Author: ΕΔΕ

A.E. Henney, D.R. Riley, M. Heague, T.J. Hydes, M.Anson, U.Alam, D.J. Cuthbertson, Diabetes Obes Metab. 2024;1–9

 

 

Η θεραπεία με αναστολείς του συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης 2 (SGLT2i) συσχετίστηκε με μειωμένη συχνότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με καρδιακή ανεπάρκεια.

Μια αναδρομική ανάλυση κοόρτης ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια TriNetX, χωρίς διαβήτη, που έλαβαν αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACEI) ή αναστολείς των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης II (ARBs) με ή χωρίς SGLT2i. Συμπεριλήφθησαν 39.168 ασθενείς στην κάθε ομάδα: ACEi/ARB + ​​SGLT2i και ACEI/ARB χωρίς SGLT2i.

Κύρια ευρήματα:

• Η επίπτωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μειώθηκε κατά 42% στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που έλαβαν SGLT2i (αναλογία κινδύνου, 0,58, 95% CI, 0,50-0,67) σε σύγκριση με αυτούς που έλαβαν ACEi/ARB μόνο.
• Επίσης οι ίδιοι ασθενείς εμφάνισαν 44% μικρότερο κίνδυνο κατά:
  • 44% θνησιμότητας από όλες τις αιτίες (0,56; 0,54-0,59)
  • 25% για οξύ πνευμονικό οίδημα (0,75; 0,65-0,87)
  • 29% για νοσηλεία (0,71; 0,69-0,73).

Σε αναλύσεις υποομάδας, οι ασθενείς με προδιαβήτη στους οποίους εδόθησαν SGLT2i + ACEi/ARB είχαν κατά 40% μειωμένη συχνότητα εμφάνισης T2D (0,60; 0,43-0,84) έναντι μόνο των ACEi/ARB και επίσης χαμηλότερη θνησιμότητα από κάθε αιτία (0,55, 0,46-0,65), νοσηλεία (0,77; 0,71-0,85), αλλά όχι πνευμονικό οίδημα (1,26; 0,83-1,91).

Η μείωση του κινδύνου T2D ήταν μεγαλύτερη με τη δαπαγλιφλοζίνη (0,46; 0,36-0,58) παρά με την εμπαγλιφλοζίνη (0,66; 0,55-0,80).

 

https://dom-pubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/dom.15833

Επιμέλεια

• Ευάγγελος Φουστέρης, M.D., Ph.D., Παθολόγος – Διαβητολόγος, Ιατρικός Διευθυντής MEDOC
• Λαμπρινή Καστανά, Διατροφολόγος, Υπεύθυνη Διαιτολογικού τμήματος MEDOC

 

Η συναισθηματική υπερφαγία είναι η μη ελεγχόμενη τάση να τρώμε ως απάντηση στα αρνητικά συναισθήματα, χρησιμοποιώντας το φαγητό ως μηχανισμό αντιμετώπισης για τη διαχείριση συναισθημάτων όπως το στρες, το άγχος, ο θυμός και η θλίψη. Συνδέεται με την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ενέργεια αλλά φτωχών σε θρεπτικά συστατικά (comfort food).

Η συναισθηματική κατανάλωση φαγητού είναι αρκετά συχνό φαινόμενο και αποτελεί μια σημαντική παράμετρο που οδηγεί στη νόσο της παχυσαρκίας.  Σύμφωνα με την έρευνα Stress survey της American Psychological Association, το 38% των ενηλίκων, ανέφερε επεισόδια  συναισθηματικής υπερφαγίας για τον προηγούμενο μήνα, με σχεδόν τους μισούς από αυτούς να το κάνουν σε εβδομαδιαία βάση. Μια μελέτη από την κοόρτη NutriNet-Santé έδειξε ότι η συναισθηματική διατροφή συνδέεται πιο έντονα με τα ενεργειακά πυκνά σνακ σε γυναίκες με κατάθλιψη. Αξιοσημείωτο είναι και το εύρημα Φινλανδικής μελέτης που συνέδεσε τα φαινόμενα συναισθηματικής κατανάλωσης φαγητού με άτομα που κοιμούνται λιγότερο τη νύχτα.

