων πρέπει να διαμοιράζεται σε όλα τα γεύματα. Οι τύποι υδατανθράκων που μας απασχολούν είναι τα σάκχαρα, το άμυλο και οι φυτικές ίνες. Η κατανάλωση τροφών με αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες (λαχανικά, φρούτα, προϊόντα ολικής άλεσης, όσπρια) επιβραδύνει τη διαδικασίας της γαστρικής κένωσης με αποτέλεσμα να απορροφώνται πιο αργά οι υδατάνθρακες της τροφής και να αυξάνονται πιο σταδιακά και ομαλά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Επιπλέον προκαλούν μεγαλύτερο κορεσμό και γρηγορότερη απώλεια σωματικού βάρους. Για να αυξήσετε την κατανάλωση φυτικών ινών: συμπεριλάβετε σαλάτες ωμές ή βραστές σε κάθε γεύμα (αρχίζοντας από τη σαλάτα), επιλέξτε ωμά φρούτα έναντι χυμού, επιμείνετε στην κατανάλωση δημητριακών (βοηθούν περισσότερο στη ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου σε σχέση με τις φυτικές ίνες των φρούτων), μείνετε ενήμεροι σχετικά με τις  ημερήσιες ανάγκες σας σε φυτικές ίνες 21-25γρ/ημέρα (γυναίκες) και 30-38γρ/ημέρα (άνδρες), ελέγξτε τις διατροφικές ετικέτες για την περιεκτικότητα του τροφίμου σε θερμίδες, υδατάνθρακες και φυτικές ίνες.

Τα απλά σάκχαρα (μέλι, ζάχαρη, καραμέλες, γλυκά) έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν απότομα τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, εκθέτοντας αρχικά το άτομο σε υπεργλυκαιμία. Η απότομη αύξηση, συνοδεύεται και από απότομη μείωση των επιπέδων σακχάρου, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύντομα το αίσθημα της πείνας. Επειδή η γλυκαιμική απόκριση από την κατανάλωση σουκρόζης (επιτραπέζια ζάχαρη), ομοιάζει κάποιες φορές με αυτή από την κατανάλωση αμύλου, δεν κρίνεται αναγκαία η πλήρης απαγόρευσή της, αλλά η περιορισμένη χρήση της! Γενικότερα, ο τρόπος που επηρεάζεται το σάκχαρο αίματος μεταγευματικά εξαρτάται από την ποσότητα των υδατανθράκων του γεύματος, τον τύπο του σακχάρου, την κατηγορία του αμύλου, τον τρόπο μαγειρέματος, την επεξεργασία του τροφίμου και την παρουσία άλλων μακροθρεπτικών συστατικών. Σε κάθε περίπτωση, μην παρασύρεστε από την παραπληροφόρηση και τη λανθασμένη εκτίμηση που γίνεται από μη ειδικούς σχετικά με τον πλήρη αποκλεισμό υδατανθράκων από τη διατροφή σας λόγω του διαβήτη.

Λιπαρά

Πηγές λιπαρών που επιλέγω, είναι τα λεγόμενα ‘’καλά’’ λιπαρά που βρίσκονται στο ελαιόλαδο, τους ανάλατους ξηρούς καρπούς, το αβοκάντο, τις ελιές, τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, γαύρος, κολιός, γόπα), τον τόνο (σε νερό), τα προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά (1,5%) και το άπαχο κρέας. Αποφύγετε πηγές κορεσμένων λιπαρών καταναλώνοντας τρόφιμα όπως βούτυρο, κρέμες μαγειρικής, τυρόπιτες, πίτσες, fast-food. Ο καλύτερος τρόπος μαγειρικής φαγητών είναι στον ατμό, βραστά ή ψητά (προσθέτοντας λίγο ελαιόλαδο). Αποφύγετε το τηγάνισμα ή το τσιγάρισμα.

Γλυκαντικά

Αποτελούν ιδανικό μέσο που βοηθά τα άτομα με διαβήτη να συμμορφώνονται στις απαιτήσεις της διαιτητικής αγωγής, κρατώντας την απόλαυση του φαγητού και ειδικότερα της γλυκιάς γεύσης. Βασική προϋπόθεση βέβαια είναι να καταναλώνονται στις επιτρεπόμενες ημερήσιες ποσότητες. Εγκεκριμένες από την ΕΕ γλυκαντικές ύλες είναι η ακεσουλφάμη-Κ, το κυκλαμικό οξύ, η σουκραλόζη, η σακχαρίνη, οι γλυκοζίτες στεβιόλης (γλυκαντικό που προέρχεται από το φυτό στέβια). Τα παραπάνω μη θερμιδικά γλυκαντικά δεν επηρεάζουν μεταγευματικά τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Προσοχή στα άτομα που λανθασμένα επιλέγουν ως υποκατάστατο ζάχαρης τη ‘’φρουκτόζη’’, καθώς έχει φανεί ότι η κατανάλωσή της έχει αρνητική επίδραση στα λιπίδια. Η πρόσληψη φρουκτόζης ενθαρρύνεται μόνο από πηγές που υπάρχει φυσικά, δηλαδή τα φυτικά τρόφιμα.