 

ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ ΤΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΦΑΓΙΑ

 

1. Προσδιορίστε τους Παράγοντες:

Αναγνωρίστε τα συγκεκριμένα συναισθήματα ή τις καταστάσεις που σας οδηγούν στη συναισθηματική υπερφαγία. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν το στρες, την ανία, τη λύπη, το θυμό ή τη μοναξιά. Η τήρηση ενός διατροφικού ημερολογίου μπορεί να σας βοηθήσει να παρακολουθείτε πότε και γιατί τρώτε.

2. Βρείτε Εναλλακτικούς Μηχανισμούς Αντιμετώπισης:

Αντί να στρέφεστε στο φαγητό, βρείτε υγιεινότερους τρόπους για να διαχειριστείτε τα συναισθήματα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει φυσικές δραστηριότητες, όπως περπάτημα, τρέξιμο ή γιόγκα, ή χαλαρωτικές πρακτικές όπως ο διαλογισμός, η βαθιά αναπνοή ή η συγγραφή ημερολογίου.

3. Δημιουργήστε μια Ρουτίνα:

Η ύπαρξη καθημερινής ρουτίνας γευμάτων με τακτικά γεύματα και σνακ μπορεί να μειώσει την πιθανότητα συναισθηματικής υπερφαγίας. Η δομή και η προβλεψιμότητα μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του στρες και της αβεβαιότητας.

4. Μείνετε Ενυδατωμένοι:

Η αφυδάτωση μπορεί μερικές φορές να συγχέεται με την πείνα. Διατηρήστε ένα μπουκάλι νερό μαζί σας και πιείτε τακτικά κατά τη διάρκεια της ημέρας.

5. Κοιμηθείτε επαρκώς:

Η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο στρες και πόθους για ανθυγιεινά φαγητά. Προσπαθήστε να κοιμάστε 6-8 ώρες καλής ποιότητας ύπνου κάθε βράδυ για να βοηθήσετε στη διατήρηση της συναισθηματικής ισορροπίας. Διερευνήστε και το ενδεχόμενο να έχετε σύνδρομο άπνοιας ύπνου, που επίσης οδηγεί σε υπερφαγία.

6. Περιορίστε τα Ανθυγιεινά Τρόφιμα στο Σπίτι:

Διατηρήστε το σπίτι σας εφοδιασμένο με υγιεινά, θρεπτικά τρόφιμα. Με τη μείωση της διαθεσιμότητας ανθυγιεινών σνακ, θα είναι λιγότερο πιθανό να τα αναζητήσετε όταν νιώθετε συναισθηματικά φορτισμένοι.

7. Διαχειριστείτε τις Αρνητικές Σκέψεις:

Οι αρνητικές σκέψεις μπορούν να οδηγήσουν σε συναισθηματική διατροφή. Εξασκηθείτε στον θετικό διάλογο με τον εαυτό σας και αμφισβητήστε τις μη βοηθητικές πεποιθήσεις που μπορεί να προκαλούν διατροφικά προβλήματα, όπως “Το αξίζω επειδή είχα μια κακή μέρα.”

8. Επικεντρωθείτε στη Φροντίδα του Εαυτού Σας:

Εμπλακείτε σε δραστηριότητες που σας κάνουν να αισθάνεστε καλά και μειώνουν το στρες, όπως χόμπι, άσκηση, ανάγνωση ή χρόνος με αγαπημένα πρόσωπα. Η φροντίδα του εαυτού σας μπορεί να μειώσει την ανάγκη να στραφείτε στο φαγητό για άνεση.

9. Αναζητήστε Επαγγελματική Καθοδήγηση:

Αν η συναισθηματική υπερφαγία επηρεάζει την υγεία σας ή την ευεξία σας, σκεφτείτε να συμβουλευτείτε τον ιατρό σας, έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας ή έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο που ειδικεύεται στη συναισθηματική διατροφή. Μπορούν να προσφέρουν προσωποποιημένη καθοδήγηση και υποστήριξη.

 

Θυμηθείτε, είναι φυσιολογικό  να βιώνουμε ποικιλία συναισθημάτων και η περιστασιακή συναισθηματική υπερφαγία δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι έχετε πρόβλημα. Το κλειδί είναι να αναπτύξετε υγιείς μηχανισμούς αντιμετώπισης και να ενισχύσετε την ψυχική σας ανθεκτικότητα ώστε να διαχειρίζεστε τα συναισθήματα σας χωρίς να βασίζεστε στο φαγητό.

 

ΠΗΓΗ:

1. Dakanalis A, Mentzelou M, Papadopoulou SK, Papandreou D, Spanoudaki M, Vasios GK, Pavlidou E, Mantzorou M, Giaginis C. The Association of Emotional Eating with Overweight/Obesity, Depression, Anxiety/Stress, and Dietary Patterns: A Review of the Current Clinical Evidence. Nutrients. 2023; 15(5):1173.
2. Konttinen, H., van Strien, T., Männistö, S. et al. Depression, emotional eating and long-term weight changes: a population-based prospective study. Int J Behav Nutr Phys Act 16, 28 (2019).

Επιμέλεια: 

• Ευάγγελος Φουστέρης, M.D., Ph.D., Παθολόγος – Διαβητολόγος, Ιατρικός Διευθυντής MEDOC
• Λαμπρινή Καστανά, Διατροφολόγος, Υπεύθυνη Διαιτολογικού τμήματος MEDOC

 

Η μελέτη Avon Longitudinal Study of Parents and Children παρακολούθησε παιδιά από τη γέννηση έως τα 24 έτη, με εστίαση στην επίδραση της πρώιμης έκθεσης των χυμών φρούτων ή των αναψυκτικών με ζάχαρη στην εκδήλωση παχυσαρκίας στην ενήλικη ζωή.

Στην ανωτέρω μελέτη ορίστηκε ως «πρώιμη έκθεση» σε σακχαρούχα ποτά η χορήγηση ενός ροφήματος με ζάχαρη ή 100% χυμού φρούτων (FJ) πριν από την ηλικία των δύο ετών. Το δείγμα περιελάμβανε γυναίκες στην περιοχή του Μπρίστολ του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες γέννησαν μεταξύ 1ης Απριλίου 1991 και 31ης Δεκεμβρίου 1992 και περιελάμβαναν 14.541 εγκυμοσύνες που είχαν ως αποτέλεσμα 13.988 παιδιά σε ένα έτος. Για τους σκοπούς της μελέτης, ως «πρώιμη έκθεση» ορίστηκε κάθε κατανάλωση των παραπάνω ποτών πριν από την ηλικία των 2 ετών.

Η μελέτη υπογράμμισε τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο των γλυκών ποτών στην αυξημένη εναπόθεση λίπους  στην ενηλικίωση, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται πριν την ηλικία των δύο ετών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο τύπος του γλυκού ποτού που καταναλώνεται δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία από μόνος του,   αλλά σε συνδυασμό με τον ευρύτερο προσδιορισμό των διατροφικών συνηθειών του παιδιού. Για παράδειγμα, η πρώιμη έκθεση σε κόλα ή αναψυκτικά συνοδευόταν με υψηλότερη κατανάλωση ενέργειας και λιγότερο υγιεινών διατροφικών μοτίβων, ενώ ο χυμός μήλου δεν συνδεόταν με αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας αλλά με διαφορετικό προφίλ διατροφής. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της συνολικής διατροφικής συνήθειας αντί της εστίασης μόνο στην περιεκτικότητα σε ζάχαρη των μεμονωμένων ποτών.

Επιπλέον, η μελέτη τόνισε ότι δημογραφικοί παράγοντες, όπως η μητρική ηλικία, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και η πρώιμη εισαγωγή συμπληρωματικής διατροφής, είχαν σημαντική επίδραση στα διατροφικά πρότυπα και την εναπόθεση λίπους, συχνά επισκιάζοντας τα άμεσα αποτελέσματα των συγκεκριμένων ποτών.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της διατροφής στην πρώιμη παιδική ηλικία, η οποία, ως φαίνεται, παίζει κρίσιμο ρόλο στη μακροπρόθεσμη υγεία. Επομένως, η αντιμετώπιση των διατροφικών συνηθειών στη βρεφική ηλικία και στα πρώιμα παιδικά χρόνια μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική για την πρόληψη της παχυσαρκίας από ό,τι οι παρεμβάσεις σε μεταγενέστερα στάδια της ζωής. Έτσι, αναδεικνύεται η σημασία της διατροφικής καθοδήγησης και των παρεμβάσεων που στοχεύουν στα παιδιά και τους φροντιστές τους για την προώθηση υγιών διατροφικών συνηθειών και τον έλεγχο της κατανάλωσης ενέργειας ήδη από μικρή ηλικία.