Αλάτι

Προσπαθήστε να μειώσετε το προστιθέμενο αλάτι στο μαγείρεμα και αποφύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα. Μείνετε ενήμεροι για τις προτεινόμενες ποσότητες αλατιού: για υγιείς ενήλικες μέχρι 6γρ αλατιού/ημέρα (2,4γρ ή 100mmol νατρίου, πρακτικά 1 κουταλάκι του γλυκού), για ασθενείς με υπέρταση μέχρι 2,4γρ αλατιού/ημέρα, ήπια νεφροπάθεια μέχρι 2γρ αλατιού/ημέρα. Για την ενίσχυση της γεύσης χρησιμοποιήστε ελευθέρα λεμόνι, ξύδι, και αντί για αλάτι χρησιμοποιήστε μυρωδικά ή μπαχαρικά (άνηθο, ρίγανη, θυμάρι, δεντρολίβανο, βασιλικό, δυόσμο, δάφνη, πιπέρι, μοσχοκάρυδο, κύμινο).

Οινοπνευματώδη ποτά & νερό

Προσπαθήστε να μετριάσετε την κατανάλωση αλκοόλ. Μείνετε ενήμεροι για τις προτεινόμενες συστάσεις κατανάλωσης αλκοόλ: 1 ποτό/ημέρα (γυναίκες), 2 ποτά/ημέρα για άνδρες (πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού, καθώς, μπορεί να συνυπάρχουν και άλλες παθήσεις που καθιστούν την κατανάλωση αλκοόλ απαγορευτική). Τα αλκοολούχα ποτά μπορεί να περιέχουν υδατάνθρακες και να αυξήσουν τις τιμές γλυκόζης ως πρώτη αντίδραση, εκθέτοντας αρχικά το άτομο σε υπεργλυκαιμία. Σε δεύτερο χρόνο η αλκοόλη του ποτού θα δράσει μειώνοντας τις τιμές του σακχάρου ακόμα και την επόμενη μέρα. Για τους παραπάνω λόγους για τα άτομα με ΣΔΤ2 που η αντιδιαβητική τους θεραπεία περιλαμβάνει και εξωγενή χορήγηση ινσουλίνης, καλό θα είναι να συνοδέψουν το ποτό με ένα σνακ (παρουσία υδατάνθρακα) για την αποφυγή υπογλυκαιμιών. Εάν θέλετε να υπολογίσετε την επαρκή ποσότητα νερού που χρειάζεται να καταναλώσετε ημερησίως, λάβετε υπόψιν ότι οι ανάγκες ενός ενήλικα υπολογίζονται βάση του σωματικού σας βάρους (0,03 λίτρα νερό/κιλό ΣΒ). Παράδειγμα: για ένα άτομο 60kg, η ημερήσια ποσότητα νερού ανέρχεται στα 1,8 λίτρα/ημέρα. Ειδάλλως, ακολουθήστε τον γενικό κανόνα για ενήλικες: 8-10 ποτήρια υγρών/ημέρα (εκ των οποίων τα 6-8 να είναι νερό).

Αγαπητά μέλη,

Σας γνωστοποιούμε το ΦΕΚ 337/Β’/25.1.2023 (δείτε το εδώ) με τις εφαρμοστικές διατάξεις για την εξειδίκευση στο Διαβήτη.

Το φλέγον θέμα της εξειδίκευσης, ταλαιπωρούσε τη Διαβητολογική κοινότητα από ετών και ιδίως τα τελευταία 5 χρόνια, αποτελώντας για τα προηγούμενα Διοικητικά Συμβούλια αλλά και το τωρινό την κορυφαία προτεραιότητα.