 

ΠΗΓΗ

Benton, D., & Young, H. A. (2024). Early exposure to sugar sweetened beverages or fruit juice differentially influences adult adiposity. European journal of clinical nutrition, 10.1038/s41430-024-01430-y.

Επιμέλεια: Ελευθεριάδου Μαρία, Σώρρα Βασιλική
Επιβλέποντας Διαιτολόγος: Χαρης Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε το άρθρο εδώ

Μ. Φλωρεντίν
Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας
Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Ιατρικής
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

 

Η λιπώδης νόσος του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated fatty liver disease; MAFLD) και η στεατική ηπατική νόσος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease; MASLD) αποτελούν αναθεωρημένους ορισμούς για τη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (Non-alcoholic fatty liver disease; NAFLD). Σε αντίθεση με την τελευταία, η MAFLD/MASLD έχει μόνο κριτήρια ένταξης (και όχι αποκλεισμού) και μπορεί να συνυπάρχει με άλλα νοσήματα του ήπατος, συμπεριλαμβανομένης της κατάχρησης αλκοόλ. Αποτελεί την ηπατική έκφανση του μεταβολικού συνδρόμου και για τη διάγνωσή του απαιτείται η παρουσία ηπατικής στεάτωσης (εναπόθεσης λίπους στο ήπαρ) και τουλάχιστον 2 μεταβολικοί παράγοντες κινδύνου.

Τόσο η παρουσία NAFLD και μη αλκοολικής στεατοηπατίτιδας (Non-alcoholic steatohepatitis; NASH) όσο και η εμφάνιση κλινικά σημαντικής και προχωρημένης ίνωσης είναι υψηλότερος στα υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό. Τα στοιχεία αυτά είναι αρκετά θορυβώδη δεδομένης της συνεχώς αυξανόμενης επίπτωσης της παχυσαρκίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Μάλιστα, τα άτομα με MAFLD/MASLD κινδυνεύουν περισσότερο από καρδιαγγειακά νοσήματα και λιγότερο από τις επιπλοκές της ηπατικής κίρρωσης.

Υπάρχουν διαφορετικοί φαινότυποι ατόμων με MAFLD με βάση τη σωματοδομή τους. Συγκεκριμένα, έχουν αναγνωριστεί 4 τέτοιοι φαινότυποι: 1. Μεταβολικά υγιείς παχύσαρκοι (metabolically healthy obese; MHO) με MAFLD, 2. Μεταβολικά μη υγιείς παχύσαρκοι (metabolically unhealthy obese; MUO) με MAFLD, 3. Νορμοβαρείς με MAFLD και 4. Σαρκοπενικοί παχύσαρκοι (sarcopenic obese) με MAFLD.

Στην πρώτη κατηγορία οι ασθενείς δεν εμφανίζουν υψηλές τιμές χοληστερόλης και σακχάρου και έχουν περισσότερο υποδόριο (συγκριτικά με το σπλαγχνικό, που είναι πιο επιβλαβές) λίπος. Επομένως, είναι άτομα ήπιου ως μέτριου καρδιαγγειακού κινδύνου. Στη δεύτερη κατηγορία ασθενών κυριαρχεί το σπλαγχνικό λίπος με συνοδό μικρή ελάττωση της μυικής μάζας και οι ασθενείς συχνά εμφανίζουν δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση και προδιαβήτη. Επομένως, τα άτομα αυτά διατρέχουν υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο. Παρόμοια παθοφυσιολογία παρατηρείται και στην τρίτη ομάδα ασθενών, ωστόσο η καρδιαγγειακή νοσηρότητα αφορά κυρίως το ήπαρ. Η τέταρτη ομάδα ασθενών είναι άτομα με σημαντική ελάττωση της μυικής μάζας και εμφανίζουν όχι μόνο αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά και υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καταγμάτων, ηπατικής κίρρωσης και θνητότητα από όλα τα αίτια. Τέλος, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2) και MAFLD έχουν υπεροχή του σπλαγχνικού λίπους, αντίσταση στην ινσουλίνη και σημαντική φλεγμονή και ο κίνδυνός τους είναι όμοιος με αυτόν της προηγούμενης ομάδας ασθενών.

Η προσέγγιση των ατόμων με MAFLD περιλαμβάνει την αναγνώριση και αντιμετώπιση των καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου (παχυσαρκία, ΣΔ2, αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία) και την εκτίμηση του κινδύνου εμφάνισης ηπατικής κίρρωσης. Εφόσον ο τελευταίος είναι ενδιάμεσος ή υψηλός θα πρέπει να γίνει παραπομπή σε ειδικό ηπατολογικό ιατρείο.