Οι δράσεις του παρόντος Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΔΕ, από την ημέρα που συγκροτήθηκε σε σώμα, ήταν συνεχείς και επίμονες. Στην κατεύθυνση αυτή σημαντική ήταν η βοήθεια μελών της εταιρείας μας, επιστημονικών φορέων όπως και των ομοσπονδιών ατόμων με διαβήτη, με σκοπό να γνωστοποιηθεί στους υπευθύνους φορείς της πολιτείας η σοβαρότητα του θέματος και η αναγκαιότητα επίλυσής του, προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Εκφράζουμε θερμές ευχαριστίες σε όλους αυτούς που συνεργάστηκαν μαζί μας και υποσχόμαστε να συνεχίσουμε την προσπάθεια για θέματα που αφορούν την εξειδίκευση και δεν έτυχαν ακόμα υλοποίησης.

Ευελπιστούμε, ότι σύντομα θα βελτιωθεί η δυσμενής κατάσταση που επικράτησε στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια, σε ότι αφορά την εκπαίδευση των γιατρών στο διαβήτη.

Για το ΔΣ της ΕΔΕ,

Η Πρόεδρος 
Α. Μαυρογιαννάκη

Ο Γεν. Γραμματέας
Κ. Μακρυλάκης

Διαβάστε παρακάτω παλαιότερες ανακοινώσεις μας, σχετικές με το θέμα:

• 17/11/2022 – Ενημερωτική Επιστολή προς Παθολόγους – Παιδιάτρους
• 23/3/2022 – Καταληκτική ημερομηνία για υποβολή αιτήσεων απόκτησης τίτλου εξειδίκευσης
• 13/10/2021 – Νέο ΦΕΚ Μεταβατικών Διατάξεων

The EMPA-KIDNEY Collaborative Group

New Engl J Medicine, November 4, 2022

EIΣΑΓΩΓΗ

H επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, που είναι υψηλού κινδύνου να εμφανίσουν δυσμενή εξέλιξη της νόσου, δεν έχει επαρκώς αποσαφηνισθεί. Η μελέτη EMPA-KIDNEY σχεδιάστηκε με σκοπό να εκτιμηθεί η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης σε ένα ευρύ φάσμα τέτοιων ασθενών.

ΜΕΘΟΔΟΙ

Στη μελέτη εντάχθηκαν ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο και eGFR: 20-45 ml/min/1,73 m² ή eGFR: 45-90 ml/min/1,73 m² και ACR > 200 mg/grCr. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν έτσι ώστε να λάβουν είτε εμπαγλιφλοζίνη (σε δόση 10 mg ημερησίως) είτε εικονικό φάρμακο. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν ένα σύνθετο καταληκτικό σημείο, που περιελάμβανε την εξέλιξη της νεφρικής νόσου (νεφρική νόσος τελικού σταδίου, επιδείνωση του eGFR < 10 ml/min/1,73 m², επιδείνωση του eGFR > 40% συγκριτικά με το baseline, θάνατος από νεφρικά αίτια ) ή τον καρδιοαγγειακό θάνατο.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συνολικά τυχαιοποιηθήκαν 6609 ασθενείς και η διάμεση παρακολούθηση ήταν 2 έτη. Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο εμφανίσθηκε σε 432 από 3304 ασθενείς (13,1%) στην ομάδα της εμπαγλιφλοζίνης και σε 558 από 3305 ασθενείς (16,9%) στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (hazard ratio, 0,72, 95% confidence interval [CI], 0,64 – 0,82, P<0,001). Η επίδραση της εμπαγλιφλοζίνης ήταν ανεξάρτητη από το ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη και τον eGFR. Oι νοσηλείες από οποιαδήποτε αιτία ήταν λιγότερες στην ομάδα της εμπαγλιφλοζίνης συγκριτικά με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου (hazard ratio 0,86; 95% CI, 0,78 – 0,95, P = 0,003) αλλά δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων, όσον αφορά το σύνθετο καταληκτικό σημείο, που περιελάμβανε τις νοσηλείες λόγω καρδιακής ανεπάρκειας ή τον καρδιοαγγειακό θάνατο (που εμφανίσθηκε σε 4% των ασθενών στην ομάδα της εμπαγλιφλοζίνης και σε 4,6% των ασθενών στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου) ή την ολική θνησιμότητα (4,5% και 5,1% αντιστοίχως). Η συχνότητα των σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Σε ένα ευρύ φάσμα ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο ,που ήταν υψηλού κινδύνου να εμφανίσουν δυσμενή έκβαση της νόσου, η θεραπεία με εμπαγλιφλοζίνη μείωσε τον κίνδυνο εξέλιξης  της χρόνιας νεφρικής νόσου ή του καρδιοαγγειακού θανάτου συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο.

Επιμέλεια: Ελευθερία Παπαχριστοφόρου