Σημειώνεται ότι αρκετές μελέτες με διάφορα μόρια για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση της MAFLD βρίσκονται σε εξέλιξη.

 

Βιβλιογραφικές αναφορές

1. Eslam M, Newsome PN, Sarin SK, Anstee QM, Targher G, Romero-Gomez M, et al. A new definition for metabolic dysfunction-associated fatty liver disease: An international expert consensus statement. J Hepatol. 2020 Jul;73(1):202-9.
2. Ding Y, Deng Q, Yang M, Niu H, Wang Z, Xia S. Clinical Classification of Obesity and Implications for Metabolic Dysfunction-Associated Fatty Liver Disease and Treatment. Diabetes Metab Syndr Obes. 2023;16:3303-29.
3. 3. Kanwal F, Neuschwander-Tetri BA, Loomba R, Rinella ME. Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: Update and impact of new nomenclature on the American Association for the Study of Liver Diseases practice guidance on nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2024 May 1;79(5):1212-9.

Επιμέλεια: Εμμανουήλ Κόρακας

 

Roth CL, Scimia C, Shoemaker AH, et al. Setmelanotide for the treatment of acquired hypothalamic obesity: a phase 2, open-label, multicentre trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2024;12(6):380-389. doi:10.1016/S2213-8587(24)00087-1

 

Εισαγωγή: Η υποθαλαμική παχυσαρκία ως αποτέλεσμα βλάβης του υποθαλάμου μπορεί να επηρεάσει τη σηματοδότηση της μελανοκορτίνης. Μελετήθηκε η χορήγηση της σετμελανοτίδης, ενός αγωνιστή του υποδοχέα της μελανοκορτίνης-4, για τη θεραπεία της νόσου.

Μέθοδοι: Αυτή η μελέτη φάσης 2 έλαβε χώρα σε 5 κέντρα των ΗΠΑ. Επιλέξιμοι ασθενείς ήταν αυτοί με ηλικία 6-40 ετών, με παχυσαρκία και ιστορικό υποθαλαμικού τραυματισμού ή μη κακοήθους όγκου που επηρεάζει τον υποθάλαμο και που αντιμετωπίστηκε με χειρουργείο, χημειοθεραπεία, ή ακτινοθεραπεία. Η σετμελανοτίδη τιτλοποιήθηκε μέχρι τη δόση των 3 mg και χορηγήθηκε υποδορίως, άπαξ ημερησίως, για 16 εβδομάδες. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν το ποσοστό ασθενών με μείωση του ΒΜΙ κατά τουλάχιστον 5% συγκριτικά με την έναρξη στις 16 εβδομάδες, συγκριτικά με ένα ρυθμό απώλειας <5% εκ του ιστορικού αυτού του πληθυσμού.

Αποτελέσματα: Μεταξύ της 6-6-2021 και της 13-1-2022, 19 ασθενείς εντάχθηκαν στη διαλογή, και τελικά 18 εντάχθηκαν στη μελέτη και έλαβαν τουλάχιστον μια δόση σετμελανοτίδης. Οι ασθενείς ήταν κυρίως λευκοί (n=14 [78%]) και άντρες (n=11 [61%]). Η μέση ηλικία ήταν τα 15 έτη (SD 5.3) και το μέσο ΒΜΙ ήταν 38 kg/m2 (SD 6.5). Οι 16 ασθενείς (89%) ολοκλήρωσαν τη μελέτη και πέτυχαν το κύριο καταληκτικό σημείο (p<0·0001). Η μέση μείωση του ΒΜΙ ήταν 15% (SD 10). Παρατηρήθηκε επίσης μείωση στο BMI Z score  κατά τουλάχιστον 0.2 πόντους στους ασθενείς <18 ετών (92%, 68-100%; p<0·0001) και μείωση στο βάρος σώματος κατά τουλάχιστον 5% στους ασθενείς >18 ετών (80%, 34-99%; p<0·0001). Οι ασθενείς τουλάχιστον 12 ετών είχαν μέση μείωση στο σκορ πείνας κατά 45%. Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ναυτία (61%), έμετοι (33%), μελάγχρωση δέρματος (33%), και διάρροια (22%). Εκ των 14 ασθενών που συνέχισαν σε μια επέκταση της μελέτης (NCT03651765), οι 12 συμπλήρωσαν τουλάχιστον 12 μήνες θεραπείας και είχαν μέση μείωση του ΒΜΙ κατά 26% (SD 12).

Συμπεράσματα: Η σετμελανοτίδη θα μπορούσε να είναι μια νέα, αποτελεσματική θεραπεία για την υποθαλαμική παχυσαρκία.

Επιμέλεια: Εμμανουήλ Κόρακας

 

Perkovic V, Tuttle KR, Rossing P, et al. Effects of Semaglutide on Chronic Kidney Disease in Patients with Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2024;391(2):109-121. doi:10.1056/NEJMoa2403347

 

Εισαγωγή: Οι ασθενείς με ΣΔ2 και ΧΝΝ έχουν υψηλό κίνδυνο για νεφρική ανεπάρκεια, καρδιαγγειακά συμβάματα, και θάνατο. Είναι άγνωστο αν η σεμαγλουτίδη μπορεί να μειώσει αυτό τον κίνδυνο.

Μέθοδοι: Τυχαιοποιήθηκαν ασθενείς με ΣΔ2 και ΧΝΝ (eGFR 50-75 ml/min/1.73m2 και λόγο λευκωματίνης-προς-κρεατινίνη ούρων -UACR 300-5000 mg/g ή eGFR 25-50 ml/min/1.73m2 και UACR 100-5000 mg/g) να λάβουν σεμαγλουτίδη σε δόση 1 mg ή εικονικό φάρμακο. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν τα μείζονα νεφρικά συμβάματα, το σύνθετο νέας νεφρικής ανεπάρκειας (αιμοκάθαρση, μεταμόσχευση, ή eGFR <15 ml/min/1.73m2), η μείωση τουλάχιστον κατά 50% του eGFR συγκριτικά με την έναρξη, ή ο θάνατος νεφρικής ή καρδιαγγειακής αιτιολογίας.

Αποτελέσματα: Μεταξύ των 3533 ασθενών που τυχαιοποιήθηκαν (1767 στο γκρουπ της σεμαγλουτίδης και 1766 στο εικονικό φάρμακο), η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης ήταν τα 3.4 έτη, καθώς η μελέτη διεκόπη πρώιμα μετά από μια προγραμματισμένη ενδιάμεση ανάλυση. Ο κίνδυνος για πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν κατά 24% χαμηλότερος στο γκρουπ της σεμαγλουτίδης σε σχέση με το εικονικό φάρμακο (331 έναντι 410 συμβαμάτων, hazard ratio, 0.76; 95% confidence interval [CI], 0.66 to 0.88; P = 0.0003). Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια για το σύνθετο των νεφρικών συμβαμάτων (hazard ratio, 0.79; 95% CI, 0.66 to 0.94) και για τον θάνατο καρδιαγγειακής αιτιολογίας (hazard ratio, 0.71; 95% CI, 0.56 to 0.89). Όλα τα δευτερογενή καταληκτικά σημεία έδειξαν όφελος της σεμαγλουτίδης: η μέση ετήσια πτώση του eGFR ήταν λιγότερο απότομη κατά 1.16 ml/min/1.73m2  στο γκρουπ της σεμαγλουτίδης (P<0.001), ο κίνδυνος για μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα ήταν χαμηλότερος κατά 18%  (hazard ratio, 0.82; 95% CI, 0.68 to 0.98; P = 0.029), και ο κίνδυνος για θάνατο οποιασδήποτε αιτιολογίας ήταν κατά 20% χαμηλότερος (hazard ratio, 0.80; 95% CI, 0.67 to 0.95, P = 0.01). Σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάματα αναφέρθηκαν σε χαμηλότερο ποσοστό ασθενών στο γκρουπ της σεμαγλουτίδης συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο (49.6% έναντι 53.8%).

Συμπεράσματα: Η σεμαγλουτίδη μείωσε τον κίνδυνο κλινικά σημαντικών νεφρικών εκβάσεων και του θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια σε ασθενείς με ΣΔ2 και ΧΝΝ (Funded by Novo Nordisk; FLOW ClinicalTrials.gov number, NCT03819153.).

Επιμέλεια: Εμμανουήλ Κόρακας

 

Usman MS, Bhatt DL, Hameed I, et al. Effect of SGLT2 inhibitors on heart failure outcomes and cardiovascular death across the cardiometabolic disease spectrum: a systematic review and meta-analysis. Lancet Diabetes Endocrinol. 2024;12(7):447-461. doi:10.1016/S2213-8587(24)00102-5

 

Εισαγωγή: Οι SGLT2 αναστολείς έχουν μελετηθεί σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη τύπου 2, χρόνια νεφρική νόσο, αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, και οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Οι μελέτες στόχευσαν σε κάθε νόσο ξεχωριστά. Σε αυτή τη μελέτη αξιολογήθηκε η επίδραση των SGLT2 αναστολέων σε συγκεκριμένα καταληκτικά σημεία σε μεγάλο εύρος πολλαπλών δημογραφικών και νοσούντων πληθυσμών.

Μέθοδοι: Σε αυτή τη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, μελετήθηκαν διαδικτυακές βάσεις δεδομένων (PubMed, Cochrane CENTRAL, SCOPUS) μέχρι τις 10-2-2024, για πρωτογενείς και δευτερογενείς αναλύσεις μεγάλων μελετών (n>1000) με SGLT2 αναστολείς σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη τύπου 2, χρόνια νεφρική νόσο, αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, και οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Τα καταληκτικά σημεία περιλάμβαναν την πρώτη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια, το σύνθετο πρώτης νοσηλείας για καρδιακή ανεπάρκεια ή καρδιαγγειακό θάνατο, τον καρδιαγγειακό θάνατο, τις συνολικές νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια, και τη θνησιμότητα οποιασδήποτε αιτιολογίας.

Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν 15 μελέτες (N=100 952). Σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, οι SGLT2 αναστολείς μείωσαν τον κίνδυνο για πρώτη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια κατά 29% στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (hazard ratio [HR] 0·71 [95% CI 0·67-0·77]), 28%  στους ασθενείς με ΣΔ2 (0·72 [0·67-0·77]), 32% στους ασθενείς με ΧΝΝ (0·68 [0·61-0·77]), και 28% στους ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (0·72 [0·66-0·79]). Οι SGLT2 αναστολείς μείωσαν τον καρδιαγγειακό θάνατο κατά 14% στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (HR 0·86 [95% CI 0·79-0·93]), 15% στους ασθενείς με ΣΔ2 (0·85 [0·79-0·91]), 11% στους ασθενείς με ΧΝΝ (0·89 [0·82-0·96]), and 13% στους ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο (0·87 [0·78-0·97]).  Το όφελος των SGLT2 αναστολέων στο σύνθετο καταληκτικό σημείο ήταν σταθερό στην πλειονότητα των 51 υποπληθυσμών που μελετήθηκαν.  Αξιοσημείωτες εξαιρέσεις ήταν το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (22% μείωση στην πρώτη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια, αλλά κανένα όφελος στον καρδιαγγειακό θάνατο) και η καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (26% μείωση στην πρώτη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια, αλλά κανένα όφελος στον καρδιαγγειακό θάνατο).

Ερμηνεία: Οι SGLT2 αναστολείς μείωσαν τη νοσηλεία για καρδιακή ανεπάρκεια και τον καρδιαγγειακό θάνατο στους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτη τύπου 2, χρόνια νεφρική νόσο και αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο. Αυτές οι δράσεις ήταν σταθερές σε ένα μεγάλο εύρος υποπληθυσμών. Τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν την καταλληλότητα ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού με καρδιονεφρομεταβολικό σύνδρομο για τη θεραπεία με SGLT2 αναστολείς.

Επιμέλεια: Σαχινίδης Γ. Αλέξανδρος, MD, BSc, MSc, PhDc – Ειδικός Παθολόγος, Ιατρός ΕΛ.ΑΣ. | Θεσσαλονίκη

Τα οφέλη για την υγεία που σχετίζονται με τη σωματική δραστηριότητα συνδέονται εν μέρει με τη «δόση» αυτής, δηλαδή τον τύπο, τη διάρκεια, την ένταση και τη συχνότητα της. Για τη βελτίωση της γενικότερης υγείας, γίνεται σύσταση στο γενικό πληθυσμό να πραγματοποιεί τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έως έντονης αερόβιας άσκησης συμπληρώνοντας τουλάχιστον 150 λεπτά την εβδομάδα, καθώς και ασκήσεις αντιστάσεων τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα, και μείωση του χρόνου της καθημερινής καθιστικής ζωής(1).

O Ευρωπαϊκός Οργανισμός μελέτης της Παχυσαρκίας – The European Association for the Study of Obesity (EASO) και ειδικότερα η Ομάδα Εργασίας για τη σωματική δραστηριότητα, διαμόρφωσε συστάσεις για την καθημερινή πρακτική για τα άτομα που ζουν με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, που ενδεικτικά περιλαμβάνουν (2):

• Βάρος και σύνθεση σώματος. Για την απώλεια βάρους και λίπους συστήνεται ένα πρόγραμμα αερόβιας άσκησης διάρκειας 150 έως 200 λεπτών τουλάχιστον μέτριας έντασης ή υψηλής έντασης διαλειμματικής άσκησης (HIIT) μόνο μετά από αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου και υπό καθοδήγηση. Για τη διατήρηση βάρους μετά την απώλεια συστήνεται μεγάλος όγκος αερόβιας άσκησης (200 έως 300 λεπτά/εβδομάδα μέτριας έντασης), ενώ για τη διατήρηση της άλιπης μάζας σώματος κατά την απώλεια βάρους προτείνεται πρόγραμμα προπόνησης με αντιστάσεις σε μέτρια έως υψηλή ένταση.
• Καρδιομεταβολική υγεία. Για την απώλεια σπλαχνικού και ενδοηπατικού λίπους συστήνεται πρόγραμμα αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης ή ένα πρόγραμμα υψηλής έντασης διαλειμματικής άσκησης (HIIT) μετά από αξιολόγηση και υπό επίβλεψη. Οποιοδήποτε είδος άσκησης (αερόβια, με αντιστάσεις και συνδυασμός τους) ή HIIT βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, ενώ για βελτίωση της αρτηριακής πίεσης προτείνεται πρόγραμμα αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης.
• Καλή φυσική κατάσταση. Οποιοδήποτε είδος άσκησης (αερόβια, με αντιστάσεις και συνδυασμός τους) ή HIIT βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική ικανότητα, ενώ πρόγραμμα προπόνησης με αντιστάσεις προτείνεται για καλή μυϊκή φυσική κατάσταση.
• Ενεργειακή πρόσληψη και όρεξη. Ένα πρόγραμμα άσκησης δεν θα έχει ουσιαστική επίδραση στην ενεργειακή πρόσληψη των ατόμων με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, αλλά μπορεί να βελτιώσει τις διατροφικές συνήθειες, ενώ φαίνεται ότι η άσκηση παρόλο που μπορεί να αυξήσει την πείνα νηστείας, βελτιώνει τον κορεσμό.
• Βαριατρική επέμβαση. Για επιπλέον απώλεια βάρους και λίπους με άσκηση μετά την επέμβαση, προτείνεται ένα πρόγραμμα άσκησης συνδυασμού αερόβιας προπόνησης και αντιστάσεων, βελτιώνοντας παράλληλα τη φυσική κατάσταση και την άλιπη μάζα σώματος(2).

Παρόλο, λοιπόν, που συστήνονται στα άτομα με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία σχεδιασμένα προγράμματα άσκησης σε τακτική βάση, συστήνεται να φτάνουν κατ’ελάχιστο ένα μέτριο επίπεδο δραστηριότητας στην καθημερινότητα τους και ας περιλαμβάνει «μη δομημένες» δραστηριότητες (1,2).

 

2. Canadian Adult Obesity Clinical Practice Guidelines: Physical Activity in Obesity Management. Boulé NG, Prud’homme D. Available from: https://obesitycanada.ca/guidelines/physicalactivity.
   Version 1, August 4, 2020. Canadian Adult Obesity Clinical Practice Guidelines are a living document, with only the latest chapters posted at obesitycanada.ca/guidelines.
3. Exercise training in the management of overweight and obesity in adults: Synthesis of the evidence and recommendations from the European Association for the Study of Obesity Physical Activity Working Group.
   Oppert JM, Bellicha A, van Baak MA, Battista F, Beaulieu K, Blundell JE, Carraça EV, Encantado J, Ermolao A, Pramono A, Farpour-Lambert N, Woodward E, Dicker D, Busetto L. Obes Rev. 2021 Jul;22 Suppl 4(Suppl 4):e13273. doi: 10.1111/obr.13273. Epub 2021 Jun 2. PMID: 34076949.